حوادث رانندگی در کمین رانندگان جوان

وب سایت ایران آنلاین: برای تعطیلات آخر هفته و فرار از گرما به ییلاق اطراف شهر پناه می‌برند. تقریباً همه هفته‌ها در خنکای ییلاق دور هم جمع می‌شوند، هم فال است و هم تماشا ، هم صله رحم است و هم کسب انرژی برای شروع هفته. ساعت نیمه شب را نشان می‌دهد و یکی از آشنایان هنوز نیامده. همسرش با او تماس می‌گیرد و جویای احوال و ساعت آمدنش می‌شود .

بعد از آن هم پسربچه چهارساله اش با زبان کودکانه از او می‌خواهد که زودتر برگردد و کنار آنها باشد. فروشگاه را می‌بندد، ماشین را روشن می‌کند و راه می‌افتد به سمت ییلاق. یک ساعت از تماس خانواده با او می‌گذرد... خبری نیست... تماس‌ها شروع می‌شود، اما پاسخی از آن سوی خط دریافت نمی‌شود... کم کم نگرانی‌ها از تأخیرش بالا می‌گیرد، ساعت ۲بامداد را نشان می‌دهد، حالا همه نگرانند. حتی خواهر کوچک ۹ ساله‌اش.


پدرش به همراه همسرش راهی شهر می‌شوند. کمی‌از مسیر را طی نکرده اند که در اولین پیچ جاده تجمع آمبولانس و ماشین مچاله شده‌ای توجه شان را جلب می‌کند. با نگرانی و اضطراب غافل از همه چیز و همه کس می‌ایستند. به ناگاه سیاهی شب بر قلب و روحشان چنبره می‌زند.

روزگارشان را تیره تر از امشب تصور نمی‌کنند. پدرش مات و مبهوت باور نمی‌کند که تنها پسرش دیگر نیست. همسرش غمی‌بزرگتر از فراق را متصور نیست. همه این اتفاقات در یک بامداد، در سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت، در پیچ جاده‌ای که مسیر هر هفته‌اش بود، رخ داده است...

حقیقت این است که تمام تلنگری که جوانان از این حادثه و امثال آن می‌خورند به همان چند روز منتهی می‌شود و باز روز از نو و روزی از نو... در سال چقدر برایمان پیش می‌آید عزیزی را یاد کنیم که به خاطر تصادف جانش را از دست داده و یا دچار سانحه جبران ناپذیری شده است. واقعاً چقدر این حوادث و اخبار مربوط به آن ما را به خود می‌آورد تا قانون را به خاطر حفظ «جان»، این بالاترین موهبت الهی رعایت کنیم؟

داده‌های به دست آماده در تحقیقات و پژوهش‌های سال‌های اخیر نشان می‌دهد که بیشترین کشته‌های ناشی از حوادث رانندگی در گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال قرار دارند. بر این اساس ۳۱ درصد کل تلفات حوادث رانندگی به این گروه سنی اختصاص دارد. همچنین گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال با ۱/۱۶ درصد رتبه بعدی بیشترین گروه سنی کشته‌های ناشی از حوادث رانندگی را به خود اختصاص می‌دهد.

واقعیت تلخ

زمانی که قرار شد گزارشی با موضوع تخلفات رانندگی بنویسم، امیدوار بودم بتوانم بر اساس آمار از جوانان اتهام زدایی کنم و انگشت‌های اتهام را به سمت دیگری بچرخانم. یعنی سرمان را بالا بگیریم که نه! این جوانان متهم نیستند و گره کار رانندگی جای دیگریست. با این حال به نظر می‌رسد که واقعیت تلخ تصادفات رانندگی حکایت دیگری دارد.

