امروز در تاریخ

۲۶ بهمن - ۱۵ فوریه؛ در تاریخ چه گذشت؟

امروز ۲۶ بهمن برابر با ۱۵ فوریه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

برترین ها: امروز 26 بهمن برابر با 15 فوریه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

590 - روزی که خسروپرویز شاه ایران شد

15 فوریه سال 590 میلادی خسرو پرویز نوه خسروانوشیروان به عنوان بیست و دومین شاه ایران از دودمان ساسانیان در تالار بزرگ کاخ سلطنتی تیسفون (طاق کسری) تاجگذاری کرد. بزرگان وقت پدر او ـ هرمز چهارم را برکنار و بازداشت کرده بودند که بعدا کشته شد. هرمز را پیش از کشتن، نابینا کرده بودند. اسپهبد بهرام مهران (بهرام چوبین) این روش جا به جایی را یک توطئه اعلام کرد، پادشاه شدن خسروپرویز را نپذیرفت و تا تعیین پادشاه به روش درست، زمام اموررا به دست گرفت. خسروپرویز که چنین دید از تیسفون گریخت و برای جلب کمک به قسطنطنیه رفت. موریس امپراتور روم شرقی به این شرط که خسرو از ارمستان و لازیستان [منطقه ساحلی گرجستان که آبخیزستان ـ آبخیزیا ـ گوشه ای از آن بود] بگذرد حاضر شد نیروی نظامی دراختیار او بگذارد تا به شاهی بازگردد. این نیروی خارجی بهرام چوبین را به منطقه فرارود فراری داد. این رویداد ایرانیان را خشمگین ساخت و خسرو برای جبران اشتباه خود (توسل به خارجی) از فرصت قتل موریس به دست فوکاس سردار رومی استفاده کرد به سوریه و فلسطین لشکر کشید هر دو منطقه را به قلمرو ایران بازگردانید و سپس مصر را هم متصرف شد. این فتوحات ضرورت نداشت و ارتش ایران را فرسوده ساخت. هراکلیوس که بر جای فوکاس نشسته بود به بهانه بازگرداندن صلیب اصل (صلیبی که مسیح بر آن مصلوب شده بود) از تیسفون به اورشلیم، وارد قلمرو ایران شد و در نینوا (موصل) ارتش ایران را شکست داد، خسروپرویز یگانهای در حال نبردرا رهاساخت و از میدان جنگ به تیسفون بازگشت و به باده گساری روی آورد که بزرگان کشور در فوریه 628 اورا بازداشت کردند و پسرش قباد دوم را برجایش نشاندند. خسروپرویز چند روز پس از شاه شدن پسرش در زندان کشته شد. مورخان، ازمیان برداشتن نعمان سوم حکمران حیره را از اشتباهات دیگر خسرو پرویز بشمار آورده اند. مولف تاریخ طبری از خسروپرویز تعریف کرده ولی مورخان روم شرقی وی را فردی مردّد، خیالباف، فاقد دورنگری و ترسو توصیف کرده و فتوحات نظامی اش را به حساب دو ژنرال معروف ایران؛ شهربراز و شاهین گذارده اند.

خسرو پرویز نوه خسروانوشیروان

۱۷۴۲ - ديدار فرستاده تزار روسيه با نادرشاه در تهران

طبق مندرجات دفتر ثبت وقایع دربار روسیه، ۱۵ فوريه سال ۱۷۴۲ الیزابت تزار روسيه و مشاورانش گزارش کتبی «كالوشكين» نماينده اعزامي به ايران را از ملاقاتش با نادرشاه به دقت بررسي كردند. كالوشكين در گزارش خود كه در آرشيو سن پترز بورگ محفوظ است نوشته بود:

"ملاقات با نادر بسيار دشوار بود. وي چنان از باده پيروزي سرمست است كه صريحا مي گويد كه اگر اراده كند؛ با يك حركت كره زمين را مسخر خواهد كرد. نادر مردي نظامي است و نمي توان روي تعهدات سياسي او حساب كرد. او با عثماني خوب نيست و با ما هم قلبا خوب نخواهد شد. خيلي دشوار است كه بشود با او وارد يك معامله سياسي شد، زيراکه او براي هر مسئله اي راه حل نظامي را ترجيح مي دهد. او عاشق شمشير درخشان، توپ دورزن، اسب اصيل و سرباز مطيع است. باوجود اين، هروقت كه خسته مي شود از منشي اش كه در جلسات رسمي هميشه حضور دارد مي خواهد كه برايش از ديوان حافظ غزلي بخواند.".

