۲۰ تحول مالی و بانکی با لغو تحریم

خبرگزاری ایسنا: با مذاکرات هسته ای وین و توافق برای لغو تحریم‌ها بی تردید حوزه بانکی و مالی از ذینفعان اصلی این توافق خواهد بود و دست آوردهای قابل توجهی برای آن در پی خواهد داشت؛ موضوع مهمی که از ماهها پیش نسبت به آماده شدن بانکها برای ورود به عرصه بین الملل تذکر داده شده بود.

با افزوده شدن تحریمها در سالهای اخیر شاید حوزه بانکی و مالی کشور از مهمترین نقاطی بود که نسبت به سایر بخش های اقتصادی با موانع متعدد در روابط بین الملل مواجه شد. به طوری که در این سالها اتصال اغلب بانکهای ایرانی به سوئیفت قطع، گشایش اعتبار اسنادی ممنوع، شعب خارجی بانکها محدود و روابط کارگزاری متوقف شد.

این در حالی است که با جمع بندی نهایی در مذاکرات هسته ای وین و لغو تحریمها در فاصله چهار تا پنج ماهه از اجرای توافقات باز هم حوزه بانکی و مالی مرکز توجه خواهد بود و بخش قابل توجهی از ارتباطات قطع شده بانکهای ایرانی مجدد در دسترس قرار خواهد گرفت، شرایط ایده آلی که به طور یقین با توجه به وقفه ایجاد شده در سالهای اخیر نیازمند آماده سازی زمینه های لازم خواهد بود.

رییس کل بانک مرکزی بعد از تمدید مذاکرات هسته‌ای در آذر ماه سال گذشته به بانکها تذکر داده بود که باید خود را به درجه‌ای از کارایی و مدرنیته برسانند تا در رقابت با بانک‌های خارجی و ارتباط با آنها جا نمانند چرا که اگر قرار باشد که بانک‌های خارجی در ایران فعال شوند نمی‌دانیم که چقدر بانک‌های ما توانایی رقابت با آنها را دار هستند؟

بر این اساس اخیرا همسیف، مدیران عامل بانکها را دور هم جمع کرد و بار دیگر با تاکید بر آماده شدن برای مواجهه با شرایط پیش رو در عرصه بین الملل از آنها خواست تا برنامه‌های خود در این رابطه را به بانک مرکزی اعلام کنند.

وی با اشاره به بخش زیادی از عملیات بانکی ایران در حوزه بین‌المللی که در سالهای گذشته متوقف شده زمان حدود چهار ماهه تا اجرایی شدت توافقات را فرصت مناسبی دانست تا بانکها بتوانندخلأ‌های موجود را پر کرده و برای برقراری روابط کارگزاری آماده شوند،توافقاتی که با لغو تحریم در حوزه مالی و بانکی می تواند در حدود ۲۰ بخش عمده برای حوزه بانکی و مالی شرایط فعلی را به طور قابل توجهی تغییر دهد.

آزادسازی دارایی های بلوکه شده بدون هیچ قید و شرطی

بر اساس توافقات انجام شده، تمام اموال و وجوه متعلق به دولت ایران، بانک مرکزی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که نزد موسسات مالی مسدود شده از تاریخ اجرای «برنامه جامع اقدام مشترک» آزاد شده و بدون هیچ قید و شرطی می‌تواند مورد استفاده صاحبان این اموال و وجوه قرار گیرد، اموالی که به گفته رییس کل بانک مرکزی حدود ۳۰ میلیارد دلار قابل استفاده و در مجموع نزدیک به ۹۰ میلیارد دلار دارد.

همچنین دولت، بانک مرکزی و موسسات دولتی می‌توانند در زمینه انتشار و فروش اوراق قرضه، انتشار و فروش اوراق قرضه‌ای که با ضمانت دولت ایران صادر شده است، دریافت وام‌های خارجی از موسسات بین المللی از قبیل بانک جهانی و غیره یا سایر بانک های اروپایی خصوصی، پایاپای معاملات دلاری از طریق بانک های غیر آمریکایی و دریافت ضمانت‌های صادراتی از موسسات مربوطه فعالیت داشته باشند.

گشایش ال سی، اتصال سوئیفت، روابط کارگزاری و ...

بانک ها و موسسات مالی‌ که از فهرست تحریم‌ها خارج می‌شوند نیز می توانند بدون هیچ گونه محدودیتی به معاملات و فعالیت های تجاری از جمله ایجاد روابط کارگزاری، استفاده از خدمات پیغام رسانی شامل سویفت، تأسیس نمایندگی، شعبه و یا شرکت های تابعه، افتتاح اعتبارات اسنادی و بروات اسنادی، صدور ضمانت نامه بانکی، سرمایه‌گذاری در سهام موسسات مالی و بانکی خارجی و ایجاد مشارکت با بانک ها اقدام کنند.

در این رابطه نیز گسترش روابط کارگزاری بانکها از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود به طوری که از شروط اصلی یکسان سازی نرخ ارز محسوب شده و در صورت برقراری این روابط و افزایش سرعت مبادلات بین المللی، بانک مرکزی با وعده زمانی حدود ۶ ماهه از اجرای توافقات نسبت به یکسان سازی نرخ ارز اقدام خواهد کرد.

از سوی دیگر با محدود شدن فعالیت شعب خارجی بانکها در دوره تحریم، با فرصت پیش آمده برای گسترش فعالیت در سایر کشورها رییس کل بانک مرکزی نیز از مدیران عامل بانکها درخواست کرده است تا فعال شدن مجدد شعب و واحدهای بانکی خود در خارج از کشور در دستور کار قرار دهند.

فروش سهام به بانکهای خارجی،فروش اوراق قرضه بین‌المللی و تسهیل نقل و انتقال ارز

همچنین آن دسته از بانک ها و موسسات مالی‌ که از فهرست تحریم‌ها خارج می‌شوند می توانند برای فروش و واگذاری سهام خود به موسسات مالی و بانک های خارجی با توجه به قوانین داخلی، نقل و انتقال ارز به داخل و خارج از کشور یا به حساب خود بانک و یا برای مشتریان بانک خود بدون نیاز به کسب مجوز فعالیت کنند.

از دیگر دست آوردهای لغو تحریم ها برای بخش مالی و بانکی امکان خرید و فروش اوراق قرضه بین المللی یا سایر اوراق تجاری بین المللی به حساب خود یا به حساب مشتریان بانک ها، دریافت وام ها و تسهیلات اعتباری خارجی، انجام سایر عملیات مالی و بانکی و عملیات مرتبط بانکی با هر یک ازاین موارد با بانک‌ها و موسسات مالی خواهد بود.

اما واضح است که برای کاربردی شدن تمامی نتایج رفع تحریم ها اقدام جدی بانکها برای بروز رسانی امکانات و فعالیت های خود مورد توجه خواهد بود. به طوری که برخی کارشناسان با وجود اینکه معتقدند با توجه به سابقه طولانی و پیشرفته بانک‌های کشور در روابط بین‌الملل، دارای تجارب، ساختار و سازمان مناسبی برای فعالیت و همکاری بین‌المللی هستند اما باید دانش، ساختار و نیروی انسانی خود را بیش از پیش تجهیز کرده تا بتوانند با احیای روابط کارگزاری خود سرمایه و منابع خارجی را جهت تامین مالی پروژه‌های جدید و بخش‌های بازرگانی و تجاری آماده کنند.