معمای سیب گاز خورده ایرانی در مجلس

روزنامه هفت صبح - فرید عطارزاده: در روزهای شلوغ مجلس برای بررسی بودجه سال آینده و هیاهوی حذف یارانه افراد پردرآمد و میزان جریمه سربازی در کمیسیون تلفیق، در گوشه دیگری از مجلس خیلی آرام و بی صدا ماجراهای جنجالی دیگری در حال بررسی است.

منظورمان کمیسیون اصل 90 مجلس است که در چند روز گذشته به سه پرونده جنجالی ورود پیدا کرده و این بار پای برندها و شرکت های خصوصی به این کمیسیون باز شده است.

پرونده های «پدیده شاندیز»، «ایرانسل» و «نمایندگی رسمی اپل در ایران» به کمیسیون اصل 90 وارد شده و نمایندگان در حال بررسی هر سه پرونده هستند.

در ابتدای این هفته اعضای کمیسیون اصل 90 درباره ماجرای ایرانسل و احتمال سهام فروشی پیش از موعد این شرکت به صحبت پرداختند. سپس در اواسط هفته خبر آمد که پرونده جنجالی پدیده شاندیز مورد بررسی قرار گرفته و حتی مدیرعامل این شرکت برای ارائه پاره ای توضیحات به این کمیسیون رفته است.

روز گذشته هم سخنگوی کمیسیون اصل 90 اعلام کرد ادعای برخی شرکت های ایرانی مبنی بر دارا بودن نمایندگی رسمی اپل در ایران مورد بررسی قرار گرفته و نمایندگی برند گوشی اپل و آیفون در کشور اصلا نماینده مستقیم نیست و به قول این نماینده مجلس آنها «نمایندگی از یک شرکت زیرپله ای» هستند. ماجرا چیست و چه سرنوشتی در انتظار این سه پرونده است؟

پرونده «پدیده» در کانون توجه مجلس

تا به حال در چندین گزارش مفصل در روزنامه هفت صبح به بررسی پرونده پدیده شاندیز پرداختیم؛ بنابراین از مرور دوباره جزییات خودداری می کنیم. بهتر است یکراست برویم سر اصل مطلب و صحبت های سخنگوی کمیسیون اصل 90 در مورد پدیده شاندیز را بخوانیم.

حسین آذین در گفتگو با خبرگزاری فارس گفت: «کار گروهی برای بررسی پرونده پدیده شاندیز در کمیسیون اصل 90 تشکیل شده و اخبار منتشر شده درخصوص فرار مدیرعامل این شرکت کذب است. مدیرعامل این شرکت به کمیسیون فراخوانده شده و توضیحاتی را نیز ارائه داده است و اعلام آمادگی کرده که حاضر به پرداخت مبالغ و جرایم هستند اما دستگاه های اجرایی تاکنون آمادگی لازم را برای همکاری در این زمینه نداشته اند.

تخلفات شرکت پدیده در سه حوزه صورت گرفته است که یکی از آن تخلفات نحوه فروش سهام است که با توجه به سهامی خاص بودن این شرکت، سهام آن باید در بورس عرضه می شد که تاکنون اینگونه نبوده است. تخلف بعدی بحث پرداخت عوارض تغییر کاربری و پروانه های صادره و تخلف سوم در زمینه شکایت وزارت جهاد کشاورزی از این شرکت در خصوص تخلفات غیرقانونی آن است، به این صورت که شرکت پدیده شاندیز تصرفات مازاد بر واگذاری های قانونی داشته است.»


معمای اپل و نمایندگی رسمی این برند در ایران همچنان ادامه دارد و کار به جایی رسیده که حتی پای نمایندگان مجلس نیز به ماجرا باز شده است. اگر خاطرتان باشد در ماه های گذشته روزنامه هفت صبح چندین بار به بررسی این موضوع پرداخته و درباره تفاوت های «نماینده رسمی اپل» با «واردکننده رسمی اپل» نوشته بودیم.

