ردپای دو انگل در منابع آبی سه استان ایران

خبرآنلاین: پژوهشگران در این مطالعه که نمونه‌برداری آن از اسفند ۱۴۰۱ تا تیر ۱۴۰۲ انجام شده، آب ۲۹ چشمه در استان‌های همدان، کردستان و اصفهان را بررسی کردند. نتایج، شواهد مولکولی از وجود دو عامل انگلی، یعنی Cryptosporidium و Acanthamoeba، در تعدادی از نمونه‌ها نشان داد.

دکتر علیرضا سازمند، عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا و پژوهشگر انگل‌شناسی، که این پژوهش را با همکاری پژوهشگرانی از ایران، ترکیه و رومانی انجام داده، به خبرآنلاین می‌گوید ایده مطالعه از مشاهده صف‌های مردم برای برداشتن آب چشمه در همدان شکل گرفت؛ جایی که «طبیعی بودن» آب برای بسیاری با «سالم بودن» آن یکی تلقی می‌شد.

در دو چشمه در کردستان، DNA مربوط به جنس کریپتوسپوریدیوم شناسایی شد و در یکی از نمونه‌هایی که امکان توالی‌یابی آن وجود داشت، گونه Cryptosporidium parvum تشخیص داده شد. این انگل می‌تواند از طریق آب آلوده منتقل شود و باعث بیماری‌های گوارشی، به‌ویژه اسهال، شود؛ هرچند شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است.

یافته دیگر پژوهش، شناسایی DNA آکانتاموبا در پنج چشمه بود؛ دو مورد در همدان، دو مورد در کردستان و یک مورد در اصفهان. این موجود تک‌سلولی به‌طور طبیعی در محیط یافت می‌شود، اما برخی انواع آن در شرایط خاص می‌توانند باعث عفونت انسانی شوند.

با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که شناسایی DNA یک عامل، به‌تنهایی به معنای اثبات زنده بودن آن یا تعیین میزان واقعی خطر انتقال بیماری نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر، مطالعات گسترده‌تر و نمونه‌برداری‌های تکرارشونده لازم است.

پیام اصلی پژوهش اما روشن است: زلال بودن، طبیعی بودن یا حتی سابقه طولانی مصرف یک منبع آب، جای آزمایش کیفیت میکروبی آن را نمی‌گیرد. به گفته سازمند، اگر سلامت میکروبی یک چشمه بررسی و تأیید نشده باشد، نباید صرفاً به دلیل منشأ طبیعی آن، آب را برای نوشیدن ایمن فرض کرد.