کهن‌ترین درختان زنده دنیا؛ مراقب سرو ابرکوه باشید لطفا!

فرادید: برخی درختان فقط قرن‌ها را پشت سر نگذاشته‌اند، بلکه دوره‌های باستانی و امپراتوری‌ها را دیده‌اند، آن‌ها شایسته‌اند که نمادین و تاریخی خوانده شوند. این موجودات باستانی در طول دوره‌های زمین‌شناسی ایستاده‌اند، تغییر امپراتوری‌ها را دیده‌اند و چرخه‌های کامل تاریخ بشری را تجربه کرده‌اند.  با این حال، هر کدام داستان متفاوتی دارند: برخی از آن‌ها تنه‌ای منفرد دارند که پیوسته هزاران سال زنده بوده‌اند، در حالی که بقیه با سیستم ریشه‌ای که مدام تنه‌های جدید تولید می‌کند، زنده مانده‌اند. 

در مجموع، آن‌ها نمایندگان دیرپاترین موجودات زنده روی زمین هستند. در ادامه شش نمونه از قدیمی‌ترین درختان جهان و مکان آن‌ها را معرفی کردیم. 

۱. متوشالح، کالیفرنیا، ایالات متحده

سن تقریبی این درخت حدود ۴۸۰۰ سال است. این نمونه یک تک‌درخت است و در جنگل ملی اینیو در کالیفرنیا واقع است. متوشالح، از گونه‌ی کاج بریسل‌کان بزرگ است، یکی از قدیمی‌ترین درختان تأییدشده‌ی یک‌تنه در جهان. این درخت را در جنگل باستانی کاج بریسِل‌کان در کوه‌های سفید کالیفرنیا می‌توان یافت. موقعیت دقیق آن به‌دلیل حفاظت و جلوگیری از تخریب فاش نشده است. دانشمندان سن آن را با استفاده از شمارش دقیق حلقه‌های درخت تعیین کرده‌اند. 

۲. اُلد تیچیکو، دالارنا، سوئد

سن تقریبی این سیستم درختی حدود ۹۵۵۰ سال است. این درخت یک موجود کلونال است، یعنی سیستم ریشه‌ای آن بسیار قدیمی است (نزدیک به ۱۰ هزار سال)، اما تنه‌ی ظاهری آن کمابیش جوان است. سن آن را با تاریخ‌گذاری رادیوکربن روی سیستم ریشه تعیین کرده‌اند. طی هزاران سال، این درخت تنه‌های جدید تولید کرده، چون تنه‌های قدیمی‌تر می‌میرند و تنه‌های تازه از ریشه رشد می‌کنند. 

۳. جُمون سوگی، یاکوشیما، ژاپن

سن تقریبی آن بین ۲۱۷۰ تا ۷۲۰۰ سال است (تخمینی). این درخت در جزیره‌ی یاکوشیما در ناحیه‌ی کاگوشیمای ژاپن واقع است. این جزیره به دلیل جنگل‌های باستانی و فضای کمابیش افسانه‌ای‌اش شناخته‌شده است. جُمون سوگی، یک سرو ژاپنی (کریپتومریا) است و از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین موجودات زنده‌ی ژاپن به شمار می‌رود. دانشمندان بر سر سن دقیق آن اتفاق نظر ندارند، اما تخمین‌ها بین دو تا هفت هزار سال متغیر است. برای دیدن این درخت که یکی از نمادین‌ترین درختان ژاپن است باید یک پیاده‌روی طولانی انجام دهید. 

۴. آلرسه میلناریو، شیلی

سن این درخت که به «گران آبوئلو» یا پدربزرگ هم معروف است، نزدیک به ۵۴۸۴ سال تخمین زده شده است. این درخت در پارک ملی آلِسته کوستِرو در پاتاگونیا شیلی است. گونه‌ی آن سرو پاتاگونیایی است و به دلیل اندازه و عمر زیادش به درختان سرو بزرگ آمریکایی تشبیه می‌شود. سال ۲۰۲۲، محققان بر پایه نمونه‌برداری حلقه‌ای جزئی پیشنهاد دادند این درخت بیش از ۵۰۰۰ سال عمر دارد. بنابراین، چون نمی‌خواستند به درخت آسیب بزنند، نتوانستند از تمام تنه آن نمونه بگیرند، ولی شواهد موجود نشان می‌دهد این درخت یکی از قدیمی‌ترین موجودات زنده روی زمین است. 

۵. سرو ابرکوه، ایران

سن تقریبی این سرو بر پایه تخمین‌های تاریخی و علمی، نزدیک به ۴۰۰۰ سال است. این درخت در استان یزد و شهر ابرکوه قرار دارد. سرو ابرکوه یک سرو پارسی (شرقی) است و یکی از نمادهای طبیعی بسیار مهم ایران به شمار می‌آید. تنه‌ی عظیم آن، تاج بزرگش و شکل غیرمعمول آن نشان‌دهنده‌ی عمر طولانی‌اش است. با این حال، داده‌های دقیق بدست‌آمده از شمارش حلقه‌ها در دست نیست، چون مرکز درخت بیش از حد قدیمی و متراکم است و امکان نمونه‌برداری وجود ندارد. 

۶. درخت زیتون وووِس، کِرت، یونان

این درخت زیتون باستانی دست‌کم ۲۰۰۰ سال سن دارد، برخی کارشناسان معتقدند ممکن است بین ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ساله نیز باشد. وقتی به روستای آنو وووِس در جزیره‌ی کِرت سفر می‌کنید، دیدن این درخت را از دست ندهید. درخت زیتون وووِس یکی از قدیمی‌ترین درختان زیتون زنده است که هنوز هم میوه می‌دهد. تنه‌ی آن بزرگ و پیچ‌خورده است و شاخه‌هایش نشان‌دهنده‌ی قرن‌ها تغییرات طبیعی هستند.