شیون و فغان رسانه ای از قطع ناگهانی ایمیل!

هفت صبح: انتقاد شدید ایسنا، خبر آنلاین، الف، تابناک، عصر ایران، بولتن، جهان نیوز، رجا نیوز و... از عدم اطلاع رسانی درمورد اختلالات اینترنتی

روز گذشته بازهم دسترسی کاربران اینترنت به سرویس های پست الکترونیک قطع شد، اتفاقی که بازتاب های زیادی در خبر گزاری ها و سایت ها داشت. در گزارش امروز «هفت صبح» همه بازتاب ها و واکنش های این اتفاق را مرور می کنیم.

ایسنا:

ایمیل دوباره قطع شد و کاسه صبر کاربران لبریز!

به گزارش ایسنا، قطعی های مکرر سرویس دهنده های ایمیل که مدتی است به شکل روال درآمده و تقریبا کاربران دارند به تناوب آن عادت می کنند، به مرحله ای رسیده که فعالیت کاربران اینترنت در داخل کشور، مخصوصا کاربرانی را که بخش عظیمی از فعالیت هایشان توسط ایمیل انجام می شود، هرچند وقت یک بار مختل می کند.

این رویداد قطعی دوم که دقیقا در شب گذشته همزان با افتتاح فاز تهران شبکه علمی کشور اتفاق افتاده، این بحث را در بین محافل و فعالان مرتبط با ICT مطرح کرده که شاید هدف بسترسازی و ترویج استفاده از ایمیل داخلی که در درگاه کشور قابل دسترسی است این وضعیت را برای کاربرانی که در حال حاضر از سرویس های مشهور ایمیل همچون جی میل و یاهو استفاده می کرده اند، به دنبال داشته است. البته از سوی دیگر بارها در زمینه امن نبودن اطلاعات و حریم های شخصی در استفاده از سرویس دهندگان خارجی هم مطرح شده اما به هر دلیل کاربران ایرانی هنوز به استفاده نکردن از این خدمات سوق نیافته اند.

علاوه بر این مباحث، در زمینه بحث حقوق شهروندی نیز علی مطهری - نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی - دو هفته پیش عنوان کرده بود که باید دلیل قطع پست الکترونیک شهروندان ایرانی طی چند روز اخیر، از مسوولان وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات پیگیری شود که آیا مشکلات فنی دلیل قطع ایمیل هاست یا سرورهای کشورهای خدمات دهنده دچار قطعی شده اند؟

پیگیری خبرنگار ایسنا از شرکت ارتباطات زیرساخت کشور، شرکت مخابرات ایران و سازمان فن آوری اطلاعات به این پاسخ انجامید که این قطعی ها، به هیچ یک از این ارگان ها مربوط نمی شود تا همچنان معمای اختلالات اینترنت و قطعی های هرازچندگاهی ایمیل ها در کشور نامشخص بماند.»

خبرآنلاین:

«دسترسی کاربران ایرانی بازهم به روی ایمیل ها محدود شد و طبق معمول مسوولان امر نیز پاسخگو نیستند. خدمات پست الکترونیک که تازه از وضع نامطلوب هفته گذشته کمی فاصله گرفته بود، دوباره بدون اطلاع و درنظر گرفتن ارزشی برای کاربران محدود شد. پورت های VPN و همچنین پروتکل HTTPS بسته شده و استفاده از اینترنت با مشکلات متعددی رو به رو شده است.»

الف:

این سایت یکی از اولین سایت هایی بود که در خبری با عنوان:

«خدمات پست الکترونیک مجددا قطع شد»

به این ماجرا واکنش نشان داد و نوشت:

«ظاهرا کسانی که در قطع سرویس پست الکترونیک دست دارند، از ابعاد وسیع ضدامنیتی و ناراضی سازی کارشان اطلاعی ندارند و هیچ ارزشی هم برای افکار عمومی و مردم ایران قائل نیستند.»

