۲۸۹هزار ایرانی مقیم آمریکا هستند

شرق: بالاخره با تلاش ائتلافي از انجمن‌هاي غيرانتفاعي ايرانيان آمريكا، اداره سرشماري فدرال، آمار ايرانيان مقيم اين كشور را منتشر كرد. براساس آمار منتشر شده، تعداد افرادي كه در سرشماري سال ۲۰۱۰ خود را داراي قوميت ايراني معرفي كردند بالغ بر ۲۸۹هزارو ۴۶۵نفر است كه بيشترين تعداد آنها در غرب آمريكا با ۱۷۹هزارو ۲۱۰ نفر جمعيت گزارش شده است. در اين سال جمعيت كل ايالات‌متحده ۳۰۸ميليون و ۷۴۵هزارو ۵۳۸ نفر گزارش شد كه ۷/۹درصد نسبت به سرشماري سال ۲۰۰۰ افزايش نشان مي‌داد.

ذكر اين رقم در تناقض با تصورات عمومي و اطلاعات جسته و گريخته از تعداد ايرانيان مقيم آمريكاست تا جايي كه برخي منابع تعداد ايرانيان را بالغ بر يك‌ميليون قلمداد كرده‌اند.

سرشماري رسمي در آمريكا هر ۱۰سال يك‌بار انجام مي‌گيرد و در هر سرشماري فرم‌هايي به منازل ۶/۱نفر از ساكنين با پست ارسال مي‌شود كه آنها بايد آن را پر كرده و پس بفرستند. در اين فرم‌ها اطلاعاتي در مورد قوميت و نژاد ساكنين پرسيده مي‌شود كه براساس سياست‌هاي حاكم بر كاخ سفيد، اطلاعات تقاضا شده در هر سرشماري متفاوت است.

براساس سرشماري سال ۲۰۱۰ حدود۴/۷۲درصد جمعيت سفيد، ۶/۱۲‌درصد سياه پوست، ۹/۰‌درصد بوميان (سرخ پوستان)، ۸/۴‌درصد از ممالك شرق آسيا، ۲/۰‌درصد داراي قوميت هاوايي و جزاير اقيانوس آرام معرفي شده‌اند در عين حالي‌كه ۲/۶ درصد خود را با نژاد يا قوميتي غيراقوام فوق معرفي كرده و ۹/۲ ‌درصد هم خود را وابسته به بيش از يك قوم يا نژاد مي‌دانند.

استفاده از واژه هاي «قوميت» به‌جاي «نژاد» يكي از موضوعاتي است كه سال‌هاست در محافل علمي آمريكا مورد بحث و مناقشه بوده است و نهايتا انجمن مردم‌شناسي آمريكا طي بيانيه‌اي در سال ۱۹۹۷ استفاده از واژه «نژاد» را براي تفكيك اقوام غيرعلمي دانست با اين‌حال در تقسيم‌بندي‌هاي رسمي كماكان از هر دو واژه «قوم» و «نژاد» براي تقسيم‌بندي ساكنين اين كشور استفاده مي‌شود. بررسي ريشه‌ها و تفاوت‌هاي اين دو واژه نيازمند مقاله ديگري است كه نگارنده به‌زودي تقديم خوانندگان خواهد كرد.

براي سهولت در پاسخ به سوال قوميت، در فرم‌هاي سرشماري ۲۰۱۰ مربع‌هايي براي علامت‌زدن در مقابل چند قوميت و نژاد مشخص شده بود كه عبارت بودند از: سفيدپوست، سياه‌پوست، لاتين‌تبار، بوميان آمريكا و آلاسكا، آسياي شرقي‌ها، اهالي هاوايي و جزاير اقيانوس آرام. براي كساني‌كه در هيچ يك از دسته‌بندي‌هاي فوق نمي‌گنجند، مربع ديگري در نظر گرفته‌شده با عنوان «ديگر اقوام و نژادها» و كسي كه اين مربع را علامت مي‌زند مي‌تواند در مقابل آن قوميت خود را بنويسد.

نظر به اينكه آمار دقيقي از ايرانيان آمريكا وجود نداشت، ائتلافي از انجمن‌هاي غيرانتفاعي ايرانيان از جمله «انجمن فرهنگ» و «انجمن روابط عمومي ايرانيان آمريكايي» تلاش گسترده‌اي را براي آموزش ايرانيان ترتيب دادند كه دريافت‌كنندگان فرم، مربع «ديگر اقوام و نژادها» را علامت زده و در مقابل آن بر قوميت ايراني خود تاكيد كنند. اداره سرشماري آمريكا با شمارش كساني كه به اين ترتيب خود را ايراني يا ايراني- آمريكايي معرفي كرده‌اند، به رقم ۲۸۹هزارو ۴۶۵ رسيده است. تصور عمومي بر اين است كه تعدادي از ايرانيان بدون آگاهي از اهميت اين نحوه اعلام، هويت قومي خود را به‌عنوان سفيد پوست معرفي كرده‌اند.

اگر ۱۵-۱۰‌درصد ضريب خطا براي اين اشتباه در نظر گرفته شود، جمعيت ايرانيان مقيم اين كشور حول و حوش ۳۰۰‌هزار نفر است كه بيشترين تعداد در ايالت كاليفرنيا (با ۱۵۷هزارو ۲۲۵ نفر) و كمترين تعداد در ايالت داكوتاي جنوبي (۴۰ نفر) ساكن هستند. اهميت آمار ايرانيان آمريكا مي‌تواند از جنبه‌هاي مختلف بررسي شود. به لحاظ سياسي اين جمعيت مي‌تواند در روند تصميم‌گيري‌هاي سياسي تاثيرگذار باشد و به‌خصوص در صورت بهبود روابط سياسي با آمريكا، ايرانيان مي‌توانند به‌عنوان سفراي فرهنگي ايران و فرهنگ ايراني نقش برجسته‌اي در زدودن سه‌دهه كدورت سياسي بين دو كشور ايفا كنند. بسياري از ايرانيان داراي موقعيت‌هاي شغلي ممتازي در آمريكا بوده و در مقايسه با ساير اقوام مهاجر به اين كشور داراي سطح تحصيلي و سرانه ثروت بيشتري هستند. گشودن گره سياسي و ديپلماتيك بين دو كشور ايران و آمريكا نتيجه برد - برد براي مردم دو كشور خواهد بود.