عجله از نوع آمریکایی، احمدی نژاد یا روحانی؟!
اما محمود احمدی نژاد در حالی مسئولین فعلی دولت را درباره مقابله با آمریکا با لحنی عتاب آلود مورد خطاب قرار می دهد که عملکرد گذشته او اتفاقا موید تلاش بی وقفه اش برای برقراری رابطه با آمریکا بوده است.
خبرگزاری ایسکا نیوز: روز گذشته احمدی نژاد در مراسم افتتاح پایگاه اطلاع رسانی جدید ش سکوت چندماهه خود را شکست و با لحنی کنایه آمیز به مسوولین فعلی اینگونه گفت: "اول انقلاب گروهی بودند که اهل دفاع نبودند در تمام مکاتب و گرایش ها دفاع از وطن لازم است و هر کس که در راه دفاع از وطن کشته شود شهید محسوب می شود تئوری ریزی می کردند که اصلا چرا جنگ می کنید؛ نمی توانستند جلوی امریکا بایستند و تئوری کنار آمدن با امریکا را مطرح می کردند، ما به آنان می گویم وقتی عرضه ایستادن در برابر امریکا را ندارید چرا به مسئولیت های اجتماعی وارد شده اید بروید سراغ مسائل شخصی تان".
اما محمود احمدی نژاد در حالی مسئولین فعلی دولت را درباره مقابله با آمریکا با لحنی عتاب آلود مورد خطاب قرار می دهد که عملکرد گذشته او اتفاقا موید تلاش بی وقفه اش برای برقراری رابطه با آمریکا بوده است. سخنان روز گذشته احمدی نژاد این سوالات را پیش رو می گذارد که احمدی نژآد در دوران مسئولیتش دقیقا چگونه با آمریکا مقابله کرده است؟ احمدی نژآد در روزهای ابتدای انقلاب چه موضعی در قبال آمریکا و تسخیر سفارت آمریکا داشت؟ برای پاسخ به این سوالات باید مروری بر گذشته داشت.
مخالفت با تسخیر لانه جاسوسی
محمود احمدی نژاد که در سال ۱۳۵۸ به عنوان یکی از اعضای شورای مرکزی دفتر تحکیم مخالفت خود را با پیشنهاد سه عضو دیگر این شورا (ابراهیم اصغر زاده، میردامادی و بیطرف) برای تسخیر سفارت آمریکا اینگونه اعلام کرده بود: " اگر هم بنا بر تسخير باشد، تسخير سفارت شوروي بر تسخير سفارت آمريكا ارجح است." در عملکردهای بعدی خود در کسوت رئیس جمهور نیز نشان داد که او همان احمدی نژاد سی سال پیش است و در هم بر همان پاشنه می چرخد. با این تفاوت که اگر آن روز مخالفت او با تسخیر سفارت آمریکا مانع از انجام این کار نشد اما در دوران ریاست جمهوری او تلاش برای برقراری رابطه با آمریکا اگر نگوییم منجر به عملی شدن آن اما دست کم می توان گفت منجر به شکست تابوی برقراری رابطه با آمریکا شد.
وی اگرچه در سال ۸۴ و در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسید آیا شما هم مانند رقیبتان آقای هاشمی رفسنجانی معتقد هستید که اكنون زمان كنار گذاشتن اختلافات با ايالات متحده است؟ اینطور پاسخ داد:" ما خواستار رابطه خوب با همه كشورهاى دنيا هستيم. منتها اگر كسى به زبان زور، تهديد و تضييع حقوق ملت ما بخواهد با ما رابطه برقرار كند، اين رابطه براى ما سودى ندارد و ما نيازى به چنين رابطه اى نداريم." و در نخستین سفر خود به سازمان ملل هم مواضعی مشابه اتخاذ کرد اما گذشت زمان نشان داد که ایستادن در چنین موضعی از سوی او دوام چندانی نخواهد داشت.