حالا سخنگوی کمیسیون اصل نود هم با اشاره به اینکه نمایندگی برند گوشی اپل و آیفون در کشور، نماینده مستقیم از شرکت مادر نیستند، فعالیت آنها را تخلف دانسته و از ورود کمیسیون اصل نود به بررسی صحت مدارک نمایندگی کلیه برندهای مهم در کشور خبر داد.

حسین آذین در گفتگو با خبرگزاری «خانه ملت» گفت: «صحت سنجی مدارک و اعتبارسنجی برندهای مهم تجاری در کشور دچار چالش بزرگی شده؛ به این معنی که نمایندگی برندهای مهم در کشور اصلا نمایندگی نیستند و لذا کمیسیون اصل نود به این موضوع وارد شده است. شرکت هایی که تحت عنوان نمایندگی برندهای مهم تجاری در کشور فعالیت می کنند، نماینده مستقیم از شرکت مادر نیستند و اسم شان در سایت آن شرکت نیست؛ اینکه از یک شرکت زیرپله ای نمایندگی داشته باشند و فقط به عنوان عاملیت فروش برای آن شرکت کار کنند، تخلف محسوب می شود.»

نمایندگی های زیرپله ای

سخنگوی کمیسیون اصل نود در ادامه گفته: «نمایندگی برند گوشی اپل و آیفون در کشور اصلا نماینده مستقیم نیستند؛ آنها نمایندگی از یک شرکت زیرپله ای هستند ولی خود را به عنوان نمایندگی در کشور معرفی کردند که در چنین حالتی، احتمال سوءاستفاده و مشکلات دیگر وجود دارد.»

این نماینده مجلس بدون اسم بردن از نام شرکتی خاص توضیح می دهد: «چرا فقط دو شرکت این به اصطلاح نمایندگی ها را در اختیار دارند؟ چنین امری نشان می دهد یک رانت مخفی وجود دارد و معاونت اصناف وزارت صنعت و وزارت خارجه باید به این مسئله ورود پیدا کنند. باید تعداد زیادی مجوز داده و نمایندگی های مختلفی ایجاد شود تا محیطی رقابتی و سلامت فضای کسب و کار به وجود آید زیرا با توجه به این مسئله که اینها نمایندگی مستقیم نیستند و اسمشان نیز در سایت نیست، احتمال سوءاستفاده و آسیب برای استفاده کنندگان و مصرف کنندگان وجود دارد.»

تشکیل کارگروه های بررسی

حسین آذین با اشاره به تشکیل کارگروه و برگزاری جلسه ای در این خصوص با حضور نماینده مرکز اسناد سجلی و اعتباربخشی مدارک وزارت امور خارجه و نماینده معاونت اصناف و واحدهای صنفی وزارت صنعت، معدن و تجارت در کمیسیون اصل نود، ادامه داد: «این کارگروه مقرر کرد روش صحیح صحت سنجی مدارک ظرف ۱۰ روز اعلام شود؛ تیم مشترک وزارت معدن و وزارت خارجه ظرف ۱۰ روز اصلاح مسیر را انجام دهند؛ تمام مدارک که تحت عنوان نمایندگی ارائه شده صحت سنجی شود.»

به گفته سخنگوی کمیسیون اصل نود این کار با حضور ناظر کمیسیون اصل نود و نماینده وزارت اطلاعات انجام خواهد شد.

قصه از کجا شروع شده؟

با وجود آنکه این نماینده از ذکر نام شرکت فوق خودداری کرده اما همه نشانه ها ذهن ما را به سوی یک شرکت می برد. ماجرا وقتی شروع شد که در فروردین ماه امسال صفحاتی از روزنامه رسمی کشور در فضای مجازی دست به دست چرخید.

در این آگهی به وضوح دیده می شد که شرکت اپل به طور رسمی برای ثبت علامت و نشان تجاری خود در ایران درخواست داده است. انتشار چند نشانه و خبر دیگر هم باعث شده بود خیلی ها نسبت به حضور رسمی و قانونی این سیب گاز خورده امیدوار شوند.

سال گذشته بود که دولت آمریکا در خبری ناگهانی اعلام کرد تصمیم گرفته تعدادی از تحریم های خود را در بخش رایانه های شخصی لغو کند. سه ماه بعد اپل به عنوان بزرگترین شرکت فناوری دنیا پا پیش گذاشت و ایران را از فهرست کشورهای تحریم خارج کرد.

