رونمایی از جدیدترین خط فقر در ایران

اقتصادنیوز نوشت: مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده که حقوق زیر دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان یعنی خط فقر. پژوهشکده مرکز آمار هم در گزارشی مبسوط خط فقر را در دوره ۱۰‌ساله سال‌های ۸۳ تا ۹۲ مورد بررسی قرار داده، اما به هر ترتیب خط فقر در ایران چقدر است؟

اگرچه نمی‌توان رقم مشخصی را به عنوان یک خط فقر عمومی در کل ایران اعلام کرد و خط فقر از جایی به جای دیگر متفاوت است، اما پژوهشکده مرکز آمار اخیرا گزارش مبسوطی از خط فقر در یک دوره ۱۰ ساله انجام داده است. خلیل حیدری، استاديار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی و مجری طرح مطالعاتی بررسی خط فقر در مرکز آمار در گفت‌و‌گو با تجارت فردا از افزایش ۲۴ درصدی خط فقر در ایران خبر داده و گفته خط فقر غذایی و غیرغذایی سرانه بر حسب سال و ماه در فاصله زمانی ۸۳ تا ۹۲ کمی بیش از ۵.۶ برابر شده است.

خلیل حیدری در توضیح روند افزایش خط فقر گفته است: بر اساس آخرین مطالعه خط فقر سرانه/ سالانه شهری در سال ۸۳ حدود ۴۵۷ هزار و ۸۰۰ تومان بوده، در حالی که در سال ۹۲ به سه میلیون و ۲۴ هزار و ‌۱۰۰ تومان افزایش یافته است. در حقیقت این آمار نشان می‌دهد در سال ۹۲ خط فقر مطلق برای هر نفر ماهانه ۲۵۲ هزار تومان بوده و برای یک خانواده چهار‌نفره حدود یک میلیون تومان بوده است. این رقم خط فقر مطلق را نشان می‌دهد که یک خانواده از حداقل امکانات در حد اینکه غذایی در طول روز استفاده کرده و دارای سرپناه باشد، باید چنین درآمدی به طور میانگین در سطح کشور داشته باشد.

وی ادامه داد: این بررسی‌ها نشان می‌دهد تامین ۲۳۰۰ کالری برای هر یک از افراد خانوار در سال منجر به افزایش هفت‌برابری در فاصله زمانی ۱۰ سال شده است. این افزایش به نسبت کمتری در خط فقر غیرغذایی سرانه/سالانه در فاصله زمانی سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۲ بوده است. خط فقر غیرغذایی سرانه/سالانه در فاصله زمانی ۱۰ سال مذکور شش برابر شده است. در مجموع خط فقر غذایی و غیرغذایی سرانه بر حسب سال و ماه نیز روندی افزایشی داشته است و در فاصله زمانی ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۲ کمی بیش از ۵.۶ برابر شده است.

اما خط فقر در مناطق روستایی هم بررسی شده است. وی در این مورد هم گفته است: بر اساس این گزارش در مناطق روستایی ایران خط فقر سرانه/سالانه در سال ۸۳ حدود ۲۴۶ هزار تومان بوده که در سال ۹۲ به یک میلیون و ۹۹۲ هزار و ۹۰۰ تومان افزایش داشته است. به عبارت دیگر تامین ۲۳۰۰ کالری برای هر یک از افراد خانوار روستایی در سال منجر به افزایش هشت‌برابری مخارج در فاصله زمانی ۱۰ سال شده است. این افزایش در خط فقر غیرغذایی سرانه/سالانه در فاصله زمانی سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۲ نیز مشاهده می‌شود.

به طوری که خط فقر غیرغذایی سرانه/سالانه در فاصله زمانی ۱۰ سال مذکور حدود هشت برابر شده است. در مجموع خط فقر غذایی و غیرغذایی سرانه در جوامع روستایی نیز بر حسب سال و ماه نیز روندی افزایشی داشته است. بر اساس این برآوردهای خط فقر در جوامع روستایی درصد فقرا از حدود ۱۰ درصد در سال ۱۳۸۳ به حدود ۲۱ درصد در سال ۱۳۹۲ افزایش یافته است. همچنین شاخص فقر SST (شدت فقر) نیز نشان می‌دهد روند کلی شدت فقر در دوره ۱۰ساله مورد بررسی روندی صعودی داشته است.

اما ارقام دیگری در خصوص خط فقر تاکنون اعلام شده است. کاظم جلالی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس هم اواخر دی ماه با حضور در جمع شورای اسلامی کار و کارگران کشور به حداقل دستمزد ۷۰۰ هزار تومانی سال ۹۴ اشاره کرده و گفته بود: خط فقر یعنی حقوق زیر دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و با دستمزد فعلی امکان گذران زندگی فراهم نیست.