بی‌ انگیزگی دولت برای افزایش نرخ ارز

بهروز هادی‌ زنوز - اقتصاددان در یادداشتی در روزنامه شرق درباره نرخ ارز نوشت: دولت و بانک مرکزی بر این تصور هستند که قیمت فعلی ارز در بازار، نرخ مناسبی است و به‌هیچ‌وجه انگیزه‌ای ندارند که قیمت ارز دستخوش نوسان شود و روند صعودی پیدا کند.

چراکه قطعا با افزایش نرخ ارز طبیعی است که قیمت کالاهای وارداتی نیز گران و تورم نیز دوباره شعله‌ور خواهد شد اما مسئله‌ای که وجود دارد این است که باید بپذیریم از یک‌سو هنوز تحت تحریم هستیم و از دیگرسو قیمت نفت نیز به‌شدت پایین آمده و درآمدهای ارزی دولت کم شده است و لااقل تا پایان سال نیز گشایش چندانی از نظر رفع تحریم‌ها در کار نخواهد بود بنابراین با توجه به نرخ تورم داخلی و انتظارات دست‌اندرکاران بازار، نرخ ارز می‌تواند دستخوش نوسان شود.

معمولا بانک مرکزی، آن‌گاه وارد بازار ارز می‌شود که بخواهد از نوسانات بیش‌ازحد آن جلوگیری کند چراکه نوسانات ارز، تجارت خارجی را با ریسک مواجه خواهد کرد. من نوسانات چندروز اخیر بازار را پیگیری نکرده‌ام اما با توجه به تورم داخلی و اینکه تا عید هم گشایشی در کار نیست، علی‌القاعده باید یک گرایش فزاینده ملایمی در نرخ ارز باشد ولی درمورد دست‌کاری دولت در نرخ ارز نمی‌دانم چه بگویم. بالاخره عرضه‌کننده بزرگ و انحصاری ارز، دولت و بانک مرکزی است و به نظرم اینها نمی‌توانند نفعی در این کار داشته باشند. می‌گویند دولت با این دست‌کاری کسری بودجه خود را پوشش می‌دهد.

باید گفت کسری بودجه ما بسیار فراتر از این حرف‌هاست که بتوان با این مختصر آن را جبران کرد. حالا هم‌و‌غم دولت این است که به طریقی تولید و صادرات نفت را افزایش دهد و قدری در هزینه‌های غیرضروری خود صرفه‌جویی کند تا به درآمد بیشتر برسد.

بخشی از نوسانات نرخ ارز می‌تواند به جو سیاسی هم مربوط باشد. اگر با نزدیک‌شدن به انتخابات، جو سیاسی داخلی متشنج شود یا کنگره آمریکا بتواند کاری کند که رئیس‌جمهور آمریکا نتواند آن را وتو کند؛ به‌گونه‌ای که عاملان بخش خصوصی احساس کنند اجرای توافق‌نامه قطعی نیست و با مخاطره مواجه است، در انتظارات تغییر ایجاد خواهد کرد و سبب افزایش نرخ ارز خواهد شد.