دلایل بروز حساسیت چشم در پاییز چیست؟

همشهری آنلاین: حساسیت چشم در فصل پاییز با علائمی مثل خارش، قرمزی و اشک‌ریزش همراه است. در این مقاله به دلایل، علائم و روش‌های درمان حساسیت چشم پاییزی پرداخته‌ایم.

با شروع فصل پاییز، بسیاری از افراد دچار علائم ناراحت‌کننده‌ای در ناحیه چشم می‌شوند که معمولاً آن را به نام “حساسیت چشم پاییزی” می‌شناسند. حساسیت چشم در فصل پاییز یکی از مشکلات شایعی است که می‌تواند زندگی روزمره افراد را مختل کند. این مشکل ممکن است با علائمی مانند خارش، قرمزی یا سوزش چشم همراه باشد و به‌خصوص در افرادی که سابقه آلرژی دارند بیشتر دیده می‌شود.

شناخت علت‌ها و نشانه‌های حساسیت چشم پاییزی، نقش مهمی در مدیریت صحیح این وضعیت دارد و از پیشرفت علائم یا بروز مشکلات ثانویه جلوگیری می‌کند. اما چرا در این فصل این مشکل بیشتر دیده می‌شود و چه راه‌هایی برای پیشگیری یا کنترل آن وجود دارد؟ در این مقاله به تمام این موارد خواهیم پرداخت.

حساسیت چشم چیست و چرا در پاییز بیشتر دیده می‌شود؟

التهاب چشم ناشی از حساسیت یا «آلرژی چشمی» به واکنشی گفته می‌شود که در پاسخ به تماس چشم با مواد آلرژن ایجاد می‌شود. این واکنش باعث التهاب در ناحیه ملتحمه یا همان پوشش نازک سطحی چشم و داخل پلک‌ها می‌شود. این نوع التهاب می‌تواند باعث بروز علائمی ناراحت‌کننده و گاهی مزمن شود.

در فصل پاییز، عواملی چون گرده برخی گیاهان، رشد کپک‌ها، کاهش رطوبت و وزش باد شدید، زمینه را برای افزایش آلرژن‌های محیطی فراهم می‌کنند. همچنین با سردتر شدن هوا، استفاده از سیستم‌های گرمایشی بیشتر می‌شود که خود باعث خشکی چشم و تشدید حساسیت می‌شود.

علائم حساسیت چشم معمولاً به‌صورت دوطرفه ظاهر می‌شوند و ممکن است شدت آن‌ها بسته به میزان آلرژن‌ها و واکنش بدن متفاوت باشد. مهم‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

خارش شدید چشم‌ها: یکی از بارزترین نشانه‌های آلرژی چشمی است. خارش مداوم باعث تحریک بیشتر چشم و حتی آسیب به قرنیه می‌شود.

قرمزی و التهاب: ناشی از گشاد شدن رگ‌های خونی سطحی چشم در پاسخ به التهاب.

احساس سوزش یا وجود جسم خارجی: حسی شبیه به وجود شن در چشم که باعث ناراحتی زیادی می‌شود.

اشک‌ریزش بیش از حد: بدن سعی می‌کند با اشک، ذرات آلرژن را از سطح چشم پاک کند.

تورم پلک‌ها: تورم ممکن است در صبح هنگام یا پس از مواجهه با مواد حساسیت‌زا بیشتر باشد.

حساسیت به نور: چشم‌ها ممکن است به نور طبیعی یا مصنوعی واکنش شدیدتری نشان دهند.

برخی افراد ممکن است علائم حساسیت چشم پاییزی را با عفونت چشمی اشتباه بگیرند، اما تفاوت اصلی در این است که حساسیت معمولاً هر دو چشم را همزمان درگیر می‌کند و با خارش شدید همراه است، درحالی‌که عفونت معمولاً با ترشحات چرکی و درد یک‌طرفه آغاز می‌شود.

در پاییز، عوامل محیطی خاصی موجب تشدید آلرژی‌های چشمی می‌شوند. شناخت این عوامل به پیشگیری و کاهش علائم کمک می‌کند:

گرده گیاهان پاییزی: برخی گیاهان مانند «راج‌وید» یا انواع خاصی از علف‌های وحشی، گرده زیادی تولید می‌کنند که با باد در هوا پراکنده می‌شود.

