حمام ۳۰۰ ساله ده ونک در سکوت تخریب شد

جهان صنعت: حمام تاریخی سیصد ساله ده ونک، یکی از کهن‌ترین بناهای محلی پایتخت، در سایه بی‌توجهی نهادهای مسئول تخریب شد؛ بنایی ارزشمند که بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی این محله قدیمی تهران به شمار می‌رفت.

این حمام که قدمت آن به پیش از دوره قاجار می‌رسید، تا حدود سه دهه پیش نیز مورد استفاده اهالی بود. به گفته یکی از ساکنان قدیمی ده ونک، «تا سی سال پیش مردم از این حمام استفاده می‌کردند، اما با توسعه ساخت‌وسازها و ایجاد حمام‌های خانگی، کاربری آن تغییر کرد و به انبار ظروف، به‌ویژه دیگ‌های مسی و تجهیزات پخت‌وپز مراسم نذری ماه‌های محرم و صفر تبدیل شد.»

این بنای تاریخی که در مجاورت مسجد جامع ونک قرار داشت، با وجود گذشت نزدیک به سه قرن همچنان سالم و استوار بود. بخش‌های اصلی آن از جمله خزینه آب گرم و سرد، سربینه و گرمخانه به‌طور کامل باقی مانده بود. حمام ده ونک تنها یک فضای بهداشتی نبود؛ سال‌ها محل تعامل اجتماعی، گفت‌وگو و شکل‌گیری روابط محلی به شمار می‌رفت.

کارشناسان میراث فرهنگی تأکید دارند که حمام‌های تاریخی صرفاً سازه‌هایی معماری نیستند، بلکه بخشی از حافظه جمعی و سبک زندگی نسل‌های گذشته را در خود جای داده‌اند. تخریب این بنا نمونه‌ای دیگر از روند نگران‌کننده نابودی میراث محلی در نبود ثبت، حفاظت و نظارت مؤثر است؛ رخدادی که می‌توانست با مرمت و احیا، به یک جاذبه فرهنگی و گردشگری در بافت تاریخی این محله تبدیل شود.