این ملاقات چندی پس از یک سوء قصد نافرجام به جان نادرشاه صورت گرفته بود. ۱۵ ماه مه سال ۱۷۴۱ به سوی نادر هنگام عبور از راه جنگلي سوادكوه (مازندران) از داخل جنگل شلیک شده بود و اين رويداد عميقا بر روحيه اش اثر گذارده بود. نادر پس از اين تيراندازي كه صدمه اي هم به او وارد نساخت ماهها در تهران كه شهركي خوش آب و هوا بود اقامت كرد و در همين جا «كالوشكين» موفق به ديدار او شد.

نادر شاه افشار

۱۷۸۸ - پای انگلیسی ها به استرالیا باز شد

کاپیتان آرثر فیلیپ

۲۶ ژانویه ۱۷۸۸ نخستین گروه انگلیسی ها در استرالیا مستقر شدند. محل استقرار اين انگليسي ها را كاپيتان «جان هانتر» معاون فرمانده كشتي ها يافته بود كه يك پيشرفتگي ۱۶۰۰ متر در ۸۰۰ متر آب در خشكي بود و منظره زيبايي داشت.

در این روز آرثر فیلیپ افسر نیروی دریایی انگلستان و فرمانده گروه، نقطه ورود انگلیسی ها به استرالیا را به نام وزیر داخله دولت متبوع «سیدنی ـ اینک بزرگترین شهر استرالیا» اعلام کرد، هفتم فوریه ۱۷۸۸ و پس از استقرار انگلیسی ها در سيدني، پرچم انگلستان بالا رفت و آرثر فیلیپ این سرزمین هفت میلیون و ششصدهزار کیلومتری [کیلومتر مربع] را به نام جورج سوم ملک طلق انگلستان خواند و سپس کشتار میلیونها بومی استرالیا آغاز شد. آرتور فيليپ فرمانده مهاجران ، پيش از استقرار در اين نقطه مجبور شده بود دوكشتي فرانسوي را كه در آن نزديكي سرگرم اكتشافات بودند با شليك توپ دور سازد. آرثر فیلیپ در ژانویه ۱۷۸۸ با یازده کشتی خود ۷۳۶ مرد مجرم زندانی و ۱۸۸ زن مجرم را از انگلستان به استرالیا منتقل کرده بود که در تاریخ، نخستین مهاجران انگلیسی استرالیا بشمار آورده شده اند و قرارگاه آنان «پنال کلنی = مهاجر نشین مجرمان» نوشته شده است. شمار این مجرمان مهاجر تا سال ۱۷۹۲ به سه هزار و ۵۴۶ مرد و ۷۶۶ زن رسیده بود. بيشتر اين مجرمان به بيماري مقاربتي و امراض ديگر از جمله آبله مبتلا بودند. بوميان استراليا از آنان با فريادهاي «وارا ــ وارا » يعني برويد گم شويد استقبال كردند، ولي مهاجرين تفنگ داشتند و كاري از بوميان براي بيرون راندشان ساخته نبود و بعدا اين بوميان بودند كه اراضي و جان خودرا به مهاجران باختند. نخستین اروپاییان که به استرالیا رسیده بودند هلندی ها و بعد از آنان فرانسویان بودند. آبل تاسمان هلندی ۲۴ نوامبر ۱۶۴۲ به استرالیا رسید و چون این سرزمین میان اقیانوس هند جنوبی و اقیانوس آرام جنوبی واقع شده است نام اُسترالیا (جنوبی) برآن نهاد. انگلیسی ها خواستند این نام را به «ویلز جنوبی نو» تغییر دهند که موفق نشدند. [نام تاسمان بر یک جزیره بزرگ استرالیا باقی مانده است]. جمعیت استرالیا که هنوز پادشاه انگلستان بر آن ریاست دارد در آغاز سال ۲۰۱۱، اندکی بیش ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار اعلام شده است. پس از ۲۲۰ سال، در فوريه ۲۰۰۸ دولت استراليا به خاطر كشتار و آزار بوميان اين سرزمين و تصاحب اراضي و املاكشان از آنان عذرخواهي كرد! که یک سند قضایی بشمار می رود (عذر اثبات کننده گناه). تاريخ كوتاه مهاجرت انگليسي ها به استراليا پُر است از بدرفتاري غير انساني و قتل و نابودي بوميان اين سرزمين كه بازگو كردنش دلخراش است و ....

