تهران آلوده با اسطوره‌ هایش چه می‌کند؟

سعید برآبادی - روزنامه شرق: آلودگی هوا دارد تهران را از اسطوره‌ها و چهره‌های نام‌آورش خالی می‌کند. آنهایی که از نزدیک «همایون بهزادی»، سرطلایی فوتبال ایران و جهان را می‌شناختند، شاید ندانند که خیلی اهل شعر و ادبیات بود، اما می‌دانند که چند سال پیش، مجبور شد به علت آلودگی هوا، عطای تهران را به لقایش ببخشد و در «پردیس» خانه بخرد.

حالا اما پسر مرحوم «فریبرز صالح»، که از کارگردانان بنام سینما بود و پنجشنبه گذشته‌ دار فانی را وداع گفت، خبر داده که پدر او نیز گرفتار آلودگی هوای تهران شده و از تنگی نفس جان سپرده است! تا کجا قرار است این ذرات نامرئی، از کشته پشته بسازند که مسئولان و مردم دست‌به‌دست هم بدهند برای کاهش این سمِ نامرئی که در هوا موج می‌زند؟

در این میان، تهران که شهر آدم‌های معروف بود، شهر مشاهیر و چهره‌های سرشناس، اندک‌اندک دارد ستاره‌هایش را به شهرهای دیگر راهی می‌کند تا جانشان را نجات دهند. شاید باورش سخت باشد اما چهره‌های فراوانی تابه‌حال به موضوع مهاجرت از تهران فکر کرده‌اند، از عزت‌الله انتظامی گرفته تا جمشید مشایخی، از جلال ستاری گرفته تا علیرضا خمسه.

جلال ستاری چند سال پیش مجبور شد عطای زندگی در خانه‌ای بزرگ، در خیابان امام خمینی را به لقایش ببخشد و راهی مهرشهر کرج شود. این اسباب‌کشی برای سن و سال او و با توجه به حجم کتاب‌های کتابخانه‌اش سخت بود اما خودش می‌گوید که در این جابه‌جایی شرایط ادامه کار برای او راحت‌تر از دیگران بوده است: «وقتی تصمیم به رفتن از تهران گرفتم، انتخاب برای من ساده‌تر از عزیزانی بود که در حوزه‌های هنری و فرهنگی دیگری مشغول به فعالیت هستند، کار من با قلم و کاغذ است؛ نیاز به جایی داشتم که آرامش و پاکیزگی هوا داشته باشد تا بتوانم کارم را ادامه دهم».

خروج او از تهران دلایل دیگری هم داشته اما حالا که به حاشیه تهران مهاجرت کرده، معنای تمیزی هوا را می‌فهمد: «تهران خصوصا در محله‌های پرترددی مثل میدان امام دیگر جای نفس‌کشیدن نداشت، اینجا اما واقعا تفاوت هوا قابل تشخیص است». جلال ستاری در کتاب «اسطوره تهران»، پایتخت را شهری توصیف می‌کند «ایمن از ناخوشی و مرگ» اما حالا افعی چندسر آلودگی، تهرانی‌ها را آن‌چنان ترسانده که نمی‌خواهند جزء آن دسته چهارهزارو ٥٠٠ نفری باشند که هر سال، آلودگی هوا جانشان را می‌گیرد یا جزء ‌هزاران نفری که به علت اختلالات تنفسی راهی بیمارستان می‌شوند. پیش از اینها نیز چهره‌هایی چون «داریوش مهرجویی» و «کوروش یغمایی» تهران را به مقصدهای خوش آب و هواتری ترک کردند و حالا معلوم نیست که قطار مهاجرت این مهاجرانِ خوش‌نام تا کجا قرار است ادامه پیدا کند.

«همایون بهزادی» بعد از مرگ به علت مشکلات ریوی که قطعا به تنفس هوای آلوده تهران بی‌ربط نیست، در بهشت‌زهرا آرمید و حالا مواجهه خانواده او با آلودگی هوای پایتخت در پنجشنبه‌های زیارت اهل قبور، حکایت از آن دارد که نمی‌شود از این تلخی رهایی یافت، باید از کسانی که به قصد دیدار چهره‌ها و بهره‌مندی از دیدارشان راهی تهران می‌شوند، پرسید که دیگر از آسمان پرستاره این کلان‌شهر چه باقی مانده و چه پیش‌کسوتانی هنوز در این شهر مانده‌اند و نرفته‌اند.