پاسخ شورای نگهبان به نامه احمدی‌ نژاد

خبرگزاری فارس: شورای نگهبان ایجاد معاونت نظارت بر قانون اساسی ریاست جمهوری و همچنین نظارت رییس جمهور بر مواردی که قانون اساسی تشخیص برداشت نوع و کیفیت اعمال اختیارات و وظایفی را به عهده سایر قوا گذاشته است غیر قانونی عنوان کرد.

شورای نگهبان قانون اساسی در پاسخ به درخواست هیات عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه درباره بررسی اختیارات ریاست جمهوری بر اجرای قانون اساسی، رییس جمهور را موظف به نظارت بر مواردی که قانون اساسی تشخیص برداشت نوع و کیفیت اعمال اختیارات و وظایفی را به عهده مجلس خبرگان رهبری، شورای نگهبان مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و هر مقام و دستگاه دیگری که قانون اساسی به آنها اختیارات با وظیفه‌ای محول نموده است، را ندانست و تشکیلات مرتبط با این قضیه را غیر قانونی دانست.

در سلسله مکاتباتی که توسط روزنامه رسمی کشور در این خصوص چاپ شده است، آمده است:

"حضرت آیت الله خامنه‌‌ای

موضوع ارجاعی اختیارات رئیس مجلس شورای اسلامی در اجرای ذیل اصول ۸۵ و ۱۳۸ قانون اسای (نامه شماره ۱۱۷۹۷ مورخ ۵/۲/۹۱ رئیس جمهور محترم منضم به نامه شماره ۲۰۴۸۲/۱ ک.ذح ۱۲/۲/۱۳۹۱ در جلسه مورخ ۱۳/۲/۹۱ هیات عالی مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه حاصله به شرح ذیل اعلام می‌گردد:

الغاء اثر مصوبات دولت توسط رئیس محترم مجلس شورای اسلامی مبتنی بر قوانین مصوب مجلس است. رئیس جمهور محترم نیز در نامه‌ ارجاعی، پیش بینی چنین اختیاری در قانون عادی را موجب توسعه اختیارات رئیس مجلس در اصول یاد شده و تضییق اختیارات دولت دانسته‌اند. از آنجا که عمده اختلافات و ناهماهنگی‌ها در این زمینه به اختلاف برداشت از اصول یاد شده مربوط می‌شود و با توجه به تاکید بند نخست راهبردهای ابلاغ شده اجرای بند ۷ اصل ۱۱۰ بر استفاده از راه‌هایی مانند تفسیر قانون اساسی برای حل اختلاف و تنظیم روابط قوا، تفسیر شورای نگهبان از اصول ۸۵ و ۱۳۸ قانون اساسی در این مورد که آیا اصول مذکور اختیار الغاء اثر مصوبات دولت را به رئیس مجلس اعطا می‌کند یا خیر، راه گشا خواهد بود.

چنانچه اعلام نظر هیات عالی در خصوص برداشت از اصول فوق نیز مورد نظر رهبر معظم انقلاب اسلامی باشد متعاقبا اعلام نظر خواهد شد. به همراه این نامه گزارش تفصیلی دبیر خانه هیات عالی تقدیم می‌گردد.

رئیس هیات عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه سید محمود هاشمی شاهرودی."

************

"حضرت آیت الله جنتی

شماره ۶۰۸۲-۱/م

دبیر محترم شورای نگهبان

نامه شماره ۱۶۶ مورخ ۲/۳/۹۱ رئیس محترم هیات عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه در ارتباط با موضوع ارجاعی اختیارات رئیس مجلس شورای اسلامی در اجرای ذیل اصول ۸۵ و ۱۳۸ قانون اساسی و نتیجه حاصله به استحضار مقام معظم رهبری رسید مرقوم فرمودند:

آیت الله جناب آقای جنتی دبیر محترم شورای نگهبان دامت برکاته

طبق نظر صاحب هیئت عالی حل اختلاف شایسته است آن شورای محترم نظر تفسیری خود را در مورد اصول ذیربط قانون اساسی در این مساله اعلام نماید و السلام علیکم و رحمة‌الله

ضمن ارسال تصور دست خط مبارک معظم له و سوابق مربوط، مراتب برای اقدام مقتضی و اعلام نتیجه ایفاد می‌گردد.

جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای محمد گلپایگانی

رئیس محترم دفتر مقام معظم رهبری

***********

عطف به نامه شماره ۶۰۸۲ -۱ /م مورخ ۳/۳/۹۱ مبنی بر اظهار نظر تفسیری در خصوص اصول هشتاد و پنج و یکصد و سی و هشتم قانون اساسی موضوع در جلسه مورخ ۱۰/۳/۹۱ شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و نظر شورای به شرح زیر اعلام می‌گردد:

هیات وزیران پس از اعلام نظر رئیس مجلس شورای اسلامی مکلف به تجدید نظر و اصلاح مصوبه خویش است؛ در غیر این صورت پس از گذشت مهلت مقرر قانونی، مصوب مورد ایراد ملغی الاثر خواهد شد.

************

شماره ۴۶۹۰۹/۳۱/۹۱

محضرت حضرت آیت الله جنتی

دبیر معزز و محترم شورای نگهبان

نظر به اینکه اخیرا پیرامون اصل یکصد و سیزده قانون اساسی مباحثی نزد صاحب نظران و مسئولان کشوری مطرح شده و در جهت اجرایی شدن آن اقدامات چندی انجام گرفته که موجب بروز سؤالات و ابهاماتی در این خصوص شده خواهشمند است دستور فرمایید موضوع در دستور کار شورای محترم نگهبان قرار گیرد تا با تفسیر اصل مزبور به سؤالات ذیل پاسخ داده شود.

۱- با عنایت به اصل تفکیک قوا و وجود نهادهای مسئول در قانون اساسی که هر یک سهمی از نظارت و اجرای آن را بر عهده دارند، مقصود از مسئولیت رئیس جمهور در اجرای قانون اساسی چیست؟

۲- آیا در مسئولیت اجرای قانون اساسی، رئیس جمهور می‌تواند از ابزارهایی مانند تشکیل نهاد و سازمان خاص برای نظارت و پیگیری عدم اجرای اصول قانون اساسی استفاده کند؟

۳- آیا مفهوم مسئولیت اجرای قانون اساسی شامل مسئولیت و پیگیری نقص آن نیز می‌شود؟

*********

شماره ۱۴۲/۴۷/۳۰/۹۱

عضو محترم حقوقدانان شورای نگهبان

عطف به نامه شماره ۴۶۹۰۹/۳۱/۹۱ مبنی بر اظهار نظر تفسیری در خصوص اصل یکصد و سیزده ۱۱۳ قانون اساسی موضوع در جلسه مورخ ۳۱/۳/۹۱ شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و نظر شورای به شرح زیر اعلام می‌گردد:

۱- مستفاد از اصول متعدد قانون اساسی آن است که مقصود از مسئولیت اجراء در اصل ۱۱۳ قانون اساسی امری غیر از نظارت بر اجرای قانون اساسی است.

۲- مسئولیت رئیس جمهور در اصل ۱۱۳ شامل مواردی نمی‌شود که قانون اساسی تشخیص برداشت نوع و کیفیت اعمال اختیارات و وظایفی را به عهده مجلس خبرگان رهبری، شورای نگهبان مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و هر مقام و دستگاه دیگری که قانون اساسی به آنها اختیارات با وظیفه‌ای محول نموده است.

۳- در مواردی که به موجب قانون اساسی رئیس جمهور حق نظارت و مسئولیت اجراء ندارد حق ایجاد هیچ گونه تشکیلاتی را هم ندارد.

دبیر شورای نگهبان - احمد جنتی