رشد قارچ‌ها و کپک‌ها: در فضاهای مرطوب یا محیط‌هایی با برگ‌های افتاده و در حال پوسیدگی، رشد کپک‌ها افزایش می‌یابد.

ذرات گرد و غبار: کاهش بارش و افزایش باد باعث افزایش ذرات معلق در هوا می‌شود که چشم را تحریک می‌کنند.

خشکی هوا: رطوبت پایین باعث خشک شدن سطح چشم می‌شود و چشم را نسبت به محرک‌ها حساس‌تر می‌کند.

گرمای خشک وسایل گرمایشی: استفاده از بخاری یا شوفاژ، رطوبت طبیعی فضا را می‌گیرد و باعث تحریک بیشتر چشم می‌شود.

کنترل حساسیت چشم در پاییز نیازمند ترکیبی از پیشگیری، درمان دارویی و تغییر در سبک زندگی است. مهم‌ترین اقدامات عبارتند از:

قطره‌های چشمی آنتی‌هیستامین می‌توانند به کاهش سریع علائم کمک کنند، به‌ویژه اگر خارش و قرمزی شدید باشد. این داروها معمولاً بدون نسخه در داروخانه‌ها موجودند، اما استفاده بلندمدت از برخی انواع آن‌ها ممکن است باعث خشکی چشم شود.

قطره‌های اشک مصنوعی نیز برای شست‌وشوی سطح چشم و کاهش تماس با آلرژن‌ها مفید هستند. این قطره‌ها رطوبت موردنیاز چشم را تأمین کرده و سوزش ناشی از خشکی را کاهش می‌دهند.

در برخی موارد، پزشک ممکن است مصرف آنتی‌هیستامین خوراکی یا داروهای ضدالتهابی را تجویز کند، به‌ویژه اگر حساسیت چشم با علائم تنفسی مانند عطسه یا آبریزش بینی همراه باشد.

برای کاهش تماس با عوامل آلرژی‌زا و مدیریت علائم، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

از مالیدن چشم‌ها خودداری کنید تا التهاب تشدید نشود

پس از بازگشت از فضای باز، دست و صورت خود را با آب خنک بشویید

استفاده از کمپرس سرد می‌تواند خارش و سوزش چشم را تسکین دهد

ملحفه، روبالشی و پرده‌ها را به‌صورت منظم بشویید

در روزهای بادخیز، از حضور طولانی در فضای باز خودداری کرده و از عینک آفتابی استفاده کنید

از دستگاه‌های بخور سرد در خانه استفاده کنید تا رطوبت محیط حفظ شود

تهویه مناسب خانه و جلوگیری از رشد کپک‌ها اهمیت زیادی دارد

گاهی اوقات علائم حساسیت چشم با درمان‌های خانگی یا داروهای بدون نسخه بهبود پیدا نمی‌کنند و نیاز به بررسی دقیق‌تری دارند. در صورت بروز علائم زیر، مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است:

تداوم علائم بیش از یک هفته بدون بهبود محسوس

بروز درد شدید یا تاری دید ناگهانی

وجود ترشحات غلیظ زرد یا سبز رنگ که ممکن است نشانه عفونت باشد

تورم قابل‌توجه پلک‌ها یا ناحیه اطراف چشم

عدم تأثیر داروهای معمول ضدآلرژی بر علائم

پزشک با بررسی دقیق، احتمال وجود بیماری‌های چشمی دیگر را رد کرده و در صورت نیاز، داروهای تخصصی‌تری تجویز خواهد کرد.

چگونه از چشم‌ها در فصل پاییز بهتر مراقبت کنیم؟

اگرچه حساسیت چشم در فصل پاییز یک مشکل رایج است، اما با رعایت برخی نکات ساده می‌توان از شدت علائم کاست یا حتی از بروز آن جلوگیری کرد. استفاده از قطره‌های مناسب، دوری از مواد حساسیت‌زا، و توجه به رطوبت محیط از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه هستند. اگر سابقه آلرژی فصلی دارید، بهتر است با شروع فصل پاییز اقدامات پیشگیرانه را آغاز کنید تا از بروز علائم آزاردهنده جلوگیری شود.

در صورت مشاهده علائم غیرمعمول یا مقاوم به درمان، مراجعه زودهنگام به چشم‌پزشک می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند و کیفیت زندگی شما را در ماه‌های پاییز حفظ کند.