دردسرهای زنان تهرانی در واگن ویژه مترو

روزنامه آرمان: یک ماهی می‌شود که بخش اعظمی از این دیوارنوشته‌های مترو هشدارهایی به آقایان است برای ممنوع بودن ورود آنها به واگن‌های ویژه‌ بانوان.

هم در ایستگاه‌ها و هم در داخل واگن‌ها جملاتی هشداردهنده پیرامون این موضوع به چشم می‌خورد؛ جملاتی که عنوان می‌کند ورود به واگن مخصوص بانوان از مصادیق مزاحمت برای آنان به‌شمار می‌رود و می‌تواند مورد پیگرد قرار گیرد.

این حجم بالای هشدارها، تنها اقدام مترو در ماه اخیر نیست بلکه درهای بادبزنی شکل که واگن بانوان را از سایر واگن‌های قطار جدا می‌کرد و همیشه باز بود حالا به وسیله‌ آهن جوش داده شده است.

حالا دیگر چه آقایان مسافر چه آقایان دستفروش به هیچ طریقی نمی‌توانند وارد واگن بانوان شوند چرا که، دیگر راهی برای عبور و مرور در داخل قطار موجود نیست و تمامی راه‌ها مسدود شده و از بیرون قطار هم هیچ یک از ماموران ایستگاه‌ها اجازه نمی‌دهند آقایان وارد واگن بانوان شوند. گرچه این حفظ حقوق شهروندی بانوان است و آنها نیز از این سخت‌گیری استقبال کرده‌اند اما، سوال اینجاست که آیا واگنی که ویژه بانوان است و در قیاس با تمامی قطار فضای زیادی هم نیست واقعا با این حجم مزاحمت و تعدی به حقوق بانوان مواجه شده است که مسئولان مترو بر آن شده‌اند تا چنین اقدامات سرسختانه‌ای در پیش گیرند؟

شهرداری حساس است!

با مسئول چند ایستگاه مترو تهران که صحبت می‌کنیم، همگی‌شان حرف‌های مشابهی می‌زنند و برخی هم ترجیح می‌دهند اصلا پاسخی ندهد؛ مسئول ایستگاه متروی نبرد که از همه باحوصله‌تر است با تاکید بر اینکه هر سوالی را نمی‌تواند جواب بدهد درمورد این اقدام می‌گوید: «اوایل درها بادبزنی بود اما اعتراضات بسیاری داشتیم مبنی بر اینکه آقایان از آن در عبور می‌کنند و وارد واگن مخصوص بانوان می‌شوند و با تذکر مسافران هم بیرون نمی‌روند».

او اضافه می‌کند: «دستفروشان هم که بی‌توجه به ساعات شلوغ مترو وارد بخش بانوان می‌شدند و از میان آنها عبور می‌کردند تا اجناس‌شان را بفروشند». او در ادامه تاکید می‌کند: «علاوه بر شکایات مردمی خود سازمان مترو و شهرداری هم روی این مورد حساس است؛ این واگن‌ها به بانوان تخصیص یافته و ورود آقایان به این واگن‌ها زیرپا گذاشتن حقوق شهروندی است که ما موظفیم رعایت شدنش را تضمین کنیم بنابراین در این مورد نباید کوتاهی صورت گیرد و باید سختگیرانه برخورد شود».

از قطار جا می‌مانیم

در میان مسافران متروبسیاری از زنان از جوش دادن درهای واگن های بانوان راضی‌اند و عده‌ای دیگر هم می‌گویند این کار اشتباه بوده است. یکی از مسافران می‌گوید: «ما در این شلوغی درحالی که در همه‌ واگن‌ها می‌توانیم برویم اینجا می‌آییم که راحت باشیم بعد گاهی آقایان می‌آیند، آنها می‌نشینند و مثلا خانمی مسن می‌ایستد!» با وجود این، خانمی که از قطار قبلی جا مانده می‌گوید: «آن زمان که درها را مهر و موم نکرده بودند ما وارد قطار می‌شدیم و بعد خودمان را به واگن مخصوص بانوان می‌رساندیم اما حالا که درها را بسته‌اند اگر از هر در دیگری وارد شویم دیگر راهی برای ورود به واگن بانوان نیست و همین باعث می‌شود که گاهی برای رسیدن به واگن‌های مخصوص از قطار جا بمانیم».