درجریان جنگ جهانی دوم، حملات نیروی هوايي امپراتوري ژاپن به استراليا که ضمن آن صدها تن در منطقه «داروين» كشته شدند از ۲۶ ژانویه مصادف با سالروز استقرار نخستین گروه انگلیسی ها در سال ۱۷۸۸ آغاز شده بود. امپراتوري ژاپن با شعار اخراج استعمارگران اروپايي از آسيا، دست به جنگ زده بود و می گفت که خون بومیان بیگناه از زمین استرالیا می جوشد. امپراتوری ژاپن در فوریه ۱۹۴۲ با همین شعار اخراج غرب از شرق، سنگاپور ـ مستعمره انگلستان در جنوب شرقی آسیا و نیز مناطقی را که اینک فدراسیون مالزیا خوانده می شو با اسیر کردن جمعا ۱۳۰ هزار نظامی انگلیسی از دست این دولت خارج کرده بود. ژاپن قبلا هنک گنک را هم از دست انگلیسی ها آزاد ساخته بود. بمباران اتمی آگوست ۱۹۴۵ امپراتوری ژاپن را مجبور به تسلیم کرد، نه جنگ متعارفی که در آن پیروز بود. از اظهار نظر مورخان و مفسران چنین برمی آید که انتقال قدرت از غرب به شرق از دهه یکم قرن ۲۱ و نیز طلوع قدرت «اوراسیا» مهاجرنشین های اروپایی مشرق زمین را نگران آینده خود کرده است.

تصوير ورود انگليسي ها به خليج كوچك سيدني در استراليا در۱۷۸۸ ميلادي

1782 - آغاز جنگ استعمارگران فرانسه و انگليس بر سر استثمار سرزمين هند

جنگ دريايي ميان فرانسه و انگليس در سواحل هند كه هفت ماه به طول انجاميد، از سري جنگ‏هاي اين دو كشور براي تسلط استعماري بر هندوستان و چپاول منابع آن بود. قبل از اين جنگ، فرانسه در پي شكست از انگليس در جنگ سيزده ماهه مَدرَس با امضاء قرارداد پاريس، از هند چشم‏پوشي كرده بود اما آغاز مجدد جنگ در روز پانزدهم فوريه 1782م نشان داد كه فرانسوي‏ها به آساني نمي‏توانند از مطامع استعماري خود در هند بگذرند. با وجود آن كه جنگ دريايي هفت ماهه به نفع فرانسه تمام شد، اما اين كشور نتوانست عملاً بار ديگر به هند بازگردد و انگليس همچنان به عنوان استعمارگر اصلي شبه‏قاره هند در اين سرزمين باقي ماند.

1933 - تيراندازي به سوي فرانكلين روزولت هنگام سخنراني

15 فوريه سال 1933 به سوي فرانكلين د. روزولت كه به رياست جمهوري آمريكا انتخاب شده بود، اما هنوز كار خودرا آغاز نكرده بود پنج گلوله شليك شد كه يكي از گلوله به شهردار شيكاگو اصابت كرد و اورا كشت. در اين تيراندازي به روزولت آسيبي وارد نيامد.

وي براي سپاسگزاري از مردم كه اورا انتخاب كرده بودند در حالي كه در يك خودرو روباز ايستاده بود و نطق مي كرد تيراندازي شد. شهردار شيكاگو كه از ياران روزولت بود روي ركاب اتومبيل ايستاده بود. در اين تيراندازي چهار تن ديگر مجروح شدند. براي شنيدن اظهارات روزولت بيش از ده هزار تن اجتماع كرده بودند. تيرانداز كه «زينگارا» نام داشت دستگير شد. پليس اسنادي به دست آورد كه نشان داد تيرانداز از هواداران فرضيه آنارشيسم (حکومت شوراها به جاي افراد) بود.

روزولت دقایقی قبل از تیراندازی

۱۹۴۴ - شهر برلن پايتخت رايش سوم ( حكومت هيتلر ) توسط ۸۹۱ بمب افكن انگليسي ــ آمريكايي بمباران شد كه از لحاظ تعداد هواپيما در طول تاريخ بي سابقه است.