با این که آمار نشان می‌دهد بیشترین حجم تصادفات رانندگی در اختیار گروه سنی دیگری به غیر از جوانان است، اما پیگیری‌ها مشخص می‌کند که بر اساسی همین آمار این جوانان هستند که بیشترین حجم مرگ و میر به خاطر تصادف را در اختیار دارند. داده‌های به دست آماده در تحقیقات و پژوهش‌های سال‌های اخیر نشان می‌دهد که بیشترین کشته‌های ناشی از حوادث رانندگی در گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال قرار دارند.

بر این اساس ۳۱ درصد کل تلفات حوادث رانندگی به این گروه سنی اختصاص دارد. همچنین گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال با ۱/۱۶ درصد رتبه بعدی بیشترین گروه سنی کشته‌های ناشی از حوادث رانندگی را به خود اختصاص می‌دهد.

آمار تأسف باری که امید می‌رود جوانان را بیش از پیش به خود آورد؛ اما گویا گوش‌های شنوا مجالی برای شنیدن ندارند. کارشناسان معتقدند جوانان به خاطر بی تجربگی و هیجان بالا بیش از دیگر گروه‌های سنی در معرض خطر تصادف قرار دارند خطری که همه شان را تهدید می‌کند. اما متأسفانه کمتر جوانی است که به این تهدیدات گوش جان بسپرد.

جوان، سرعت و حادثه...

وقتی درباره این واقعیت تلخ با جوانان گفت و گو می‌کنیم، بسیاری آن را قبول دارند و در گفته‌های خود نیز به تجربیاتی از این دست اشاره می‌کنند. این که فلان حادثه چگونه یکی از دوستانشان را به کام مرگ برد یا باعث شد یکی از آشنایانشان آسیب جدی ببیند.

علی ۲۶ ساله در این باره می‌گوید: «سه سال پیش پسرخاله‌ام در خیابانی خلوت با موتور سیکلت چراغ قرمز را رد می‌کند و در عین ناباوری با ماشینی که از طرف مخالف می‌آمده تصادف می‌کند، او حتی مجال انتقال به بیمارستان را هم پیدا نکرد و در دم جان باخت. همان زمان که پسر خاله‌ام فوت کرد تا مدت‌ها از موتور بدم می‌آمد اما بعد از مدتی دوباره فراموش کردم و بازهم عشق موتور و سرعت و هیجانی که دارد،شروع شد.»


او با اشاره به این نکته می‌افزاید:«اما حقیقت این است که نه تنها موتور که حتی ماشین سواری هم خطرناک است،اگر قوانین رعایت نشود. موضوعی که ما فقط وقتی سانحه‌ای اتفاق می‌افتد به خودمان می‌آییم و دوباره فراموشش می‌کنیم.»

به گواه بسیاری از کارشناسان راهنمایی و رانندگی بی تجربگی و البته اعتماد به نفس بالا در مورد جوانان از عواملی است که آنها را بیشتر در معرض خطر تصادف قرار می‌دهد. موضوعی که علی و دیگر دوستانش نیز آن را تأیید می‌کنند و سعید در اثبات آن به یکی از خاطرات خود اشاره کرده و ادامه می‌دهد: «من وقتی پشت فرمان هستم، از چنان اعتماد به نفسی برخوردارم که هیچ کس حریفم نیست. یکبار با دوستانم شرط بستم که تا مشهد بدون فوت وقت رانندگی کنم. همین هم شد و ۹ ساعته به مشهد رسیدیم.»

او اضافه می‌کند:«اینکه می‌گویند جوانان عشق سرعتند و عامل اصلی تصادفات، حقیقت دارد. نه این طور که همه چیز تقصیر ما باشد، اما قبول دارم که ما باید قدر خودمان را بدانیم و نخواهیم به خاطر چیزهای کوچک با جان خودمان بازی کنیم .ولی حقیقت این است که ما هیچگاه حتی در تصورمان هم نمی‌گنجد که شاید تصادف کنیم. این حسی است که من ودوستان و بسیاری از هم سن و سالانم دارند و اشتباه است.»

