۴ نکته درباره حرکت بعدی اسرائیل پس از آتش‌بس

عبدالرضا فرجی راد، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه در یادداشتی برای جماران نوشت: علی‌رغم میل نتانیاهو با فشار دونالد ترامپ گفت‌وگوها در قاهره برای ایجاد یک آتش بس در غزه ادامه دارد. آتش بسی که رئیس جمهور آمریکا به آن دلبسته و امیدوار است که به وقوع بپیوندد. به همین جهت رهبران کشورهای مهم عربی و اسلامی را در واشنگتن تحت فشار قرار داد که نقش مهمی در مساعدت به طرح خود برای اجرا به عهده بگیرند.

حماس برای آزادی گروگان‌ها اعلام آمادگی کرده به شرط آنکه تضمینی جهت خروج نیروهای اسرائیلی از غزه داده شود. حتی خبرهایی منتشر شده که حماس اعلام آمادگی نموده  سلاح‌های خود را در اختیار مجموعه‌ای از کشورهای عربی و دولت فلسطینی در رام الله قرار دهد که البته در این باره خبرهای ضد و نقیضی منتشر شده ولی به نظر می‌رسد اگر تل آویو به تعهدات خود در طرح متعهد باشد، حماس هم  این بند از طرح را عملیاتی خواهد کرد.

با توجه به عدم موفقیت دونالد ترامپ در ایجاد آرامش در دیگر نقاط بحرانی دنیا که وی در کارزار انتخاباتی قولش را داده بود، آرامش در غزه برای وی از اهمیت خاصی برخوردار است به طوری که وی در مصاحبه‌ای اعلام نمود در این رابطه علائم بسیار قوی از ایران دریافت شده که مخالفتی با اجرای طرح ندارند. در همین راستا خبری در رسانه‌ها انتشار یافت که قبل از اشاره رئیس جمهور آمریکا به تمایل ایران برای آتش بس در غزه تماسی بین وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و ویتکاف برقرار شده است که البته تا کنون در رابطه با صحت و سقم این خبر نظری از سوی دستگاه‌های ذیربط منتشر نشده است.

با توجه به نکات فوق  ایجاد نوعی آتش بس در غزه احتمالش بیشتر از شکست آن است زیرا که هم نتانیاهو تحت فشار دونالد ترامپ است و هم دولت‌های اسلامی متمایل به حماس همچون ترکیه و قطر پای کار ایستاده‌اند.

حالا در محافل خبری این مسأله مطرح شده که آیا نتانیاهو در صورت پایان درگیری‌ها در غزه به تجاوزات خود در منطقه پایان می‌دهد و یا بهانه دیگری را برای حمله به کشوری پیدا می‌کند. به دلایلی می‌توان گفت که احتمال افزایش تنش در لبنان و افزایش حملات به حزب الله زیاد است.

اولا با توجه به رفع تهدید در غزه و سوریه در همسایگی این رژیم  هنوز حزب الله را یک تهدید تلقی می‌کند. زیرا علی‌رغم فشارهای زیادی که از سوی دولت آمریکا، عربستان سعودی و احزاب مخالف به ویژه قوات لبنانی سمیر جع جع به دولت لبنان برای خلع سلاح حزب الله وارد آمده، نه تنها این خلع سلاح اتفاق نیفتاده، بلکه احتمال انجام آن نسبت به گذشته کمتر شده است. زیرا حاکمیت در لبنان به خوبی می‌داند توسل به زور برای خلع سلاح حزب الله از نقطه نظر داخلی پیامدهای سنگینی برای کشور دارد و می‌تواند به یک بحران بزرگ و طولانی مدت تبدیل شود. علاوه بر مخالفت حزب الله و امل با خلع سلاح، بسیاری از مردم لبنان نیز تا زمانی که نیروهای اسرائیلی بخش‌هایی از خاک لبنان را در اشغال خود دارند خلع سلاح را به نفع این کشور نمی‌دانند.

دوم اینکه نتانیاهو در صورت آزادی گروگان‌ها و پایان درگیری در غزه نیاز به بحران‌سازی و ادامه جنگ دارد. زیرا پایان جنگ برای اسرائیل می‌تواند پایان دوره نخست وزیری وی و تغییر دولت باشد. علت آن روشن است. بسیاری از خانواده‌ها که در غزه بستگان گروگانی را داشتند و در طول جنگ جانشان را از دست دادند، نتانیاهو را رها نخواهند کرد و تظاهرات علیه او با کمک احزاب مخالف ادامه خواهد یافت.

سوم اینکه پایان جنگ نتانیاهو و همسرش را به علت فساد مالی عازم دادگاه خواهد نمود و پیش‌بینی‌ها بر این است  که به علت وجود اسناد روشن در این باره محکومیت وی قطعی خواهد بود.

چهارم اینکه در صورتی که جنگی نباشد چگونه نخست وزیری که در دادگاه بین‌المللی به خاطر نسل کشی محکوم و حکم دستگیری وی صادر شده می‌تواند با دیگر کشورها و حتی کشورهای اروپایی که یا وی را تحریم کرده اند و یا بعضا در صدد دستگیری وی در صورت سفر هستند، به همکاری دو جانبه و یا چند جانبه ادامه دهد؟! طبیعی است که این وضعیت روابط با کشورهای غربی نمی‌تواند در شرایط صلح ادامه داشته باشد و اسرائیل نیاز به همکاری و به ویژه با اروپا دارد.

لذا پایان درگیری در غزه به معنی پایان درگیری در خاورمیانه نخواهد بود و باید انتظار داشت که در صورت پایان احتمالی جنگ در غزه تنش دیگری آغاز شود.

دولت نتانیاهو در تلاش است تا زمانی که ترامپ در قدرت است حداکثر بهره برداری از حمایت‌های وی را داشته باشد.