مراقبت از سلامت روان به کمک الاغ؛ ماجرا چیست؟

خبرآنلاین: تنها واحد درمان با حیوانات مستقر در بیمارستان‌های فرانسه با استفاده از الاغ‌ها و دیگر حیوانات، به بیماران مبتلا به افسردگی، اضطراب و اسکیزوفرنی کمک می‌کند تا آرامش، اعتمادبه‌نفس و مهارت‌های اجتماعی خود را بازیابند.

به گزارش یورونیوز؛ در بیمارستان روان‌پزشکی ویل اورار در شرق پاریس، یک برنامه درمانی منحصربه‌فرد با کمک حیوانات، به‌ویژه الاغ‌ها، در حال اجراست که توانسته توجه متخصصان سلامت روان را به خود جلب کند. این مرکز که تنها واحد درمان با حیوانات مستقر در بیمارستان در فرانسه به شمار می‌رود، از سال ۲۰۱۶ فعالیت خود را آغاز کرده و هدف آن کمک به بیماران مبتلا به اختلالات روانی از طریق تعامل مستقیم با حیوانات است.

ایده این طرح توسط ارملیندا هادی، پرستار روان‌پزشکی، و همسرش فرانسوا هادی مطرح شد. آنها معتقد بودند الاغ‌ها به دلیل خلق‌وخوی آرام، صبور و اجتماعی خود می‌توانند ارتباطی عمیق با بیماران برقرار کنند؛ ارتباطی که گاهی درمان‌های متداول و داروها به تنهایی قادر به ایجاد آن نیستند. در این مرکز پنج الاغ به نام‌های نونو، پیتو، اسکار، مانولو و مالرو در فرآیند درمان مشارکت دارند.

در جلسات درمانی، بیماران وظایفی مانند گردش دادن الاغ‌ها، تمیز کردن سم‌ها، غذا دادن و مراقبت از آنها را بر عهده می‌گیرند. هر بیمار به مرور زمان با یک حیوان مشخص ارتباطی پایدار برقرار می‌کند که به افزایش حس اعتماد، مسئولیت‌پذیری و آرامش او کمک می‌کند. بسیاری از شرکت‌کنندگان این تجربه را با تأثیر داروهای آرام‌بخش مقایسه می‌کنند. ناتالی، یکی از بیماران، این روش را «داروی حیوانی» توصیف کرده و معتقد است حضور در کنار حیوانات به او آرامش می‌دهد و ذهنش را از نگرانی‌ها دور می‌کند.

به گفته کادر درمان، حیوانات نقش واسطه‌ای مؤثر میان بیمار و محیط پیرامون او ایفا می‌کنند. برای نمونه، یکی از بیماران که در ابتدا حاضر نبود از وسیله مخصوص حمل بیماران پیاده شود، پس از مدتی توانست به کمک ارتباط با الاغ مورد علاقه‌اش روی پای خود بایستد و در فعالیت‌ها شرکت کند. بیمار دیگری نیز تأکید کرده که این جلسات احساس تنهایی او را کاهش داده و به خروج از انزوای ناشی از بیماری کمک کرده است.

جالب آنکه برخی از الاغ‌های این مرکز خود پیش‌تر قربانی بی‌توجهی یا بدرفتاری بوده‌اند و پس از انتقال از پناهگاه‌ها برای کار درمانی آموزش دیده‌اند. مسئولان برنامه معتقدند این حیوانات توانایی بالایی در درک احساسات انسان دارند و مانند «اسفنج‌های عاطفی» عمل می‌کنند.

در سال ۲۰۲۲ این طرح به طور رسمی به عنوان یک واحد درمانی به رسمیت شناخته شد و امکان استخدام سه پرستار تمام‌وقت برای آن فراهم شد. همچنین دامنه فعالیت مرکز گسترش یافت و حیواناتی مانند خرگوش، بز، خوکچه هندی، کبوتر، مرغ و لاک‌پشت نیز به برنامه افزوده شدند تا بیمارانی که امکان خروج از بخش را ندارند نیز از مزایای این روش بهره‌مند شوند.

جلسات درمان با حیوانات برای بیماران رایگان است و هزینه آن توسط نظام سلامت عمومی فرانسه تأمین می‌شود. این برنامه برای افراد مبتلا به اضطراب، افسردگی، اوتیسم، اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روانی طراحی شده است. به گفته متخصصان، این روش جایگزین دارو یا درمان پزشکی نیست، اما می‌تواند به افزایش اعتمادبه‌نفس، بهبود روابط اجتماعی، تنظیم هیجانات و تقویت احساس ارزشمندی در بیماران کمک کند.

با وجود نتایج امیدوارکننده، درمان با حیوانات هنوز جایگاه کاملاً تثبیت‌شده‌ای در روان‌پزشکی رسمی ندارد. مسئولان این مرکز معتقدند برای جلب حمایت بیشتر جامعه پزشکی، انجام پژوهش‌های علمی و مستند ضروری است. با این حال تجربه بیماران، پرستاران و مراقبان نشان می‌دهد که حضور حیوانات در روند درمان می‌تواند تأثیرات مثبت و قابل توجهی بر سلامت روان افراد داشته باشد؛ تا جایی که یکی از پرستاران این مرکز می‌گوید: «الاغ‌ها بهترین همکاران من هستند.»