چگونگی غرق شدن شناگران در دریای خزر

هفته نامه امید جوان: گرمای هوا در روزهای گذشته، مسافران بسیاری را راهی شهرهای شمالی کشور کرده است. در این میان آمارهای ارائه شده از سوی دستگاه های مسئول حکایت از آن دارد که شنا در مناطق عمیق و خلوت دریا، آمار غرق شدگان را به صورت فزاینده ای افزایش داده است.

دانشیار پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در این باره گفت: «عامل عمده غرق شدن شناگران در دریای خزر، جریان شکافنده است.»

دکتر حمید علیزاده افزود: «این پدیده در همه جای دنیا وجود دارد و از حدود 60، 70 سال پیش در آمریکا، استرالیا و اروپا روی آن کار کرده اند.»

به گفته این پژوهشگر وقتی موج می آید و نزدیک ساحل می رسد حامل انرژی است که به آن تنش تشعشعی می گویند. در این هنگام و زمانی که موج می شکند، به دو مولفه عمود بر ساحل و موازی با ساحل تجزیه می شود. مولفه عمود بر ساحل هنگام بازگشت مانند کانال خروشان با سرعت بالا عمل می کند و اگر قهرمان شنای المپیک هم بخواهد برخلاف این جریان که 2 متر بر ثانیه سرعت دارد، حرکت کند غرق می شود.»

دکتر علیزاده تاکید کرد: «جریان شکافنده 20 تا 30 متر که در دریا حرکت می کند، مستهلک می شود بنابراین زمانی که موجب خیلی بالاست به شناگران هشدار می دهند که برای شنا وارد آب نشوند.»

دانشیار پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی با اشاره به اینکه در مناطقی که جریان شکافنده تشکیل می شود بایستی تابلو نصب کرد، خاطرنشان ساخت: «ما در بررسی های خود اینگونه مناطق را به پر خطر و کم خطر تقسیم کرده ایم که در نقاط دارای ریسک افرادی هم که شنا بلد هستند به واسطه ترس می میرند.»

دکتر علیزاده از موج مرده به عنوان عامل دیگر غرق شدن شناگران در دریای خزر نام برد و گفت: «تجربه این پدیده که در انزلی وجود داشته به این صورت است؛ فرض کنید در آب های جمهوری آذربایجان، توفان اتفاق می افتد و در حالی که در انزلی دریا آفتابی و بدون موج و باد است و به قول دریانوردان دریا روغنی و صاف است، ناگهان تک موج مرتفعی می آید و افرادی را که در کنار ساحل شنا می کنند و آمادگی ندارند با خود به دریا می برد و غرق می کند.»

به گفته وی در پدیده موج مرده که گهگاه اتفاق می افتد، افراد حاضر در کنار ساحل هیچ گونه خطری را احساس نمی کنند. دانشیار پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به عامل دیگری در غرق شدن در دریای خزر اشاره کرد و گفت: «معمولا یکی دو روز بعد از توفان در دریا، ماسه های زیر آب جابجا می شوند. حاصل این جابجایی تپه های کوچکی است که حجم زیادی آب جمع می کنند و وقتی شناگران روی این تپه ها پا می گذارند به علت ناپایداری، عمق آب افزایش یافت و موجب غرق شدن آنها می گردد.»

دکتر حمید علیزاده درباره اقدامات به عمل آمده برای پیشگیری از تلفات انسانی در دریا یادآور شد: «ما این خطرات را در قالب پوستر و بروشور منتشر کرده ایم. با این حال پیش بینی عملیاتی و به هنگام، مستلزم هزینه های سنگینی است. از طرفی پیشنهادهای لازم به استانداری های گیلان و مازندران و سازمان های مدیریت بحران داده شده ولی بازخوردی نگرفته ایم.»