تابناک:

«باز هم ایمیل ها از دسترس خارج شدند؛ محدودیت اینترنت، خواست چه کسی است؟»

این سایت در گزارشی مفصل به واکاوی بحث اینترنت ملی پرداخته و در آخر گزارش خود با عنوان پس از تحریر نوشته است:

«با خبر شدیم که از صبح امروز، برای بار دوم در یک ماه اخیر و بار چندم در چند سال گذشته، خدمات ایمیل سایت های بزرگ جهانی مثل گوگل و یاهو از دسترس کاربران ایرانی خارج شده است. اینجاست که با حجم زیاد پیام های کاربرانی رو به رو می شویم که از وضع موجود گلایه دارند. به راستی اگر این سرویس های اینترنتی سالم نیستند، چرا تا روز گذشته فعال بودند و اصلا چه دلیلی هست که دوباره تا چند دقیقه، ساعت یا روز دیگر فعال شوند؟!»

عصر ایران:

«سرویس های ایمیل (پست الکترونیک) یاهو و جی میل، دوباره از دسترس کاربران اینترنت در ایران خارج شده اند و ورود به این دو سایت، امکان پذیر نیست. بسیاری از کاربران عصر ایران از نقاط مختلف ایران و از جمله تهران، این موضوع را تایید کرده اند. پیش از این هم سرویس های ایمیل یاهو و جی میل به مدت چند روز در ایران، قطع شده بودند.»

همچنین سایت های بولتن، جهان نیوز، رجا نیوز و... هرکدام در گزارش هایی انتقادهایی مشابهی را منتشر ساختند.


ماجرای دنباله دار VPN

دیروز علاوه بر قطع دسترسی به پست الکترونیک استفاده از VPN هم تقریبا غیرممکن شد.

VPN، مهم ترین ابزار کاربران ایرانی برای دور زدن فیلترینگ یا حل مشکل در مواقعی مانند دیروز است، ابزاری که بارها توسط برخی مقامات مسوول مانند وزیر ارتباطات غیرقانونی اعلام شده است.

با این وجود، دیروز "رضا باقری اصل" -مدیر دفتر مطالعات فناوری های نوین مرکز پژوهش های مجلس- اعلام کرده:

« VPN غیرقانونی نیست و در قانون جرایم رایانه ای هیچ ماده ای مبنی بر اینکه پروتکل VPN غیرقانونی است وجود ندارد».

وی افزود: «بند الف ماده 25 قانون جرایم رایانه ای تاکید دارد که توزیع، انتشار، تولید یا انجام معامله یا نرم افزار یا هر نوع ابزار الکترونیکی که «صرفا» برای ارتکاب جرایم رایانه ای به کار می رود مجازات دارد.

اما VPN و یا ابزارهای دیگر مصداق این واژه «صرفا» نیستند و به طور مثال بانک ها و موسسات مالی از این پروتکل برای تبادل اطلاعاتشان استفاده می کنند چراکه از امنیت بالاتری برخوردار است اما براساس ماده 32 قانون مشمول نگهداری اطلاعات کاربران و «داده ترافیک» هستند.

اگرچه درصورتی که سایتی اقدام به ارائه یا فروش ابزار دور زدن فیلترینگ کند یا اطلاعات کاربران و داده ترافیک خدمات VPN را نگهداری نکند می توان با همین قانون آن را مشمول مجازات دانست.

این مهم در اکثر کشورهای جهان به عنوان رویه وجود دارد که البته بررسی نحوه فروش این ابزار در اینترنت نکات دیگری را نشان می دهد.

دسترسی با VPN به ایمیل، مجرمانه است

نکته مهم تر در گفته های این مقام مسوول این بود که:

«اگر کاربری با استفاده از نرم افزارهای ضدفیلترینگ به ایمیل خود وارد شود، مشمول مجازات تصریح شده در قانون جرایم رایانه ای خواهد شد.»

به گفته باقری اصل:

«براساس ماده یک قانون جرایم رایانه ای هرکس به طور غیرمجاز به داده های رایانه ای به واسطه تدابیر امنیتی دسترسی یابد، به حبس محکوم می شود که سامانه ایمیل هم مشمول آن خواهد بود.»

این گفته هایی بود که با وجود وضعیت هایی چون دیروز، متناقض و مبهم به نظر می رسد.