پیشنهاد مناظره
سال ۱۳۸۵ بود که رئیس دولت نهم برای اولین بار موضوع "مناظره" با جرج بوش رئیس جمهور وقت ایالات متحده را برای یافتن راه حل برون رفت از مسائل جهان مطرح کرد و در همین سال در نامه ای به بوش از وی خواست تا دولت آمریکا رفتار خود را در قبال ایران و جهان تغییر دهد. در همین زمان بود که زمزمه های درخواست برقراری ارتباط با آمریکا از سوی منتقدان رییس جمهور بر سر زبان ها افتاد که اگرچه این امر با واکنشهایی از سوی دولت همراه بود و احمدی نژاد اعلام کرد که :"چون آمریکا ارتباطش را با ایران قطع کرده است لذا آنها باید برای برقراری ارتباط اقدام نمایند"، با این حال گذشت زمان و عملکرد دولت نهم شایعات افتاده بر سر زبان ها را رنگی از واقعیت بخشید.
وقتی مناظره جای خود را به مذاکره داد
در سال ۱۳۸۶ با ادامه ناآرامی ها در عراق، رسما گفت و گوهایی بین ایران و آمریکا صورت پذیرفت و احمدی نژاد اعلام کرد که ایران اگرچه مخالف مذاکره با امریکا است اما به خاطر مردم عراق با آنها گفت و گو می کند. در همین سال بحث "مناظره" در ادبیات احمدی نژاد جای خود را به "مذاکره" داد و وی در گفت و گو با کانال ۱۳ ای پی اس تاکید کرد که اگر شرایط عادلانه ای حاکم باشد خواهان "مذاکره" با آمریکاست.
اما این اقدامات با واکنش های درخوری از سوی مقامات امریکایی همراه نبود و بدین ترتیب سال ۱۳۸۷ محمود احمدی نژاد رسما ناراحتی خود را از عدم استقبال دولتمردان آمریکایی از فرصت هایی که ایران برای برقراری ارتباط در اختیار آنها قرار داده بود اعلام کرده و در گفت و گویی با شبکه سی بی اس توضیح داد که: "من براي رييس جمهور آمريكا نامه اي ارسال كردم اما وي پاسخ آن را نداد كه كارخوبي نبود. در عراق مذاكره كرديم و ۲ سال پياپي آمادگي خود را براي گفتگو در سازمان ملل و درحضور رسانه ها اعلام كردم اينها فرصت هاي استثنايي و طلايي بود كه براي دولت آمريكا ايجاد كردم تا شرايط را تغيير دهد اما متاسفانه دولت بوش از آن استفاده نكرد." و در گفت و گویی دیگر با شبکه سی ان ان در نیویورک اعلام کرد که: "كاري را كه ما بايد انجام مي داديم تاكنون انجام شده است و امروز ديگر نوبت مسوولان آمريكايي است كه در اين زمينه اقدام كنند و من منتظر مي مانم تا ببينيم چه اتفاقي مي افتد."
خط و نشان کشیدن های بی نتیجه
اما احمدی نژاد در قالب سیاستمداری عجول چندان منتظر نماند و حدود یک ماه بعد در اقدامی سوال برانگیز و بیسابقه طی سی سال پس از انقلاب در اولین ساعات بعد از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، طی پیامی مستقیما پیروزی اوباما در انتخابات را به وی تبریک گفت. اندکی بعد منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کابینه نهم هم برای اوباما برای تحقق "شعار تغییر" آرزوی موفقیت کرد و حسن قشقاوی سخنگوی وزارت خارجه وقت در گامی فراتر، از آمادگی ایران برای کمک به تحقق شعار "تغییر" خبر داد. اما برخلاف عرف دیپلماتیک یک بار دیگر نامه احمدی نژاد از سوی رییس جمهور آمریکا بی پاسخ ماند.
البته آن موقع نه از دلواپسی دلواپسان خبری بود و نه از نصب بیلبوردهای "صداقت آمریکایی" در سطح شهر و نه از خط و نشان کشیدن های روزنامه کیهان برای وزیر امور خارجه و دستگاه دیپلماسی کشور. به هر حال هم دلواپسان و هم کیهان و هم دست اندرکاران تهیه بیلبوردهای صداقت آمریکایی آن روزها در صف حامیان سفت و سخت احمدی نژاد و سیاست هایش بودند.
