فیلم بحث برانگیز تبریزی حج را مسخره کرد؟!

روزنامه جوان: طبق اعلام پخش‌كننده فيلم «از رئيس جمهور پاداش نگيريد» از چهارم تيرماه اكران عمومي اين فيلم سينمايي آغاز خواهد شد، فيلمي كه شالوده آن را شوخي‌هاي نامتعارفي با مقدسات تشكيل مي‌دهد.

كمال تبريزي سال ۸۶ فيلم جديدي را با عنوان«پاداش» كليد زد، فيلمنامه پاداش را محمد رحمانيان نوشته بود. فيلم دي‌ماه ۸۸ تكميل شد و در خواست حضور در جشنواره فيلم فجر را داد، اما فيلم به دستور مستقيم وزير ارشاد وقت توقيف شد.

پاداش، توقيف چند ساله!

كمال تبريزي در دهه ۷۰ فيلم «ليلي با من است» را ساخت و فيلم در زماني توليد شد كه پروژه‌هاي بزرگ سينمايي دفاع مقدس توليد مي‌شدند. كمال تبريزي در زماني كه توليد فيلم درباره دفاع مقدس كاملاً جدي و برخاسته از قداست دفاع مقدس بود، با توليد «ليلي با من است» باب شوخي با جنگ را باز كرد. با آنكه فيلم پايان خوشي داشت اما راهي را براي ساير فيلمسازان باز كرد كه در آن به شوخي با دفاع مقدس بپردازند.

اين كارگردان در فيلم «مارمولك» نيز دست به تابوشكني زد و اين‌بار نوك شوخي‌هاي خود را از سمت دفاع مقدس به سوي روحانيت چرخاند. روحانيت به دليل جايگاه معنوي و ديني جايگاه خاصي در باورهاي مذهبي جامعه ايراني دارند. تبريزي اما در «مارمولك» كه كپي‌برداري از فيلم مشهور«ما فرشته نيستيم» (Were No Angel) بود، موقعيتي را ايجاد كرد كه يك دزد به لباس روحاني ملبس مي‌شود و موقعيت‌هاي طنزي را ايجاد مي‌كند. اين فيلم با واكنش‌هاي تندي روبه‌رو شد به طوري كه اكران در شهر‌هاي مذهبي ممنوع شد و در ساير شهر‌ها نيز بيش از چند روز اكران آن به طول نينجاميد.

اين فيلم نيز به نوبه خود خط‌شكن ساير فيلم‌ها به شمار مي‌رفت. سريال تابوشكني‌هاي تبريزي با ساخت «پاداش» تكميل شد. اين بار موضوع شوخي‌هاي اين كارگردان نه دفاع مقدس و نه روحانيت بود، بلكه مناسك حج دستمايه ساخت فيلم شد. شوخي‌هاي بي‌پرواي كمال تبريزي با مناسك حج باعث توقيف فيلم شد و سيدمحمد حسيني وزير وقت ارشاد درباره توقيف پاداش گفت: «ما با هنرمندان تعامل داريم و حل مشكل آنها در برنامه‌هاي ماست اما اين موضوع بدان معنا نيست كه هنرمندان ما خطوط قرمز را ناديده بگيرند و ما هم بپذيريم كه نمونه آن فيلم پاداش است.»

از زمان توقيف اين فيلم تا به حال كارگردان فيلم تلاش زيادي براي گرفتن پروانه نمايش انجام داد. تلاش‌هايي كه با آغاز به كار دولت جديد جدي‌تر شد و كمال تبريزي در زمان اكران فيلم «طبقه حساس» نيز از پيگيري رفع توقيف «پاداش» سخن گفت. سال گذشته حجت‌الله ايوبي، رئيس سازمان سينمايي رسماً اعلام كرد: «پاداش» مشكلي براي نمايش ندارد. البته ايوبي در گفت‌و‌گويي سخنان قبلي خود را اين‌گونه اصلاح كرد: بنده به عنوان رئيس سازمان سينمايي و به نمايندگي از شوراي پروانه نمايش مي‌گويم كه اين فيلم اصلاحاتي لازم دارد و آقاي كمال تبريزي هم پذيرفته‌اند كه آن ‌را انجام دهند و حاضرند تا نظرات شوراي پروانه نمايش را روي فيلم اعمال كنند و اگر فيلم به لحاظ مميزي ايرادي نداشت، طبيعتاً مي‌توانند آن را اكران كنند. سخنان وزير درباره اصلاح فيلم توسط سازندگان «پاداش» اعمال شد و فيلم با تغيير نام به «از رئيس‌جمهور پاداش نگيريد» آماده اكران در ماه مبارك رمضان شده است.

شالوده فيلم را مي‌شود اصلاح كرد؟!

مهدي كريمي، تهيه‌كننده اين فيلم درباره اصلاحات انجام شده مي‌گويد: برخي صحنه‌ها مجدداً فيلمبرداري و تدوين شده است. بخش عمده فيلم را بحث شوخي‌هاي ركيك و قصد فرار مدير از مناسك حج در بر گرفته است. آيا مي‌توان شالوده فيلم را كه شوخي با حج و نماز است با تدوين مجدد تغيير داد؟ فيلم داراي ايرادات ماهوي است كه قطعاً با فيلمبرداري چند پلان جديد نمي‌توان آن را به طور كامل تغيير داد.

با وجود آنكه كمال تبريزي با قاطعيت به دنبال اكران فيلم است، وجود اين ايرادات غيرقابل چشم‌پوشي، مي‌تواند همان حواشي را كه در زمان اكران فيلم «مارمولك» ايجاد كرده بود نيز دوباره ايجاد كند. آن هم در شرايطي كه حلول ماه مبارك رمضان باعث توجه بيشتر جامعه به امور معنوي و ديني و بر ميزان حساسيت‌ها نيز افزوده شده است.