میراث اوباما برای ایالات متحده آمریکا

خبرگزاری ایسنا: تصمیم باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا برای گسترش اقدامات جنگی کشورش در عراق و سوریه بازتابی از فشاری است که این جنگ بر یک فرمانده کل وارد کرده است؛ فرمانده‌ای که شک دارد نیروهای نظامی به تنهایی بتوانند به درگیری‌ها در این دو کشور خاتمه دهند اما همزمان احساس می‌کند که باید در مقابل این فاجعه بشری و تهدید روزافزون علیه آمریکا دست به اقدام بزند.

روزنامه واشنگتن‌پست در یادداشتی تصمیم باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا را در اعزام ۵۰ سرباز ویژه آمریکایی به مناطق جنگی شمال سوریه را مورد تحلیل قرار داده و نوشته است: «رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه تصمیم خود را مبنی بر اعزام حدود ۵۰ نیروی زمینی عملیات ویژه به شمال سوریه با هدف همکاری با مبارزان عرب و کردی که با داعش می‌جنگند، اعلام کرد. این تصمیم هرچند کوچک اما اولین استقرار کامل نیروهای آمریکایی را از این کشور وحشتناک و آشوب‌زده رقم می‌زند.

این نیروها در کنار حملات بیشتر هوایی آمریکا قرار است در نزدیکی مرز ترکیه مستقر شوند و برنامه دارند حملات مشترک بیشتری را برای دستگیری و قتل فرماندهان داعش انجام دهند.

مقامات ارشد دولت می‌گویند، استقرار این نیروها، افزایش حملات هوایی و برنامه‌ریزی‌های جدید بیانگر تشدید استراتژی موجود رئیس‌جمهور است. تعداد اندکی از این مقامات با این حال معتقدند این اقدامات برای خارج کردن درگیری‌ها از بن‌بست فعلی کافی خواهد بود.

یکی از مقامات دولتی آمریکایی که خواست نامش فاش نشود در این باره می‌گوید: جنگ سوریه جنگ بسیار پیچیده‌ای است و ما مانند گذشته مستقیماً وارد آن نمی‌شویم.

وی ادامه می‌دهد: با توجه به اینکه یک استراتژی اساسی برای حل این درگیری وجود ندارد، ما به آهستگی به حل مسائل می‌پردازیم. در حال حاضر هدف تنها تقویت حوزه‌های فعال خودمان است.

اوباما دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش را با پایان دادن به جنگ عراق و تعهد برای بازگرداندن سربازان آمریکایی از افغانستان آغاز کرد. برای رسیدن به این اهداف، وی محدودیت‌های شدید و زمان‌بندی دقیقی برای استقرار و خروج سربازان آمریکایی تعیین کرد.

پیش از استقرار نیروها، اوباما مکرراً از فرماندهان خود توضیحاتی درباره تئوری پشت این اقدام می‌خواست. این مساله محرک برنامه آموزش مخالفان سوری رئیس‌جمهور و تردید وی درباره این موضوع بود که قدرت نظامی آمریکا می‌تواند تغییرات پایداری در این دو کشور درگیر جنگ ایجاد کند. اوباما تضمین می‌خواست که آیا این عملیات موثر خواهد بود و کی و چگونه پایان می‌یابد.

با نزدیک شدن پایان دوران ریاست‌جمهوری‌اش، اوباما با این چشم‌انداز مواجه است که کاخ سفید را در حالی ترک می‌کند که نیروهای زمینی‌اش در سه نقطه جنگی مستقر هستند.

ماه گذشته رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که ۵۵۰۰ نیروی زمینی خود را برای مشاوره به ارتش افغان و مبارزه با القاعده در افغانستان حفظ خواهد کرد. در عراق و سوریه، اوباما با اعزام چندصد نیروی زمینی در عراق طی سال ۲۰۱۴ پس از شکست ارتش عراق در موصل افزایش حضور نیروهای نظامی‌اش را آغاز کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا ۴۵۰ مستشار و مربی دیگر نیز پس از شکست ارتش عراق در رمادی عازم عراق کرد. این نیروها قرار بود با ارتش عراق و مبارزان منطقه‌ای و قبیله‌ای در بازیابی کنترل رمادی همکاری کنند. یکی از مقامات ارشد آمریکایی دخیل در برنامه‌ریزی جنگ این کشور می‌گوید: ما چهار محور در رمادی داشتیم و تا به امروز در هیچ‌یک از این محورها شاهد پیشروی نبوده‌ایم.

اوباما خسته از عدم پیشرفت در میدان جنگ، در ماه ژوئیه در بازدید از پنتاگون تلاش کرد تا اشتون کارتر، وزیر دفاع و فرماندهان ارشدش را برای افزایش عملیات نظامی نیروهای آمریکایی در سوریه و عراق بدون حضور نیروهای زمینی تحت فشار قرار دهد.