جاده‌ها و خودروهای ناایمن

این که عدم تسلط کافی راننده، کم تجربگی، سرعت بالا و موضوعاتی از این دست می‌تواند باعث افزایش تصادفات در بین جوانان شود همه نکات درستی است که جای شک و تردید ندارد. اما محدود کردن دلایل تصادفات به این چند مورد اشتباه است.

عدم ایمنی کافی وسایل نقلیه و حتی جاده‌های کشور نیز از موضوعات دیگری است که می‌تواند در افزایش تصادفات و در نتیجه خسارات جانی و مالی ناشی از آن تاثیر بگذارد. موضوعی که البته کارشناسان نیز به آن اذعان دارند.
علی، سعید، بهرام و هزاران جوان دیگر شاید متهم به پرسرعت راندن، عدم رعایت قوانین و بی تجربگی و ... باشند، اما حقیقت این است که مسئولان امر در خصوص مجاب کردن همگان به استفاده صحیح از وسایل نقلیه باید اقدامات آموزشی و فرهنگی بیشتری انجام دهند تا کودکان امروز، جوانان فردا و پدران و مادران آینده نسبت به حوادث رانندگی درک درستی پیداکنند و رعایت همه جانبه قوانین را با گوشت و خون خود حس کنند.

رانندگان جوان بخوانند

آمار به طور مکرر نشان داده و تأیید کرده است رانندگان زیر سن 25 سال بیشتر از افراد یا سنین بالا در معرض خطر تصادفات قرار دارند. عوامل متفاوت بسیار زیادی وجود دارد که بیشتر اوقات رانندگان جوان قادر به درک انواع موقعیت‌های حادثه‌ساز و اجرای اقداماتی برای کاهش حوادث بالقوه نیستند.

در ادامه به شرح برخی از عواملی که باعث سانحه در میان رانندگان جوان می‌شود می‌پردازیم.

1- کم تجربگی

عدم تجربه یکی از موضوعات کلیدی است. اطمینان نداشتن رانندگان جوان به خود در مهارت راندن باعث کاهش عکس‌العمل آنان نسبت به رانندگان با سنین بالا می‌شود. از آنجایی که آنان تجربیات موقعیت‌های مختلف رانندگی را ندارند بنابراین واکنش مثبتی در آن موقعیت‌ها از خود نشان نمی‌دهند. برای مثال ماشینی که با سرعت خط عوض می‌کند و جای اندکی برای راننده پشت‌سر خود فراهم می‌آورد، در این شرایط یک راننده جوان که تجربه چنین موقعیتی را ندارد در این وضعیت دچار مشکل می‌شود و قادر به تصمیم‌گیری مناسب نیست.

2- عدم توجه

مشکل دیگر که بین رانندگان جوان مشترک است مسئله عدم توجه است. رانندگان جوان تمایل دارند با دوستان خود سفر کنند یا شب‌ها بیرون بروند. داشتن یک یا تعداد بیشتری مسافر داخل ماشین و صحبت کردن با آنها یکی از عوامل حواس‌پرتی است. این موقعیت می‌تواند برای رانندگان جوان بسیار مسئله‌ساز باشد زیرا آنها مستعد حواس پرتی هستند. مهارت‌های رانندگی آنها محدود است، بنابراین نیاز به تمرکز بیشتر دارند. رانندگان جوان تمایل دارند تا سرشان را بیشتر تکان دهند و به مسافران پشت‌سر خود نگاه کنند که این صحبت کردن باعث می‌شود چشم‌هایشان از مسیر جاده منحرف شده و همین باعث حواس پرتی آنان می‌شود.

آمار به طور مکرر نشان داده و تأیید کرده است رانندگان زیر سن 25 سال بیشتر از افراد یا سنین بالا در معرض خطر تصادفات قرار دارند. عوامل متفاوت بسیار زیادی وجود دارد که بیشتر اوقات رانندگان جوان قادر به درک انواع موقعیت‌های حادثه‌ساز و اجرای اقداماتی برای کاهش حوادث بالقوه نیستند.