۱۹۴۸ - ( بهمن ۱۳۲۶ ) علي سهيلي نخست وزير پيشين تحت تعقيب قضائي قرار گرفت . وي پس از رسيدگي از اتهامات وارده تبرئه شد.

علي سهيلي

۱۹۴۹ - تصويب اولين برنامه هفت ساله ايران توسط مجلس شوراي ملي

لايحه برنامه هفت ساله در۲۶ بهمن ماه ۱۳۲۷ با عنوان «برنامه عمراني ايران» به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد و به قانون تبديل شد. پس از تصويب لايحه برنامه، دوران فعاليت سازمان موقت برنامه خاتمه يافت و شخصيت حقوقي «سازمان برنامه» رسميت يافت و متولي اولين برنامه براي رشد و توسعه اقتصاد کشور که در آن زمان به «برنامه هفت ساله عمراني ايران» شهرت يافته بود، شد

۱۹۶۰ - قيام سانْتاماريا عليه رژيم سالازار ديكتاتور پرتغال

حكومت پرتغال از سال ۱۹۳۲م تحت حاكميت آنتونيو سالازار ديكتاتور پرتغال قرار داشت كه به عنوان نخست‏وزير در حدود ۴۰ سال اين مقام را حفظ كرد. دكترين "سالازاريسم" مبتني بر ديكتاتوري سياسي و اجتماعي و اصلاحات اقتصادي و تأمين رفاه عمومي بود. ايجاد نظام تك حزبي و اعمال ديكتاتوري مطلق باعث شد تا گالوائو كه از نويسندگان و نظاميانِ اين كشور بود در جريان يك شورش، در ۱۵ فوريه ۱۹۶۰م، كشتي سانتاماريا كه متعلق به پرتغال بود را تصرف نمايد. اين عمليات كه به عنوان يك شورش تلقي گرديد با پس دادن كشتي به پرتغال و پناهنده شدن گالوائو به برزيل خاتمه يافت. دو سال بعد در جريان يك قيام داخلي، سربازخانه‏هاي اين كشور به تصرف طرفداران گالوائو درآمد كه آنهم ناكام ماند. سالازار تا اواخر سال ۱۹۶۸م به حاكميت خود ادامه داد و سرانجام در سال ۱۹۷۰م درگذشت.

سالازار

۱۹۸۹ - خروج كامل نيروهاي شوروي از افغانستان و روز ملي اين كشور

ميخائيل گورباچف، آخرين رئيس جمهور اتحاد جماهير شوروي، پس از به دست‏گيري قدرت در مورد حضور ارتش سرخ در افغانستان اعلام كرد بايد هر چه سريع‏تر اين روند پايان گيرد. از اين رو، با گذشت ده سال از اشغال نظامي افغانستان توسط ارتش سرخ شوروي، در اثر مقاومت مجاهدان مسلمان افغان، قواي متجاوز از اين كشور خارج شدند. هدف شوروي از اشغال افغانستان در سال ۱۹۷۹م تثبيت حكومت دست نشانده مسكو در كابل و گسترش نفوذ شوروي به سوي جنوب آسيا بود. اين اقدام شوروي كه منافع امريكا را در منطقه به خطر انداخته بود، با واكنش تند واشينگتن و انجام اقداماتي توسط اين دولت براي عقب‏نشيني ارتش شوروي از افغانستان روبرو شد. از طرف ديگر، از همان ابتداي اشغال افغانستان، مسلمانان مبارز اين كشور عليه قواي متجاوز شوروي به مقابله برخاستند و سرانجام پس از ده سال استقامت، مردم مسلمان با همراهي مجاهدان افغاني، موفق به راندن قواي ارتش سرخ شدند. اين در حالي بود كه مسكو نيز، با توجه به تغييرات وسيع در سياست خارجي خود و تحمل هزينه سنگين ادامه حضور نيروهايش در افغانستان، راهي جز عقب‏نشيني از اين كشور نمي‏ديد. از اين رو نيروهاي شوروي كه شامل يك‏صد هزار نفر بودند، طي دو مرحله، خاك افغانستان راترك كردند و تجاوز بي‏حاصل خود را پايان دادند. براساس آمارهاي رسمي ارتش شوروي، نتيجه حضور سربازان اين كشور در افغانستان عبارت بود از: بيش از سيزده هزار كشته، ۳۵ هزار زخمي و سي‏صد نفر ناپديد. تخليه افغانستان از نيروهاي شوروي بر خلاف تصور و پيش‏بيني بسياري از سياست‏مداران و مفسران غربي موجب پيروزي مجاهدان افغاني و سقوط دولت طرفدار شوروي در كابل نشد، بلكه بر عكس، بين گروه‏هاي مختلف مجاهدين بر سر كسب قدرت اختلاف افتاد تا اين كه به روي كار آمدن گروهك طالبان انجاميد. كشور افغانستان با ۶۵۲/۲۲۵ كيلومترمربع وسعت در جنوب غربي آسيا و در همسايگي ايران، پاكستان، چين و تركمنستان واقع شده است و جمعيت آن در حدود ۲۳ ميليون نفر مي‏باشد. مردم افغانستان عمدتاً مسلمانند و به فارسي دري و پشتو تكلم مي‏كنند. پايتخت آن كابل و واحد پول آن، افغاني است. جمعيت افغانستان تا سال ۲۰۲۵م بيش از ۴۴ ميليون نفر تخمين زده شده است. بيش از ۵۰ درصد مردم افغانستانْ مليّت پشتو داشته و باقي‏مانده آن نيز از نژاد تاجيك، ازبك و... هستند. مزار شريف، هرات، قندهار و جلال‏آباد از شهرهاي مهم افغانستان به شمار مي‏روند.

