آیا در انجیری که می خورید، زنبور مرده وجود دارد؟

عصرایران: شاید شما هم این باور قدیمی را شنیده اید که هر انجیری که می خورید، حداقل یک زنبور مرده در داخل خود دارد. این ادعا که می تواند برای بسیاری ناخوشایند باشد، سال هاست که دهان به دهان می چرخد. اما حقیقت علمی پشت این شایعه چیست؟ آیا واقعاً این میوه شیرین و مغذی، گورستان زنبورها است؟

رابطه همزیستی شگفت انگیز: انجیر و زنبور بلاستوفاگا

واقعیت این است که رابطه بین انجیر و یک گونه خاص از زنبورها به نام «بلاستوفاگا» (Blastophaga psenes) یک همزیستی فوق العاده و حیاتی است. انجیر از نظر گیاه شناسی، یک گل وارونه است که گل های آن داخل یک غلاف بسته شده قرار دارند. این ساختار منحصر به فرد باعث می شود که باد یا حشرات معمولی نتوانند آن را گرده افشانی کنند. اینجاست که زنبور بلاستوفاگا وارد صحنه می شود.

زنبور ماده برای تخم گذاری وارد دهانه بسیار کوچک انجیر نر می شود. در حین ورود، بال ها و شاخک های او اغلب شکسته می شوند و زنبور عملاً توانایی پرواز مجدد را از دست می دهد. پس از تخم گذاری و پخش کردن گرده هایی که از انجیرهای دیگر به همراه آورده، زنبور ماده در داخل انجیر می میرد.

اما داستان به همین جا ختم نمی شود. نوزادان زنبور در داخل انجیر رشد کرده، بالغ می شوند و زنبورهای نر بدون بال، سوراخی برای خروج زنبورهای ماده ایجاد می کنند. زنبورهای ماده از این سوراخ خارج شده، گرده ها را به انجیرهای دیگر منتقل کرده و این چرخه حیات ادامه می یابد.

آیا ما زنبور مرده می خوریم؟

نکته اصلی و پاسخ به شایعه اینجاست: انسان ها معمولاً انجیرهای نر حاوی زنبور مرده را نمی خورند. بیشتر انجیرهایی که در بازار مصرف می شوند، از نوع انجیرهای ماده یا خودبارور هستند که برای تولید میوه نیازی به گرده افشانی ندارند.

اما حتی در مورد انجیرهایی که توسط زنبور گرده افشانی می شوند، بدن زنبور مرده تا زمان رسیدن میوه، توسط آنزیم های خاصی از جمله «فیسین» که انجیر تولید می کند، به طور کامل تجزیه می شود. این آنزیم ها، پروتئین های زنبور را به قندهای ساده قابل جذب تبدیل می کنند. بنابراین، آنچه شما در نهایت می خورید، صرفاً دانه های ترد انجیر است و نه بقایای زنبور. در واقع، این زنبورها با فداکاری خود، میوه ای شیرین و پرانرژی را برای ما فراهم می کنند.

در نهایت، با وجود وابستگی شگفت انگیز انجیر به زنبور برای تولید مثل، نیازی به نگرانی نیست. طبیعت با هوشمندی خود فرایندی را طراحی کرده که هم بقای این دو گونه را تضمین کند و هم میوه ای سالم و لذیذ را در اختیار ما قرار دهد. پس با خیال راحت از خوردن انجیر لذت ببرید و از این همزیستی بی نظیر شگفت زده شوید.