در این میان اقدامات بلندپروازانه‌تر و پرهزینه‌تری چون ایجاد منطقه پروازممنوع یا منطقه امن نیز که به ده‌ها هزار سرباز برای حمایت از غیرنظامیان نیاز دارد عملاً محلی از اعراب ندارند. هیلاری کلینتون، نامزد پیشتار دموکرات‌ها در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری آمریکا اما گفته است که ایجاد منطقه پروازممنوع در سوریه را ترجیح می‌دهد. پیشنهادهای مخاطره‌آمیزتری چون اعزام هلی‌کوپترهای آپاچی یا مستشاران نظامی در خطوط مقدم و یا حمله هوایی و تشویق عراق برای حمله به رمادی هم کاملاً رد نشده اما اکنون غیرضروری به نظر می‌رسند.

تصمیم نهایی رئیس‌جمهور آمریکا در خواسته او برای انجام اقدامی بیشتر و همزمان جلوگیری از حضور عمیق نیروهای آمریکایی در این درگیری‌ها به نوعی تعادل ایجاد کرده است.

۵۰ نیروی زمینی عملیات ویژه و حملات هوایی جدید در سوریه، نیروهای عرب سوری و کرد را که توانستند طی تابستان به دستاوردهای اعجاب‌آوری دست یافتند، تقویت و پشتیبانی خواهد کرد.

یکی از مقامات ارشد دفاعی آمریکا که عملیات این کشور در منطقه را پیگیری می‌کند، در این باره می‌گوید: موفقیت در شمال سوریه ناشی از هیچ برنامه‌ریزی استراتژیکی نبود. در حقیقت این شانسی بود که به ما رو کرد.

نیروهای عرب سوری و کرد به ۳۰ مایلی رقه، مرکز قدرتمند داعش رسیده‌اند. با کمک‌های اضافی آمریکا، مقامات واشنگتن می‌گویند این مبارزان خواهند توانست این شهر را به انزوا کشانده و خطوط منابع آن را قطع کنند.

در طولانی‌مدت، مقامات آمریکایی می‌گویند که ائتلافی آماده از اعراب سوری، ترکمان‌ها و کردها ممکن است تا ۶۸ مایلی مرز سوریه فضایی را برای استقرار پناهجویان ایجاد کنند. در این میان این امید وجود دارد که این ائتلاف همچنین بتواند به برخی سطوح حکومت‌داری دست یافته و نقشی در مذاکرات دیپلماتیک درباره آینده سوریه پیدا کند.

اما حتی خوش‌بین‌ترین مقامات آمریکایی هم معتقدند دستیابی به چنین نتیجه‌ای سال‌ها زمان می‌برد.

این مقامات معتقدند، در کوتاه‌مدت ترکیبی از فشار حملات هوایی بیشتر آمریکا، حملات بیشتر نیروهای عراقی علیه داعش در رمادی در کنار اقدامات کردها و اعراب سوری در رقه و مرزها می‌تواند شرایط را در میدان جنگ تغییر دهد.

تاکنون این استراتژی است که از سوی واشنگتن حمایت چندانی نشده است، جمهوری‌خواهان و برخی دموکرات‌ها که اوباما را برای انجام اقدامات بیشتر تحت فشار قرار می‌دهند، محتاط بودن رئیس‌جمهور را زیر سوال برده و از آن انتقاد می‌کنند.

میشله فلورنوی، رئیس مرکز امنیت جدید آمریکایی که در میان گزینه‌های وزارت دفاع اوباما قرار داشت، در این باره می‌گوید: رویکرد افزایش گام به گام اوباما تلاشی برای کنترل کردن خطرات و وقایع در ماموریت است.

وی معتقد است، اضافه کردن کنترل‌گرهای هوایی آمریکایی برای تشدید حملات هوایی و به کار گرفتن هلی‌کوپترهای آپاچی در کنار اقداماتی که رئیس‌جمهور اکنون هم دستور انجام آنها را داده ممکن است شرایط جنگ را تغییر دهد.

وی می‌گوید: اگر او همه این اقدامات را همزمان انجام دهد تاثیر بیشتری خواهد داشت.

برخی لیبرال دموکرات‌ها اقدامات اوباما را حرکت آهسته آمریکا در حضور نظامی عمیق‌تر در منطقه می‌دانند. یکی از اعضای این حزب اطلاعیه هفته گذشته رئیس‌جمهور را "تازه‌ترین نمونه از سری نشانه‌های هشداردهنده دانست که نشان می‌دهند جنگ آمریکا علیه داعش در غیاب تایید کنگره رو به افزایش است."

مقامات کاخ سفید در همین حال اقدامات رئیس‌جمهورشان را محصول دروس سختی می‌دانند که از جنگ‌های پیچیده و آشوب‌زده گرفته است.»