۳- سرعت بیش از حد

سرعت، مسئله بسیار مهمی میان جوانان است. به نظر می‌رسد بسیاری از آنان نمی‌دانند که مهارت‌های لازم برای رانندگی در سرعت بالا را ندارند. حتی برای خودنمایی میان دوستان بر سرعت خودروی خود می‌افزایند. رانندگان جوان باید دانش کافی از خودروی خود و عکس‌العمل آن به هنگام سرعت را داشته باشند. رانندگان نوجوان هیچ یک از مهارت‌ها را کسب نکرده و در مواجهه با خطر تصادف متحمل خسارت‌های بالای مالی و جانی می‌شوند.

۴- نقص فنی خودرو

نوع خودروهایی که رانندگان جوان نیز سوار آنها می‌شوند، عامل دیگر افزایش میزان تصادفات است. بیشتر رانندگان جوان از ماشین‌های دست دوم استفاده می‌کنند که به دقت مورد معاینه و بازرسی فنی قرار نمی‌گیرد. یا از خودروهای در اختیار به نحوی استفاده می‌کنند که ایمنی آنان بشدت کاهش یافته. به عنوان مثال لنت ترمزهای کهنه و فرسوده و سیستم تعلیق ناکارآمد باعث عملکرد غیرقابل پیش‌بینی خودرو و ایجاد تصادفات می‌شود. از دیگر عوامل نقص خودرو که باعث تصادف می‌شود، یکی دید ضعیف به علت شیشه‌های ترک خورده و دیگری استفاده از برف پاک‌کن‌های قدیمی و کهنه است که عملکرد مناسبی در هوای بارانی ندارند.

۵- رانندگی در شب به مدت طولانی

رانندگی در شب از عوامل دیگر تصادفات رانندگان جوان است. کاهش دید، خستگی راننده و شتاب رسیدن به خانه و عدم شفافیت خطر جاده‌ای در شب از عوامل تصادفات رانندگان جوان است. ترکیب آب و هوای بارانی و ماشین فرسوده و ۲ تا ۳ مسافر، میزان احتمال تصادف را به صورت دراماتیک افزایش می‌دهد و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد.

۶- اعتماد به نفس بیش از اندازه

رانندگان نوجوان گرایش به اعتماد به نفس زیاد در ارتباط با توانایی رانندگی خود دارند. پس از دریافت گواهینامه آنها از توانایی‌های خود مطمئن می‌شوند و درک نمی‌کنند که آنها نیز به یادگیری و تجربه زیاد در امر رانندگی دارند. آنها در نتیجه بسیار تهاجمی رانندگی می‌کنند و آماده ریسک هستند و به سرعت زیاد و زیگزاگی رفتن در ترافیک و انجام مانورهای بسیار خطرناک دست می‌زنند که این رفتارها، ریسک وقوع تصادف برای آنها را افزایش
می‌دهد.

نتیجه‌گیری

با بررسی این شرایط متفاوت تأثیرگذار در امر تصادفات رانندگان جوان، می‌توان به راحتی درک کرد چرا میزان تصادفات زیاد است. اما اقداماتی وجود دارد که رانندگان جوان برای کاهش آن می‌توانند از آن استفاده کنند. یکی از مهمترین و برجسته‌ترین کار در این زمینه، آموزش رانندگان جوان است.

شرکت‌های بسیاری در زمینه رانندگی فراتر از آموزش وجود دارد که می‌توانند به رانندگان در هر شرایط سنی تعلیم دهند تا در موقعیت‌های مختلف رانندگی همچون آب و هوای بارانی، سرعت زیاد و دیگر حوادث خودروی خود را کنترل کنند. آنها تکنیک‌های رانندگی تدافعی را آموزش می‌دهند. رانندگان جوان مهارت‌های رانندگی را در تمام شرایط به دست آورده و از خطر رانندگی خود بکاهند.