یک غریبه با حمله به گوگوش و ابی مشهور شده است

برترین‌ها: در روزهای اخیر، بخشی از گفت‌وگوی علیرضا جزایری (جی جی)، عضو گروه زدبازی، در برنامه «اثر پروانه‌ای» به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات فضای موسیقی فارسی تبدیل شده است. جی جی در این گفت‌وگو با انتقاد صریح از بخشی از موسیقی پاپ کلاسیک ایران، به‌ویژه آثار ابی و گوگوش، مدعی می‌شود که این نوع موسیقی بیش از آنکه از منظر هنری قابل دفاع باشد، محصول عادت شنیداری و زمینه‌های فرهنگی نسل‌های مختلف است.

او در بخشی از صحبت‌هایش حتی پا را فراتر می‌گذارد و می‌گوید اگر روزی صاحب فرزند شود، تمایلی ندارد چنین موسیقی‌ای برای کودک خود پخش کند؛ زیرا به اعتقاد او این آثار تأثیر مثبتی بر سلیقه موسیقایی شنونده ندارند. جیجی همچنین از زبان و ادبیات ترانه‌های مشهور خوانندگان نسل گذشته انتقاد می‌کند و معتقد است واژگان به‌کاررفته در برخی آثار، از جمله ترانه‌هایی مانند «پوست شیر»، امروزه کاربرد روزمره ندارند و اگر چنین متنی امروز نوشته می‌شد، بعید بود بتواند مخاطب گسترده‌ای پیدا کند.

این اظهارات اما با واکنش گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شده است. منتقدان جیجی می‌گویند محبوبیت چند دهه‌ای ابی و گوگوش را نمی‌توان صرفاً به نوستالژی یا عادت فرهنگی تقلیل داد. از نگاه آنها، ماندگاری این آثار نتیجه کیفیت موسیقایی، قدرت ملودی‌سازی، تنظیم، اجرا و تأثیر عاطفی آنها بر چند نسل از مخاطبان است؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از ترانه‌های این هنرمندان همچنان شنیده شوند.

در مقابل، برخی نیز از حق جی جی برای نقد سلیقه موسیقایی رایج دفاع می‌کنند و معتقدند محبوبیت یک اثر الزاماً به معنای برتری هنری آن نیست. از نگاه این گروه، موسیقی نیز مانند هر هنر دیگری باید امکان نقد و بازنگری داشته باشد.

با این حال، مخالفان جی جی به یک تناقض مهم اشاره می‌کنند: آنها می‌گویند کارنامه هنری خود او و گروه زدبازی نیز همواره محل بحث بوده است. به‌ویژه در حوزه ترانه‌نویسی، بسیاری از آثار این گروه به دلیل استفاده از ادبیات جنجالی، الفاظ تند یا مضامین بحث‌برانگیز مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. به همین دلیل، منتقدان می‌پرسند چگونه می‌توان به زبان ترانه‌های چند دهه پیش خرده گرفت، اما نسبت به ادبیات به‌کار رفته در بخشی از آثار رپ فارسی چنین حساسیتی نشان نداد.

علی: اینکه بگیم محبوبیت ابی و گوگوش فقط به خاطر نوستالژیه، ساده‌سازی ماجراست. نوستالژی شاید باعث شنیدن دوباره بشه، اما فقط کیفیت می‌تونه یک ترانه رو چند دهه زنده نگه داره.

زهره: اگر ترانه‌های ابی و گوگوش ضعیف بودن، چرا نسل‌هایی که اون دوران رو تجربه نکردن هم هنوز بهشون گوش میدن؟ ماندگاری اتفاقی نیست.

محمدمتین: نقد موسیقی حق هر کسیه، اما وقتی درباره تأثیر فرهنگی حرف می‌زنیم، باید قبول کنیم که کمتر خواننده‌ای در تاریخ موسیقی فارسی به اندازه ابی و گوگوش روی چند نسل اثر گذاشته.

زهرا: واژه‌های قدیمی در ترانه الزاماً نقطه ضعف نیستند. ادبیات هر دوره بخشی از هویت اثره. قرار نیست همه ترانه‌ها با زبان محاوره امروز نوشته بشن.

سهراب: محبوبیت با کیفیت یکی نیست. خیلی چیزها محبوب‌اند چون سال‌ها در معرض شنیدن بوده‌اند. حرف جی جی اینه که باید از زاویه موسیقی هم آثار رو نقد کرد، نه فقط از زاویه خاطره.

کاملیا: اینکه یک هنرمند بزرگ و محبوب باشی، به این معنی نیست که آثارش فراتر از نقد هستند. موسیقی پاپ کلاسیک ایران هم باید امکان نقد جدی داشته باشه.