پیامد تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ بر اقتصاد ایران چیست؟

دنیای‌اقتصاد: حجم تجارت خارجی ایران تحت تاثیر تشدید تحریم‌ها در دو دهه اخیر بسیار محدود شده است. در حال حاضر کمتر از ۱۰ کشور وجود دارند که ارزش مبادلات آنها با ایران رقمی بیش از ۲میلیارد دلار است. حالا دونالد ترامپ با هدف گرفتن معدود شرکای تجاری کشور قصد دارد ریسک جدیدی را به اقتصاد ایران تحمیل کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد کشورهای چین، امارات و ترکیه مهم‌ترین شرکای تجاری ایران هستند.  آمریکا در زمره سه شریک اول تجاری این سه کشور قرار دارد؛ اما ایران لزوما در این جایگاه نیست؛ به همین دلیل، احتمال کاهش تجارت ایران با این کشورها در صورت عملیاتی شدن این تعرفه‌ها وجود دارد. کارشناسان تاکید دارند که در صورت اعمال این تعرفه‌ها نقش اقتصاد غیررسمی در کشور گسترش می‌یابد و هزینه‌های مبادله افزایش خواهد یافت. 

دونالد ترامپ به تازگی اعلام کرده است که هرگونه ارتباط تجاری با ایران می‌تواند منجر به اعمال تعرفه‌های 25 درصدی بر کالاهای آن کشور در ارتباط با آمریکا شود. این شیوه از تحریم، نوع جدیدی از تحریم‌ها است که آمریکا به‌کار برده است.

 تفاوت این نوع از تحریم در مقایسه با تحریم‌های پیشین این است که در تحریم‌های گذشته، افراد و شرکت‌هایی که در تجارت با ایران حضور داشتند، شناسایی و مورد تحریم قرار می‌گرفتند؛ اما در تحریم تعرفه‌ای جدید، کشورها فارغ از اینکه چه شرکتی در این تجارت حضور داشت، مشمول تعرفه‌ها خواهند بود. کارشناسان تاکید دارند این تعرفه‌ها، در صورت اعمال می‌توانند منجر به افزایش هزینه‌های مبادله‌ای مابین تجار و گسترش اقتصاد غیر رسمی در میان کشورها شود.

علیرضا حسینی، کارشناس بازرگانی  اشاره کرد که این ریسک جدید واردشده بر اقتصاد ایران، می‌تواند منجر به این شود که دولت‌ها مجبور به انتخاب میان حفظ تجارت با ایران یا پذیرفتن تعرفه 25 درصدی در تجارت با آمریکا شوند. برخی کشورها همچون چین، ارتباطات تجاری گسترده‌ای با ایران دارند و حذف کل این تجارت، نامحتمل به نظر می‌رسد؛ اما کشورهایی همچون عراق، امارات و ترکیه با آمریکا نیز، ارتباطات گسترده‌ای دارند. امکان دارد هزینه تجارت با این کشورها افزایش پیدا کند.

این کارشناس بازرگانی افزود: در چنین شرایطی، با افزایش هزینه‌های مبادله، احتمال بروز شوک‌های قیمتی در کالاهای وارداتی نیز وجود دارد و این مساله ممکن است خود را در آمارهای تورمی نیز نشان دهد.

اثرگذاری این سیاست در بلندمدت خواهد بود و می‌تواند اقتصاد زیرزمینی و غیر شفاف را گسترش دهد.