اما کمی بعد مقام معظم رهبری در سخنرانی نوروزی خود در مشهد با اشاره به روی کار آمدن رئیس جمهور و دولت جدید در آمریکا به این موضوع واکنش نشان داده و گفتند: آنها می گویند بسوی ایران دست دراز کرده ایم و ما می گوییم اگر امریکادرزیر دستکش مخملی ،دستی چدنی را پنهان کرده باشداین اقدام هیچ معناو ارزشی ندارد.
با این حال اما احمدی نژاد شهریورماه ۸۸ نیز در آستانه سفر به نیویورک در گفت و گو با شبکه ان بی سی "اوباما" را فردی توصیف کرد که اگر اراده کند تغییراتی را ایجاد نماید اگر چه با مشکلات سنگینی مواجه خواهد بود، اما می تواند بخشی از آن چیزی را که اعلام کرده محقق کند. وی همچنین در گفت و گو با شبکه سی بی اس موضوع اقتصاد جهاني ، امنيت جهاني و روابط بين الملل و موضوع هسته اي را از موضوعات مورد علاقه برای گفت و گو با آمریکا نام برد و تاکید کرد که ما براي خريد سوخت رآکتور تهران که داروهاي اکتيوي توليد مي کند آماده گفت‌وگو هستیم.
این اظهارات البته با واکنش های زیادی از سوی برخی دوستان اصول گرای احمدی نژاد همراه شد تا جایی که رهبر معظم انقلاب لازم دیدند تا در بیانات خود دشمنی دولتمردان آمریکا با ایران را یک بار دیگر اینگونه گوشزد کنند: "دولت امريکا در دوره رييس‌جمهور قبلي، تلاش‌هاي زيادي بر ضد دنياي اسلام و همچنين بر ضد ايران انجام داد و دولت فعلي امريکا هم با وجود سخنان و پيام‌هاي به ظاهر دوستانه، همان سياست اسلام هراسي و ايران هراسي را دنبال مي‌کند." ایشان همچنین اذعان داشتند که دولت امريکا بايد اين سياست خود را اصلاح کند و ملت ايران نيز با هوشياري نظاره‌گر اين دشمني‌هاست و در مقابل آنها خواهد ايستاد.
فرصت هایی که احمدی نژآد بعد از سی سال به آمریکا داد
با این حال اما همچنان گفت و گوهای احمدی نژاد با خبرنگاران رسانه های غربی از تمایل و اشتیاق وی برای ترمیم رابطه با آمریکا خبر می داد. او در سال ۸۹ در حاشیه سفر به سازمان ملل و در گفت و گو با شبکه ای بی سی آمریکا گفت: "اين من بودم كه از اوباما براي گفت‌وگو دعوت كردم حتي به وي نامه نوشتم اما پاسخي دريافت نكردم. براي صحبت با وي در حضور ديگران در سازمان ملل متحد اعلام آمادگي كردم و در تازه‌ترين اقدام نيز سارا شورد آزاد شد اما پاسخ چنداني دريافت نشد." احمدی نژاد البته راست می گفت که "این یک فرصت بزرگی است که پس از سی سال در اختیار آمریکایی ها قرار داده می شود" چرا که طی این مدت هیچ یک از روسای جمهور ایران با چنین ادبیاتی و از موضعی پایین خواهان عادی سازی روابط فی مابین نشده بودند.
احمدی نژاد سال ۹۰ هم در هفتمین حضور خود در نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در گفت و گو با ایرانیان مقیم آمریکا اگرچه باز هم اصل را در برقراری رابطه با آمریکا عنوان کرد اما با رویکردی منطقی تر در گفت و گو با شبکه پی بی اس آمریکا گفت: "اگر بناست روابط دو کشور بهبود يابد، بايد نوع نگاه دولتمردان آمريکا تغيير کند و رسما اعلام کنند که براي ملت و دولت ايران احترام قائلند و به تعهدات خود عمل خواهند کرد." اتخاذ چنین رویکردی کمی خیال منتقدین احمدی نژاد را راحت کرد تا آنجا که علی مطهری با وجود همه انتقاداتی که به احمدی نژاد داشت نتایج سفر او را مثبت ارزیابی کرد. این مواضع احمدی نژاد در دو سال پایانی کارش به شکل کمرنگ تر نیز ادامه پیدا کرد.
