تسخیرکنندگان سفارت آمریکا، امروز چه می‌کنند؟

۱۳ آبان جایگاه ویژه‌ای نزد ایرانیان دارد و همین مسئله باعث می‌شود تا رفتار تسخیرکنندگان سفارت آمریکا هر سال مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وب سایت نامه نیوز: ۳۶ سال از تسخیر سفارت آمریکا در تهران می‌گذرد و این مسئله همچنان مورد توجه مردم در ایران، آمریکا و حتی جهان است. در ایران اما این حادثه جایگاه ویژه‌ای دارد و نماد مخالفت ایران با سیاست‌های آمریکا در جهان است.

نکته دیگری که این اقدام را در ایران برجسته کرده است جدا از اهمیت رابطه ایران و آمریکا، حضور دانشجویان در این حادثه و تغییر نظر برخی از آنان بعد از گذشت سال‌ها این مسئله را کمی وارد حاشیه کرده است. حتی در جریان این ماجرا مخالفان این تسخیر نیز نظراتشان نسبت به آن سال‌ها عوض شده است.

تسخیرکنندگان دیروز، امروز چه می‌کنند؟ چه می‌گویند؟/ تسخیر سفارت شوروی، آرزوی احمدی نژاد در سال 58

معصومه ابتکار در جریان دیدار با اهالی رسانه می‌گوید: جریان احمدی نژاد و دوستانش که در آن طیف قرار داشتند معتقد به تصرف سفارت شوروی بود. آنها مخالف حمله به سفارت آمریکا بودند و حتی در مقطعی تهدید کردند که شما را لو می دهیم.

شاید خالی از لطف نباشد که به بررسی افراد حاضر در این ماجرا و نقش آنها بعد از ماجرای تسخیر بپردازیم.

رهبر تخسیرکنندگان؛ از رهبری معنوی تا مرد خاکستری سیاست شدن

سید محمد موسوی خوئینی‌ها، روحانی جوان آن روز و سیاستمدار ساکت این روزها، بدون شک نقش غیر قابل انکاری در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی دارد. او رهبر دانشجویان خط امام بود و به معنای دقیق تر، نقش رهبر معنوی این جریان را بازی می‌کرد و رابطه این جوانان با مسئولان کشور به ویژه بیت امام خمینی(ره) بود.

ظهر روز ۱۳ آبان ۵۸ محمدموسوی خوئینی ها با دفتر امام تماس می گیرد و در مذاکره ای تلفنی با مرحوم سیداحمد خمینی، وی را در جریان حرکت دانشجویان قرار می دهد و نظر امام را در این خصوص جویا می شود. پس از مدت کوتاهی، از او پاسخ می شنود که امام فرموده اند خوب جایی را گرفتید، محکم آن را نگه دارید.

بعد از آن روز دانشجویان دیگرنماز خود را به جماعت در حیاط سفارت به امامت آیت‌الله موسوی خوئینی‌های می‌خواندند و تحلیل‌ها و توصیه‌ها او را به گوش جان می‌خریدند.

موسوی خوئینی‌‎ها بعد از آن ماجرا عهده دار مسئولیت‌ها فراوانی در کشور شد که از جمله می‌توان به نایب رئیسی دوره اول مجلس شورای اسلامی، عضویت در شورای سرپرستی صدا و سیما (۱۳۵۹)، دادستانی کل کشور، ریاست سازمان حج ایران، نمایندگی دورهٔ اول مجلس خبرگان رهبری، نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی ، عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی و مجمع تشخصی مصلحت نظام اشاره کرد.

تسخیرکنندگان سفارت آمریکا، امروز چه می‌کنند؟

آیت‌الله بعد از گذشت سال‌ها در پاسخ به سوالی در مورد « اگر دانشجویانی که لانه جاسوسی را در سال ۵۸ تسخیر کردند با تفکرات کنونی شان به آن زمان بازمی گشتند، دست به چنین اقدامی می زدند؟» گفت:« : ضرب المثلی است که می گوید چرخ زمانه به عقب بازنگردد.

یعنی اگر فرض کنیم ایران به سال های قبل از ۵۷ بازگردد و اگر همان شرایط تکرار شود باز هم همان کار تکرار می شود. اما تسخیر سفارت آمریکا در دل آن حوادث معنا پیدا می کرد. من اگر در ابتدا کمی از فضای قبل از این حادثه گفتم به همین دلیل بود.

شاید سابقه نداشته باشد که امام از هیچ کاری به این شکل تعریف کرده باشند به طوری با هیچ یک از اعضای مرتبط با آن هم آشنایی ای نداشته باشند جز من و بخاطر آن تعبیر انقلاب دوم را به کار ببرند. زمانی مفهوم و ارزش این تعریف مشخص خواهد شد که شرایط وقت را دریابیم.»