انگار ما همه نمی‌دانیم؟

همان‌طور که انتظار داریم آقایان دل‌خوشی از این اقدام ندارند؛ چه آن دسته که پیش‌تر این حریم را می‌شکستند چه آنانی که معتقدند این همه هشدار و مهر و موم توهین به آنهاست. آقایی می‌گوید: «طوری درها را مهر و موم کرده‌اند که انگار ما همگی متجاوزیم و اصلا سوار مترو می‌شویم که برویم داخل واگن بانوان!»

مرد میانسالی می‌گوید: «رفته‌ام به همسرم بگویم که فلان ایستگاه باید پیاده شود مامور مترو چنان برخوردی با من کرد که خودم هم در آن لحظه باورم شد که می‌خواهم وارد واگن مخصوص بانوان بشوم!» در این میان گلایه‌ آقایان دستفروش از همه بیشتر است؛ یکی از آنها که بادکنک باب اسفنجی در دست دارد، می‌گوید: «ما که نمی‌توانیم به جایی شکایت کنیم ولی نان‌مان آجر شده چون آقایان که جوراب، بادکنک، آدامس و کیک نمی‌خرند؛ خانم‌ها هستند که معمولا خرید می‌کنند و از زمانی که این اقدام صورت گرفته عملا کاسبی ما کساد شده».

این همه سختگیری لازم نیست

یک متخصص علوم ارتباطات انسانی و مدرس دانشگاه در این‌باره به «آرمان» می‌گوید: «ماهیت وجود داشتن واگنی ویژه بانوان اتفاق خوبی است اما این برخورد سخت‌گیرانه که در یک ماه گذشته شاهدش بودیم به‌نظرم صحیح نیست». حوریه دهقان‌شاد در ادامه با تاکید بر اینکه امکان ندارد همه‌ آقایان متعرض باشند می‌گوید: «به نظر من همین‌که گفته می‌شود آن واگن ویژه بانوان است کافی است. امکان دارد چند نفر توجهی نکنند اما، تعدادشان آنقدر زیاد نیست که بخواهند تا این حد هزینه‌ تبلیغات دیواری کنند و درها را مهر و موم کنند. شاید این رفتار سیاست خود مترو باشد وگرنه بعید می‌دانم تعداد این نوع مزاحمت‌ها و شکایت‌ها آن‌قدر باشد که سازمان مترو را وادار به چنین هزینه‌ای بکند».

او درباره احترام به حقوق شهروندان خاطرنشان می‌کند: «این بسیار خوب است که برای رعایت حقوق بانوان نظارت جدی وجود داشته باشد اما، این نباید سبب شود که به شهروندان دیگر توهین شود؛ آقایی که می‌بیند برای وارد نشدن او به این واگن‌ها درها مهر و موم شده و وقتی هم که به دیوارهای مترو نگاه می‌کند دائما با تذکر و هشدار مواجه می‌شود دچار حس بدی می‌شود احساس می‌کند اگر تمامی اینها نبود او حتما مجرم می‌بود و کار ناشایستی می‌کرد.

احترام به آدم‌ها قطعا از اولین حقوق شهروندی است. نباید در انسان‌ها این حس را به جود آورد که اگر جبری نباشد که جلوی تو را بگیرد تو مجرمی!» این مدرس دانشگاه با اشاره به شعار شهرداری که شهر ما خانه ماست، می‌گوید: «باید فضایی فراهم شود که کلیه شهروندان، هم خانم‌ها هم آقایان، همگی احساس راحتی و امنیت داشته باشند و شهر را خانه‌ خودشان بدانند. این امنیت شامل امنیت جسمی و روانی است. وقتی ما با کاری به کسی توهین کنیم قطعا تاثیرات مخربی دارد؛ ما باید رفتاری داشته باشیم که شهروندان خودشان مسئول باشند نه اینکه با جبر در آنان ایجاد حس منفی کنیم».