این سابقه به خوبی نشان می دهد موضع احمدی نژاد در قبال آمریکا تا چه میزان متفاوت از ادعای امروز اوست. حالا ظاهرا میل به بازگشت به عرصه سیاسی و آشتی با اصولگرایان؛ آن دانشجوی معترض به تسخیر لانه جاسوسی که در دوران ریاست جمهوری اش تلاش بی وقفه ای برای برقرار رابطه با آمریکا داشت و حتی برخی از این تلاش ها از موضعی غیرعزتمندانه دنبال می شد را واداشته تا از مسوولین فعلی بخواهد که از مسوولیت کنار بروند چون عرضه مقابله با آمریکا را ندارند!.
اما محمود احمدی نژاد در حالی مسئولین فعلی دولت را درباره مقابله با آمریکا با لحنی عتاب آلود مورد خطاب قرار می دهد که عملکرد گذشته او اتفاقا موید تلاش بی وقفه اش برای برقراری رابطه با آمریکا بوده است. سخنان روز گذشته احمدی نژاد این سوالات را پیش رو می گذارد که احمدی نژآد در دوران مسئولیتش دقیقا چگونه با آمریکا مقابله کرده است؟ احمدی نژآد در روزهای ابتدای انقلاب چه موضعی در قبال آمریکا و تسخیر سفارت آمریکا داشت؟ برای پاسخ به این سوالات باید مروری بر گذشته داشت.
مخالفت با تسخیر لانه جاسوسی
محمود احمدی نژاد که در سال ۱۳۵۸ به عنوان یکی از اعضای شورای مرکزی دفتر تحکیم مخالفت خود را با پیشنهاد سه عضو دیگر این شورا (ابراهیم اصغر زاده، میردامادی و بیطرف) برای تسخیر سفارت آمریکا اینگونه اعلام کرده بود: " اگر هم بنا بر تسخير باشد، تسخير سفارت شوروي بر تسخير سفارت آمريكا ارجح است." در عملکردهای بعدی خود در کسوت رئیس جمهور نیز نشان داد که او همان احمدی نژاد سی سال پیش است و در هم بر همان پاشنه می چرخد. با این تفاوت که اگر آن روز مخالفت او با تسخیر سفارت آمریکا مانع از انجام این کار نشد اما در دوران ریاست جمهوری او تلاش برای برقراری رابطه با آمریکا اگر نگوییم منجر به عملی شدن آن اما دست کم می توان گفت منجر به شکست تابوی برقراری رابطه با آمریکا شد.
وی اگرچه در سال ۸۴ و در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسید آیا شما هم مانند رقیبتان آقای هاشمی رفسنجانی معتقد هستید که اكنون زمان كنار گذاشتن اختلافات با ايالات متحده است؟ اینطور پاسخ داد:" ما خواستار رابطه خوب با همه كشورهاى دنيا هستيم. منتها اگر كسى به زبان زور، تهديد و تضييع حقوق ملت ما بخواهد با ما رابطه برقرار كند، اين رابطه براى ما سودى ندارد و ما نيازى به چنين رابطه اى نداريم." و در نخستین سفر خود به سازمان ملل هم مواضعی مشابه اتخاذ کرد اما گذشت زمان نشان داد که ایستادن در چنین موضعی از سوی او دوام چندانی نخواهد داشت.
پیشنهاد مناظره
سال ۱۳۸۵ بود که رئیس دولت نهم برای اولین بار موضوع "مناظره" با جرج بوش رئیس جمهور وقت ایالات متحده را برای یافتن راه حل برون رفت از مسائل جهان مطرح کرد و در همین سال در نامه ای به بوش از وی خواست تا دولت آمریکا رفتار خود را در قبال ایران و جهان تغییر دهد. در همین زمان بود که زمزمه های درخواست برقراری ارتباط با آمریکا از سوی منتقدان رییس جمهور بر سر زبان ها افتاد که اگرچه این امر با واکنشهایی از سوی دولت همراه بود و احمدی نژاد اعلام کرد که :"چون آمریکا ارتباطش را با ایران قطع کرده است لذا آنها باید برای برقراری ارتباط اقدام نمایند"، با این حال گذشت زمان و عملکرد دولت نهم شایعات افتاده بر سر زبان ها را رنگی از واقعیت بخشید.
