زلزله «ایوانکی»، زنگ خطر زلزله در تهران

خبرگزاری ایسنا: عضو هیأت علمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله با اشاره به زلزله‌ بامداد روز جمعه ایوانکی در جنوب شرق تهران گفت: گسل ایوانکی که انتهای شمال غربی آن به منطقه ١٥ تهران، می‌رسد، توان لرزه زایی تا بزرگای ٧.٥ ریشتر را داراست.

دکتر مهدی زارع با اشاره به رخداد زلزله‌ای با بزرگی ٢.٨ در مقیاس امواج درونی زمین در منطقه ایوانکی (٨٠ کیلومتری جنوب شرق تهران) در ساعت ۲:۰۱ بامداد جمعه ۲۳ مردادماه که تا ساعت ١٥ دیروز با ٥ پس لرزه همراه بوده است، اظهار داشت: زلزله احتمالی در گسل ایوانکی با حداکثر توان لرزه زایی آن(۷.۵ ریشتر) می‌تواند جمعیتی بالغ بر ٢.٥ میلیون نفر را در جنوب شرق تهران تحت تأثیر قرار دهد.

وی در خصوص زلزله شامگاه پنج شنبه جواد آباد ورامین هم گفت: در ساعت ۲۳:۱۲ پنجشنبه ۲۲ مرداد زلزله ای با بزرگی ٤.١ در مقیاس امواج درونی زمین در محدوده روستای قلعه بلند بخش جواد آباد در جنوب شرق ورامین به وقوع پیوست. این رخداد با یک پیش لرزه با بزرگای ٣، یک دقیقه قبل از رخداد اصلی و بعد لرزه اصلی و سپس ۱۱ پس لرزه تا ساعت ۱۵:۳۰ روز جمعه با بزرگای بین ١.٤ تا ٤.١ همراه بوده است.

زارع خاطرنشان کرد: این زلزله به صورت یک خوشه (فوج لرزه) رخ داد. این فوج زلزله‌ها با پهنه گسله پیشوا منطبق است که از جنوب شرق پیشوا (از تلاقی با گسل گرمسار) آغاز می‌شود و از محدوده شهری پیشوا، ورامین و قرچک عبور می‌کند و در نهایت به انتهای گسل کهریزک در جنوب ری می‌رسد.

وی با اشاره به این که زلزله سال ١٣٨٤ میلادی که در پایان دوره ایلخانی به وقوع پیوست و به ویرانی ورامین و ری (و خرابی مسجد جامع ورامین) منجر شد هم در اثر جنبایی گسل پیشوا رخ داده بود، اظهار داشت: زلزله سال ۱۳۸۴ با بزرگی حدود ٦ رخ داده بود و به نظر می‌رسد که توان لرزه زایی گسل پیشوا حداکثر در حد بزرگی ٦.٥ ریشتر باشد.

زارع درباره ارتباط گسل پیشوا با گسل‌های تهران گفت: این گسل به طور مستقیم موجب تحریک گسل‌های تهران نمی شود، ولی در صورت رخداد زلزله‌ای با حداکثر توان لرزه زایی در این گسل، جمعیتی بالغ بر ٤٧٠ هزار نفر که در محدوده شهرستان ورامین زندگی می‌کنند در معرض آسیب‌های آن خواهند بود. ضمناً جمعیتی حدود دو میلیون نفر که در محدوده جنوب شرق تهران (ری) زندگی می‌کنند در معرض عوارض ثانویه رخداد زلزله احتمالی شدید در گسل پیشوا خواهند بود.

وی با بیان این که زلزله‌هایی که در دو روز پنجشنبه و جمعه رخ دادند نشان‌دهنده این است که گسل‌های یادشده از نظر زمین ساختی فعال هستند بر ضرورت راه‌اندازی سامانه هشدار پیش هنگام زلزله به منظور کاهش ریسک زلزله در کشور تاکید کرد: برآورد احتمال رخدادهای لرزه‌یی با پایش علمی براساس اطلاعات علمی دست اول میسر است و شبکه لرزه نگاری کشور در صورت توسعه و ساماندهی به صورت برخط و تجهیز با دستگاه‌های مدرن و برخط (سنجشگرهای باند پهن زلزله نگار و شتابنگاری، ژئوفیزیکی و ژئودتیک) می‌تواند به برآورد و پیش‌یابی زلزله‌های مهم بعدی و تعیین پهنه‌های پرتنش از نظر رخداد زلزله بعدی کمک کند که متأسفانه چنین پایش برخطی با کیفیت بالای علمی هنوز انجام نمی‌شود.