اما عده‌ای دیگر از دانشجویان دیروز، امروز ردای اصلاح طلبی به تن دارند و جامعه سیاسی ایران آنها را به عنوان چپ‌ها می‌شناسند.

از جمله این افراد می‌توان به عباس عبدی، ابراهیم اصغرزاده، معصومه ابتکار، حبیب الله بیطرف، محمد رضا خاتمی و محسن میردامادی اشاره کرد.

این افراد در آن زمان از جوانان انقلابی بودند و مسئولیت هدایت دانشجویان را در سفارت به عهده داشتند.

این گروه از دانشجویان در فضای سیاسی ایران به ویژه بعد از جنگ، گروهی به نام اصلاح طلبان را تشکیل دادند و در دولت سید محمد خاتمی عهده دار مسئولیت‌های مهم از جمله معاون رئیس جمهور و وزیر شدند.

برخی از این دانشجویان بعد از گذشت سال‌ها از ماجرای تسخیر لانه جاسوسی، اعلام کردند که حاضرند به خاطر این حرکت خود از آمریکا معذرت خواهی کنند.

آنگونه که اصغرزاده در همین ارتباط می گوید« اگر منافع ملی کشورم حکم کند حاضرم بابت گروگان‌گیری عذرخواهی کنم.» عباس عبدی نیز در گفت‌وگویی اعلام کرد از کار خود پشیمان است و به دوستان خود نیز توصیه می‌کند، به خاطر اقدام خود از مردم آمریکا غذرخواهی کنند. البته بعدها، عبدی اعلام کرد که عذرخواهی نکرده است.

در سویی دیگر اما برخی از آن دانشجویان، مسیر نظامی گری را پیش گرفتند و راهی جبهه شدند و پس از آن عهده دار مسئولیت‌های نظامی در کشور شدند. حسین دهقان، وزیر دفاع دولت روحانی، رضا سیف‌اللهی، فرمانده وقت نیروی انتظامی و شهید عباس ورامینی از دیگر این افراد بودند.

در میان دانشجویان تسخیر کننده بودند افرادی که مسیری متفاوت از یاران اصلاح گرای دیروزشان را در پیش گرفتند و در مسیر اصولگرایی گام برداشتند. افرادی چون عزت الله ضرغامی و حسین شیخ الاسلام.

تسخیر سفارت آمریکا در ایران، یک اتفاق بزرگ تاریخی در جمهوری اسلامی ایران است که مطمئنا هیچگاه از ذهن مردم ایران و آمریکا پاک نخواهد شد و تاثیر مستقیم خود را در رابطه ایران و آمریکا خواهد گذاشت.

در مطلب و جدول زیر با با سوابق و برخی اظهار نظرهای تسخیر کنندگان سفارت ایران و آمریکا در مورد سفارت آشنا شوید.

اعضای کمیتهٔ مرکزی تسخیر سفارت آمریکا(لانه جاسوسی:

۱. ابراهیم اصغرزاده

۲.محسن میردامادی

۳. حبیب‌الله بیطرف

۴. رضا سیف‌اللهی

۵. رحیم باطنی

۶.احمدرضا اسلامی

دیگر اعضای فعال در جریان تسخیر لانه جاسوسی در ۱۳ آبان سال ۵۷

۱.سعید حجاریان

۲.معصومه ابتکار

۳. عباس عبدی

۴.کمال تبریزی

۵.فروز رجایی فر

۶.علی‌اصغر زحمتکش

۷.محمد هاشمی اصفهانی

۸.اکبر رفان

۹.محمدرضا خاتمی

۱۰.محسن امین‌زاده

۱۱.رحمان دادمان

۱۲.شمس‌الدین وهابی

۱۳.وفا تابش

۱۴. محمد نعیمی‌پور

۱۵.حسین شیخ‌الاسلام

۱۶.احمد حسینی

۱۷.حسین کمالی

۱۸.محمد چمنی

۱۹.محمدعلی جعفری

۲۰.محمدحسین شریف زادگان

۲۱.محمدجواد مظفر

۲۲.مرحوم رحمان دادمان

اسامی	گرایش سیاسی	سوابق	مسئولیت فعلی	اظهار نظر در مورد تسخیر سفارت
محمد موسوی خوئینی‌ها	اصلاح طلب	نماینده مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری - دادستان کل کشور عضو شورای بازنگری قانون اساسی	عضو مجمع روحانیون	. یعنی اگر فرض کنیم ایران به سال های قبل از ۵۷ بازگردد و اگر همان شرایط تکرار شود باز هم همان کار تکرار می شود. اما تسخیر سفارت آمریکا در دل آن حوادث معنا پیدا می کرد. من اگر در ابتدا کمی از فضای قبل از این حادثه گفتم به همین دلیل بود. شاید سابقه نداشته باشد که امام از هیچ کاری به این شکل تعریف کرده باشند به طوری با هیچ یک از اعضای مرتبط با آن هم آشنایی ای نداشته باشند جز من و بخاطر آن تعبیر انقلاب دوم را به کار ببرند. زمانی مفهوم و ارزش این تعریف مشخص خواهد شد که شرایط وقت را دریابیم
حسین دهقان	اعتدال	جانشین وزارت دفاع در دولت های هفتم و هشتم - معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران در دولت خاتمی	وزیر دفاع	-
عزت الله ضرغامی	اصول گرا	معاونت وزارت ارشاد و معاونت صداوسیما در امور استان‌ها و حقوقی و امور مجلس	رئیس سازمان صداوسیما	مبارزه با شیطان بزرگ و ادامه راه امام و شهدای لانه جاسوسی امر ساده ای نیست که دستخوش باند بازی های سیاسی شود. ضمناً بعضی دوستان ما که اینک در بعضی احزاب با اصل جریان تسخیر لانه مخالفت می کنند، در آن روزها، همین دوستان به شدت با اصل تحزب و تشکیل احزاب در جامعه مخالف بودند و مانع قرائت بیانیه های حزب جمهوری اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی اولیه از تریبون لانه جاسوسی می شدند .
حبیب الله بیطرف	اصلاح طلب	استاندار یزد- وزیر نیرو در دولت‌های هفتم و هشتم	استاد دانشگاه	این حرکت در سال ۱۳۵۸ و در شرایطی که انقلاب کاملا تثبیت نشده و نظام جمهوری اسلامی نوپا بود می‌توانست معنی داشته باشد .
معصومه ابتکار	اصلاح طلب	معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست در دولت اصلاحات و عضو شورای شهر	معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست در دولت روحانی	دانشجویان آن زمان به هیچ عنوان از اقدامی که در گروگانگیری سفارت آمریکا انجام دادند احساس پشیمانی نکردند و این تصمیم باید در آن شرایط زمانی خاص خود سنجیده شود و به نظر ما، این تصمیم بهترین کاری بود که مانع آسیب رسیدن به انقلاب می شد .
ابراهیم اصغرزاده	اصلاح طلب	عضو شورای شهر	فعال سیاسی	:« اگر منافع ملی کشورم حکم کند حاضرم بابت گروگان‌گیری عذرخواهی کنم
حسین شیخ الاسلام	اصول گرا	نماینده مجلس شورای اسلامی - قائم مقام وزارت خارجه و سفیر ایران در سوریه	مشاور رئیس مجلس در امور بین الملل	متاسفانه در حال حاضر برخی از دوستان تمایلی ندارند نامشان به عنوان افرادی که در ماجرای سفارت آمریکا مشارکت داشتند، برده شود. علی‌الخصوص آنانی که کار خارجی می‌کنند و به خاطر مشکلاتی که ممکن است برایشان به وجود آید ترجیح می‌دهند، ناشناس بمانند. اما من به صورت علنی فعالیت می‌کردم و خدا را هم شاکرم که در یک حادثه تاریخ‌سازی حضور داشتم .
عباس عبدی	اصلاح طلب	فعال سیاسی	فعال سیاسی	وقتی به عقب نگاه می‌کند، گروگان‌گیری را اشتباه می‌پندارد و متأسف بود که بخشی از آن است.
سعید حجاریان	اصلاح طلب	عضو سابق شورای شهر- کارمند وزارت اطلاعات و نهاد ریاست جمهوری	فعال سیاسی	آتش زدن پرچم آمریکا در 13 آبان نوعی تندروی است
فروز رجایی فر	اصول گرا	کارگردان مستند اعدام فرعون - استاد دانشگاه	رئیس ستاد پاسداشت شهدای نهضت جهانی اسلام	به هر صورت ملت ایران توانست با اشغال لانه جاسوسی و کوتاه کردن دست آمریکا از داخل ایران، بقا و هویت نظام جمهوری اسلامی را که منافع ملی با اولویت سطح اول تضمین و استقلال خود را هم حفظ کند .
کمال تبریزی	-	کارگردان سینما	کارگردان سینما	-
مرحوم رحمان دادمان	اصلاح طلب	وزیر راه و ترابری دولت خاتمی - اولین مدیرعامل شرکت شیلات جمهوری اسلامی	در اردیبهشت سال 80 در سانحه سقوط هواپیما جان خود را از دست داد	-
محسن میردامادی	اصلاح طلب	نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی - استاندار خوزستان	در جریان حوادث سال 88 بازداشت شد	13 آبان یکی از سرفصل‌های مهم تاریخ سیاسی ایران است و به تعبیر امام خمینی سرآغاز انقلاب دوم در ایران است.
محسن امین زاده	اطلاح طلب	معاون وزیر امور خارجه و عضو حزب مشارکت	فعال سیاسی	-
محمدحسین شریف زادگان	اصلاح طلب	مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی - وزیر رفاه و تامین اجتماعی	فعال سیاسی