وقتی مناظره جای خود را به مذاکره داد
در سال ۱۳۸۶ با ادامه ناآرامی ها در عراق، رسما گفت و گوهایی بین ایران و آمریکا صورت پذیرفت و احمدی نژاد اعلام کرد که ایران اگرچه مخالف مذاکره با امریکا است اما به خاطر مردم عراق با آنها گفت و گو می کند. در همین سال بحث "مناظره" در ادبیات احمدی نژاد جای خود را به "مذاکره" داد و وی در گفت و گو با کانال ۱۳ ای پی اس تاکید کرد که اگر شرایط عادلانه ای حاکم باشد خواهان "مذاکره" با آمریکاست.
اما این اقدامات با واکنش های درخوری از سوی مقامات امریکایی همراه نبود و بدین ترتیب سال ۱۳۸۷ محمود احمدی نژاد رسما ناراحتی خود را از عدم استقبال دولتمردان آمریکایی از فرصت هایی که ایران برای برقراری ارتباط در اختیار آنها قرار داده بود اعلام کرده و در گفت و گویی با شبکه سی بی اس توضیح داد که: "من براي رييس جمهور آمريكا نامه اي ارسال كردم اما وي پاسخ آن را نداد كه كارخوبي نبود. در عراق مذاكره كرديم و ۲ سال پياپي آمادگي خود را براي گفتگو در سازمان ملل و درحضور رسانه ها اعلام كردم اينها فرصت هاي استثنايي و طلايي بود كه براي دولت آمريكا ايجاد كردم تا شرايط را تغيير دهد اما متاسفانه دولت بوش از آن استفاده نكرد." و در گفت و گویی دیگر با شبکه سی ان ان در نیویورک اعلام کرد که: "كاري را كه ما بايد انجام مي داديم تاكنون انجام شده است و امروز ديگر نوبت مسوولان آمريكايي است كه در اين زمينه اقدام كنند و من منتظر مي مانم تا ببينيم چه اتفاقي مي افتد."
خط و نشان کشیدن های بی نتیجه
اما احمدی نژاد در قالب سیاستمداری عجول چندان منتظر نماند و حدود یک ماه بعد در اقدامی سوال برانگیز و بیسابقه طی سی سال پس از انقلاب در اولین ساعات بعد از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، طی پیامی مستقیما پیروزی اوباما در انتخابات را به وی تبریک گفت. اندکی بعد منوچهر متکی، وزیر امور خارجه کابینه نهم هم برای اوباما برای تحقق "شعار تغییر" آرزوی موفقیت کرد و حسن قشقاوی سخنگوی وزارت خارجه وقت در گامی فراتر، از آمادگی ایران برای کمک به تحقق شعار "تغییر" خبر داد. اما برخلاف عرف دیپلماتیک یک بار دیگر نامه احمدی نژاد از سوی رییس جمهور آمریکا بی پاسخ ماند.
البته آن موقع نه از دلواپسی دلواپسان خبری بود و نه از نصب بیلبوردهای "صداقت آمریکایی" در سطح شهر و نه از خط و نشان کشیدن های روزنامه کیهان برای وزیر امور خارجه و دستگاه دیپلماسی کشور. به هر حال هم دلواپسان و هم کیهان و هم دست اندرکاران تهیه بیلبوردهای صداقت آمریکایی آن روزها در صف حامیان سفت و سخت احمدی نژاد و سیاست هایش بودند.
اما کمی بعد مقام معظم رهبری در سخنرانی نوروزی خود در مشهد با اشاره به روی کار آمدن رئیس جمهور و دولت جدید در آمریکا به این موضوع واکنش نشان داده و گفتند: آنها می گویند بسوی ایران دست دراز کرده ایم و ما می گوییم اگر امریکادرزیر دستکش مخملی ،دستی چدنی را پنهان کرده باشداین اقدام هیچ معناو ارزشی ندارد.
