داعش از کجا پول در می آورد؟

هفته نامه صدا:

1- نفت

میدان های نفت سوریه و عراق منبع اصلی تامین بودجه گروه تروریستی داعش بوده است. اگرچه برای کشورهایی مثل آمریکا و دیگر کشورهای بزرگ و قدرتمند آسان است که از صادرات با مقیاس بالای نفت از سوی داعش جلوگیری کنند، اما کنترل تجارت نفت در بازارهای سیاه، کار دشواری است. این گروه نفت پالایش شده را پس از کشتی با کامیون به مرز ترکیه می برند و معامله می کنند. از آنجا که این تجارت غیرقانونی است، تخفیف زیادی هم دارد. البته این میزان فروش نفت بعد از حملات هوایی آمریکا کاهش یافت.

همچنین مشکل دیگر کسب درآمد در این زمینه به این موضوع بر می گردد که مهندسان و دیگر کارشناسان فنی لازم از منطقه گریخته و با کشته شده اند. به طوری که این گروه تروریستی در جلوای سال 2014 خواستار استخدام افراد ماهر، دانشمندان، مهندسان، پزشکان و افراد با تخصص های اداری شد.


۲- مالیات یا اخاذی

از آنجا که دولت اسلامی کنترل قلمرو گسترده ای را در اختیار دارد، از بعضی افرادی که در آنجا زندگی می کنند، مالیات و از برخی دیگر اخاذی می کند. داعش برای همه چیز مالیات می گیرد، از جمله کالاهای فروخته شده، آب و برق (حتی در مناطقی که یک ساعت در طول شبانه روز برق دارند)، شرکت های مخابراتی، برداشت نقدی از حساب های بانکی، حقوق کارمندان، ورود و خروج کامیون ها در قلمرو تحت کنترل دولت اسلامی در پست های بازرسی، غارت سایت های باستانی.

گزارش تامسون رویترز تخمین می زند که این سیستم از اخاذی و مالیات می تواند در هر سال ۳۶۰ میلیون دلار برای این سازمان تروریستی درآمد تولید کند. مردم در منطقه تحت نظر داعش، با دو سیستم زندگی می کنند، در حالی که کارمندان داعش و خانواده های آنها، خدماتی از جمله مسکن و مراقبت های پزشکی رایگان دریافت می کنند، گروهی دیگر به شدت مالیات می پردازند.

۳- آدم ربایی برای باجگیری

براساس گزارش سازمان ملل متحد در اکتبر ۲۰۱۴ تخمین زده شده است که دولت اسلامی سال گذشته از ۳۵ میلیون دلار تا ۴۵ میلیون دلار تنها از طریق آدم ربایی برای باجگیری، درآمد به دست آورده است.

البته ایالات متحده آمریکا و انگلیس سعی کرده اند تا مانع پرداخت این باجگیری ها شوند. شاید در وهله اول این اقدام به نظر خانواده هایی که اعضای آنها توسط داعش دزدیده شده باشند، سرد و نامهربانانه باشد، اما مقامات معتقدند که این اقدام مانع گروگان گیری آمریکایی ها و انگلیسی ها می شود.


۴- اهداکنندگان ثروتمند

اهداکنندگان ثروتمند راه دیگر تامین مالی این سازمان تروریستی است. این کمک ها هنوز هم یک منبع قابل توجهی از درآمد آنها به حساب می آید. براساس برآوردهای مختلف داعش در سال ۲۰۱۳- ۲۰۱۴، ۴۰ میلیون دلار از تجار و بازرگانان، خانواده های ثروتمند و دیگر اهداکنندگان در عربستان سعودی، قطر، کویت و امارات متحده عربی درآمد به دست آورده است.

۵- فروش آثار باستانی

دولت اسلامی، موزه ها، مجموعه های خصوصی و سایت های باستان شناسی، از قرن نهم قبل از میلاد از جمله کاخ بزرگ پادشاه آشور را به دست گرفته است. از ابتدای سال جاری، این گروه حداقل ۴۵۰۰ مکان فرهنگی و تاریخی را تحت کنترل خود درآورده است. البته برخی از این آثار باستانی از بین می روند، اما برخی دیگر به دلیل سود بالایشان به فروش می رسند که اغلب به بازارهای ترکیه و اردن و از آنجا به اروپا و دیگر کشورهای پیشرفته فرستاده می شود.

درآمد آثار باستانی به اندازه ای است که آن را دومین منبع درآمد این گروه بعد از فروش نفت دانسته اند. آمریکا حجم کل تجارت آثار باستانی داعش را بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در سال تخمین زده است.

۶- بانک های عراق

وزارت خزانه داری تخمین زده است که دولت اسلامی، حداقل نیم میلیارد دلار پول نقد از طریق تصرف شعبه های بانک های دولتی در شمال و غرب عراق در سال ۲۰۱۴ به دست آورده است.

۷- فروش دیگر اموال غارت شده

داعش می تواند سلاح، مهمات و خودروهای آمریکایی که از تصرف قلمروها به دست آورده را استفاده کند یا دوباره بفروشد. این محصولات می تواند حتی تجهیزات ساخت و ساز، ژنراتور، کابل برق، ماشین، دام، مبلمان و سایر محصولات باشد.

۸- املاک و مستغلات

براساس گزارش های منتشر شده، داعش می تواند از مزایده اموال مردم کشته شده یا فرار کرده، تولید پول کند. با توجه به تجزیه و تحلیل اسناد دولت اسلامی از موصل، اموال مصادره شده توسط دولت اسلامی را می توان به مردم محلی اجاره، یا به پایگاه برای مبارزه دولت اسلامی تبدیل کرد و یا اینکه به عنوان سازه های جدید دوباره توسعه داد.


۹- جنگجویان خارجی

برخی از جنگجویان خارجی که در سفر به داعش می پیوندند، با خود ارز می آورند، هر چند به نظر می رسد این منبع بودجه نسبتا محدود برای دولت اسلامی باشد.

۱۰- کشاورزی

داعش در حال حاضر کنترل برخی از قطعات حاصلخیز عراق و سوریه، که مقدار زیادی از گندم و جو در آن تولید شده است را در اختیار دارد. به گزارش تامسون رویترز، اگر این محصولات با ۵۰ درصد تخفیف در بازار سیاه هم فروخته شود، باز هم می تواند بیش از ۲۰۰ میلیون دلار در سال درآمد عاید داعش کند. علاوه بر تصرف زمین ها، بعضی از محصولات کشاورزان هم از آنها گرفته می شده است. یکی از پناهندگان سوری در مصاحبه با روزنامه واشنگتن پست گفت: داعش ۱۰ درصد گندم خانواده اش را گرفته است.

۱۱- فسفات، سیمان و گوگرد

منطقه ای که داعش آن را اشغال کرده است، غنی از منابع طبیعی از جمله فسفات، سیمان و گوگرد است. تامسون رویترز تخمین می زند که منابع فسفات ممکن است حتی با تخفیف، به اندازه ۵۰ میلیون دلار در سال برای دولت اسلامی درآمد داشته باشد، در حالی که اسید سولفوریک و اسید فسفریک ممکن است ۳۰۰ میلیون دلار درآمد تولید کند.

۱۲- قاچاق انسان

گزارش از فروش زنان و دختران برای برده داری و ازدواج از داعش زیاد منتشر شده است.