خروج نظامیان شوروی از خاک افغانستان

۲۰۰۵ - دامنه سایت یوتیوب معروفترین وبسایت اشتراک ویدئو و چهارمین سایت پربازدید جهان شروع به کار کرد.

۲۰۱۰ - عکسی از رویداد ۱۱ سپتامبر که پس از ۸ سال منتشر شد

پس از برخورد نخستین هواپیمای مسافربر ربوده شده به برج دوقلوهای شهر نیویورک در یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ به «گرگ سمندینگر Greg Semendinger» خلبان هلی کوپتر پلیس نیویورک دستور داده شده که باخدمه مربوط سریعا خودرا به محل حادثه برساند تا اگر فردی و یا افراد موفق برسانیدن خود به پشت بام ساختمان شده باشند آنان را نجات دهد. این هلی کوپتر در ۵۰۰ متری برجها بود که هواپیمای دوم به برج اصابت کرد. Greg هدایت هلی کوپتر را به کمک خلبان سپرد و از انفجار ناشی از اصابت هواپیمای دوم عکس گرفت. این عکس منحصر به فرد (عکس پایین) تا ۱۵ فوریه ۲۰۱۰ منتشر نشده بود که در این روز پس از هشت سال و پنج ماه انتشار یافت:

زادروزها

۱۶۳۸ - زادروز زیب‌النسا، شاعر هندی؛ از شاعران سبک هندی در ادبیات فارسی .
۱۵۶۴ - زادروز گالیلئو گالیله، دانشمند و مخترع ایتالیایی .

زیب‌النسا

۱۸۶۱ - زادروز شارل ادوارد گیوم، فیزیک‌دان سویسی؛ برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۲۰.
۱۹۵۴ - زادروز مت گرینیگ، کارتونیست ، تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس آمریکایی؛ خالق سیمپسون‌ها و فیوچراما.

گالیلئو گالیله

۱۳۲۱ - ناصر ممدوح، دوبلور و بازیگر ایرانی
۱۸۷۳ - انریکو کاروسو خواننده اپرای ایتالیایی

انریکو کاروسو

۱۳۳۱ - داریوش طلایی نوازندهٔ تار و سه‌تار ایرانی.

درگذشت‌ها

۱۷۸۱ - درگذشت گوتهولد افرایم لسینگ، نویسنده، فیلسوف، ناشر و منتقد ادبی آلمانی.
۱۹۵۹ - درگذشت اون ویلانز ریچاردسون، فیزیک‌دان انگلیسی؛ برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۲۸ .

اون ویلانز ریچاردسون

۱۹۶۵ - درگذشت نت کینگ کول، موسیقی‌دان، پیانیست جاز و خواننده باریتون آمریکایی.
۱۹۸۸ - درگذشت ریچارد فاینمن، فیزیک‌دان آمریکایی .
۲۰۰۷ - رابرت آدلر دانشمند و مخترع اتریشی.