تشییع جنازه‌ ای که به خاکسپاری نرسید!

روزنامه آرمان: پروفسور شهریار عدل صبح یکشنبه ۳۱ خرداد به دلیل ایست قلبی در شهر پاریس درگذشت. با وجود اینکه ظاهرا گفته می‌شود که او وصیت کرده بود که پیکرش را درمجموعه بایزید بسطامی دفن کنند ولی در مورد دفن او شائبه‌هایی مطرح شد، حتی صحبت از انتقال پیکر او به هرات مطرح شد اما در نهایت رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی گفت: پیکر شهریار عدل در قطعه نام‌آوران بهشت‌زهرا دفن می‌شود.

مراسم تشییع جنازه پروفسور «شهریار عدل»، باستان‌شناس مشهور ایرانی، صبح دیروز روبه‌روی موزه ملی در میدان امام خمینی برگزار شد اما خانواده او می‌گویند به‌دلیل ناهماهنگی‌ها، مراسم تدفین انجام نشد. همسر پروفسور عدل در این باره گفت: هنوز محل دفن مشخص نیست.

ابتدا قرار بود در بسطام، یکی از مناطقی که شهریار فعالیت کرده، خاکسپاری انجام شود، اما این اتفاق نیفتاد. بحث شهرری هم مطرح بود. چون شهریار در آنجا هم فعالیت‌های باستان‌شناسی انجام داده بود. اما شهرری هم امکان‌پذیر نشد. قرار شد در قطعه نام‌آوران بهشت زهرا قبری را به او اختصاص دهند، اما هنوز سازمان میراث‌ فرهنگی هماهنگ نکرده است.

نگاه همه‌جانبه شهریار عدل در زمینه میراث‌ فرهنگی

رئیس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در مراسم وداع با پیکر شهریار عدل باستان‌شناس و ایرانشناس بزرگ کشور اظهار کرد: وی نویسنده متبحر، پژوهشگری خستگی‌ناپذیر، باستان‌شناسی دلسوز و ایران‌شناسی عاشق بود. شاید این عبارات کامل‌ترین توصیف در مورد شهریار عدل باشد. مسعود سلطانی‌فر ادامه داد: از این دانشمند بزرگ آثار و مقالات متعددی به‌جای مانده که امیدواریم همکاران ما در سازمان میراث‌ فرهنگی با جمع‌آوری و انتشار این آثار مکتوب در یک مجموعه، سند جامعی در اختیار پژوهشگران این حوزه قرار دهند. او با بیان اینکه نگاه همه‌جانبه شهریار عدل در زمینه میراث‌فرهنگی بسیار بااهمیت است، افزود: وی در راستای ثبت آثار مهم تاریخی ایران بسیار تلاش کرد و از این جهت اقدامی بی‌بدیل در تاریخ این مرزوبوم داشت.

مقام بین‌المللی برجسته شهریار عدل

دبیرکل یونسکو در نامه‌ای به احمد جلالی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در یونسکو، درگذشت پروفسور «شهریار عدل» را تسلیت گفت. ایرینا بوکووا گفت: مقام حرفه‌ای بین‌المللی پروفسور عدل به راستی بسیار برجسته و ممتاز بود؛ باستان‌شناسی مشهور و عضو مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS) که ریاست کمیته بین‌المللی علمی ایکوموس ICOMOS (شورای بین‌المللی بناها و اماکن تاریخی) را نیز در سابقه کاری خود دارد.

در همگی این فعالیت‌ها و موقعیت‌ها، نگاه پرفسور عدل به ارزش‌ها و اولویت‌هایی معطوف بود که در قلب یونسکو جای دارند. یاد پروفسور عدل، با خوش‌مشربی‌اش، با شور و شوق خردمندانه و روشنفکرانه‌اش و به ویژه با نقش بی‌بدیلش در پروژه‌ «تاریخ تمدن‌های آسیای میانه» در سلسله انتشارات یونسکو، در خاطر همه همکارانش در یونسکو باقی خواهد ماند.

شهریار عدل جانش را صرف میراث‌فرهنگی کرد

رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی گفت: «مساله میراث‌فرهنگی جهان و ایران برای شهریار عدل مساله‌ای شخصی بود، برای او اهمیت نداشت که چه کسی مسئول است و ناگزیر بود با همه صمیمی باشد و هرکس را که لازم بود در این زمینه ملاقات می‌کرد، زیرا همانطور که گفتم میراث‌فرهنگی برای وی مساله‌ای شخصی بود.

محمد بهشتی ادامه داد: مرحوم عدل بنا بر نوع سلوکی که داشت، تنها کسی است که در میراث‌فرهنگی به اسم کوچک شناخته می‌شود؛ نه با القاب پرطمطراق و شهریار توانست به چنین مقامی برسد که آنقدر صمیمی باشد که در عالم میراث‌فرهنگی همه وی را با نام کوچک خطابش کنند و این اوج احترام برای او بود. او در ارتباط با میراث شهریار عدل برای ما گفت: آنچه شهریار از خودش باقی گذاشت، همه ناتمام است که باید ادامه پیدا کند و همه کسانی که دینی از او بر گردن دارند،‌ چیزی از او آموخته‌اند و باید به فکر این باشند که چگونه می‌شود، حیات علمی شهریار را تداوم داد و به آن پرداخت».

رئیس ایکوموس ایران در مورد میراث شهریار عدل برای ایرانیان گفت: جامعیت دانایی وی و شخصیت متواضع، نیکو و با ادب وی میراث ماندگار برای جوانان است. مهدی حجت «شهریار عدل» را باستان‌شناسی حرفه‌ای، مرمت‌گری متبحر و تاریخ شناسی خوب توصیف کرد و افزود: ایشان حتی به علم رجال هم آشنایی داشت. او فردی بود که جانش را صرف میراث‌فرهنگی کرد. در برهه‌ای از زندگی او شش ماه در سال را در پاریس زندگی می‌کرد و شش ماه را در زوزن در میان بیابان و حشرات بود.

شهریار عدل درقطعه نام‌آوران بهشت‌زهرا دفن می‌شود

برادر شهریار عدل گفت: اگر اجازه ندهند برادرم را در منطقه‌ای فرهنگی در ایران دفن کنم، او را به افغانستان می‌برم. ایلنا نوشت؛‌ کامران عدل در مراسم وداع با پیکر شهریار عدل ایرانشناس و باستان‌شناس بزرگ کشور گفت: شهریار ایرانی و جهانی بود و در بسیاری از نقاط از جمله بلخ و هرات نیز فعالیت کرده بود. او با اشاره به اینکه جد شهریار در افغانستان دفن شده است، افزود: شهریار را اکنون به امانت به بهشت‌زهرا می‌سپاریم اما اگر اجازه ندادند که وی را در یک مکان تاریخی به خاک بسپاریم او را به افغانستان خواهم برد، یکی از فایده‌های جهانی‌شدن نیز همین است».

با وجود تمام خبرهای ضدونقیضی که در مورد احتمال دفن‌نشدن شهریار عدل و انتقال پیکر او به هرات وجود داشت، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی در این باره به «آرمان» می‌گوید: مراسم دفن شهریارعدل فردا ساعت نه صبح انجام می‌شود. محمد بهشتی می‌افزاید: قرار است پیکر شهریار عدل در قطعه نام‌آوران بهشت‌زهرا به خاک سپرده شود.