معمای ساختمانی در کردستان

در زمان همین کش و قوس ها و امیدواری ناگهان خبری با این مضمون روی بسیاری از خبرگزاری ها قرار گرفت: «در پی لغو تحریم های ایران درخصوص تلفن همراه و دستگاه های مخابراتی اولین واردکننده رسمی اپل در ایران فعالیت خود را در سطح بازار دیجیتال کشور آغاز کرد. شرکت وقایع گستر فارس به عنوان اولین واردکننده رسمی محصولات آمریکایی اپل توانست در سال گذشته تفویض نامه خود را به تایید ایالات متحده آمریکا برساند.»

اما این تازه آغاز ماجرا بود و دفتر شرکت در خیابان کردستان با سوال های زیادی از سوی عاشقان ایرانی اپل روبرو شد. برخی ها اخذ نمایندگی از سوی اپل را غیرواقعی دانسته و روی این نکته دست می گذاشتند که چرا در سایت اپل خبری از نام این شرکت نیست؟ یا برخی دیگر می پرسیدند اگر این شرکت نمایندگی واقعی برند اپل است پس چرا قیمت محصولاتش با سایر اپل هایی که به صورت غیرقانونی وارد بازار ایران می شود، تفاوت چندانی ندارد؟

سوال و جواب های بی پایان

از آن زمان تاکنون سوال ها و پاسخ های زیادی در این رابطه مطرح شده و مسئولان وقایع گستر فارس تلاش کردند به بخشی از ابهامات پاسخ دهند. آنها به طور واضح اعلام کردند به جای «نماینده رسمی اپل»، عبارت «واردکنندهرسمی اپل» یا «نماینده نماینده رسمی اپل در ایران» را ترجیح می دهند.

آنها همچنین توضیح دادند که تعداد زیادی آیفون را به صورت مستقیم از فروشگاه رسمی اپل در آسیای جنوب شرقی خریداری می کنند و در ایران با کمک سیستم پیوسته ای، فروش خود را عرضه می کنند.

مدل اروپایی - آسیایی اپل

با گذشت زمان انتشار یک خبر دیگر در وال استریت ژورنال بر هیجانات ماجرای نمایندگی اپل اضافه کرد. در این گزارش آمده بود اپل در حال مذاکره با توزیع کنندگان محصولاتش در ایران است تا شاید بتواند در آینده محصولات خود را به شکل رسمی در این کشور به فروش برساند.

در بخش دیگری از این گزارش آمده بود اپل با این توزیع کنندگان به عنوان نماینده رسمی صحبت کرده و البته در بخشی از گزارش نوشده شده بود: «فعلا به جای باز شدن اپل استورها در ایران، محصولات این شرکت در ایران از طریق این نمایندگی ها به فروش خواهد رسید؛ مدلی که اپل پیش از این در بعضی کشورهای اروپایی و آسیایی به کار برده است.»

در این گزارش البته اسمی از طرف ایرانی حاضر در مذاکره برده نشده و همین ماجرا باعث ادامه پیدا کردن ابهامات شد.

در چند ماه گذشته همه چیز در حالت سکوت بود تا اینکه با صحبت های روز گذشته سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰ دوباره ماجرا داغ شد. از طرف دیگر با ورود به سایت شرکت وقایع گستر فارس و کلیک روی گزینه درباره ما، همچنان با این نوشته روبرو می شوید: «شرکت تعاونی وقایع گستر فارس در سال ۱۳۸۶ در استان فارس ثبت گردید.

این شرکت در سال ۱۳۹۲ در اجرای دستورالعمل ساماندهی فعالیت نمایندگی های رسمی شرکت های خارجی به شماره ۲۲۲۰۰۰۷۴۰۰۰۰ پس از اخذ مجوز فعالیت شرکت اپل، موفق به کسب گواهی فعالیت نمایندگی شرکت های خارجی از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در زمینه فروش و خدمات پس از فروش محصولات Apple گردید و در حال حاضر به عنوان تنها واردکننده رسمی اپل در ایران می باشد.»