با این حال اما احمدی نژاد شهریورماه ۸۸ نیز در آستانه سفر به نیویورک در گفت و گو با شبکه ان بی سی "اوباما" را فردی توصیف کرد که اگر اراده کند تغییراتی را ایجاد نماید اگر چه با مشکلات سنگینی مواجه خواهد بود، اما می تواند بخشی از آن چیزی را که اعلام کرده محقق کند. وی همچنین در گفت و گو با شبکه سی بی اس موضوع اقتصاد جهاني ، امنيت جهاني و روابط بين الملل و موضوع هسته اي را از موضوعات مورد علاقه برای گفت و گو با آمریکا نام برد و تاکید کرد که ما براي خريد سوخت رآکتور تهران که داروهاي اکتيوي توليد مي کند آماده گفت‌وگو هستیم.
این اظهارات البته با واکنش های زیادی از سوی برخی دوستان اصول گرای احمدی نژاد همراه شد تا جایی که رهبر معظم انقلاب لازم دیدند تا در بیانات خود دشمنی دولتمردان آمریکا با ایران را یک بار دیگر اینگونه گوشزد کنند: "دولت امريکا در دوره رييس‌جمهور قبلي، تلاش‌هاي زيادي بر ضد دنياي اسلام و همچنين بر ضد ايران انجام داد و دولت فعلي امريکا هم با وجود سخنان و پيام‌هاي به ظاهر دوستانه، همان سياست اسلام هراسي و ايران هراسي را دنبال مي‌کند." ایشان همچنین اذعان داشتند که دولت امريکا بايد اين سياست خود را اصلاح کند و ملت ايران نيز با هوشياري نظاره‌گر اين دشمني‌هاست و در مقابل آنها خواهد ايستاد.
فرصت هایی که احمدی نژآد بعد از سی سال به آمریکا داد
با این حال اما همچنان گفت و گوهای احمدی نژاد با خبرنگاران رسانه های غربی از تمایل و اشتیاق وی برای ترمیم رابطه با آمریکا خبر می داد. او در سال ۸۹ در حاشیه سفر به سازمان ملل و در گفت و گو با شبکه ای بی سی آمریکا گفت: "اين من بودم كه از اوباما براي گفت‌وگو دعوت كردم حتي به وي نامه نوشتم اما پاسخي دريافت نكردم. براي صحبت با وي در حضور ديگران در سازمان ملل متحد اعلام آمادگي كردم و در تازه‌ترين اقدام نيز سارا شورد آزاد شد اما پاسخ چنداني دريافت نشد." احمدی نژاد البته راست می گفت که "این یک فرصت بزرگی است که پس از سی سال در اختیار آمریکایی ها قرار داده می شود" چرا که طی این مدت هیچ یک از روسای جمهور ایران با چنین ادبیاتی و از موضعی پایین خواهان عادی سازی روابط فی مابین نشده بودند.
احمدی نژاد سال ۹۰ هم در هفتمین حضور خود در نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در گفت و گو با ایرانیان مقیم آمریکا اگرچه باز هم اصل را در برقراری رابطه با آمریکا عنوان کرد اما با رویکردی منطقی تر در گفت و گو با شبکه پی بی اس آمریکا گفت: "اگر بناست روابط دو کشور بهبود يابد، بايد نوع نگاه دولتمردان آمريکا تغيير کند و رسما اعلام کنند که براي ملت و دولت ايران احترام قائلند و به تعهدات خود عمل خواهند کرد." اتخاذ چنین رویکردی کمی خیال منتقدین احمدی نژاد را راحت کرد تا آنجا که علی مطهری با وجود همه انتقاداتی که به احمدی نژاد داشت نتایج سفر او را مثبت ارزیابی کرد. این مواضع احمدی نژاد در دو سال پایانی کارش به شکل کمرنگ تر نیز ادامه پیدا کرد.
این سابقه به خوبی نشان می دهد موضع احمدی نژاد در قبال آمریکا تا چه میزان متفاوت از ادعای امروز اوست. حالا ظاهرا میل به بازگشت به عرصه سیاسی و آشتی با اصولگرایان؛ آن دانشجوی معترض به تسخیر لانه جاسوسی که در دوران ریاست جمهوری اش تلاش بی وقفه ای برای برقرار رابطه با آمریکا داشت و حتی برخی از این تلاش ها از موضعی غیرعزتمندانه دنبال می شد را واداشته تا از مسوولین فعلی بخواهد که از مسوولیت کنار بروند چون عرضه مقابله با آمریکا را ندارند!.
ارسال نظر