طرح جدید آمریکا برای ویزای مهاجران ایران

خبرگزاری فارس: دولت «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا به دنبال آن بوده که دسته‌ای ار افراد که بعد از انقلاب اسلامی از ایران به آمریکا مهاجرت کرده‌اند را از محدودیت‌های جدید قوانین ویزای این کشور معاف کند.

خبرگزاری بلومبرگ، روز چهارشنبه به دستورالعملی از وزارت خارجه آمریکا مربوط به ماه ژانویه دست یافته که خواستار در نظر گرفتن برخی استثنائات برای این دسته از شهروندان است.

آمریکا با ۳۸ کشور موسوم به «دوست آمریکا» آمریکا که عمدتاً کشورهای اروپایی هستند قراردادی موسوم به «معافیت از روادید» دارد. به موجب این قرارداد اتباع این کشورها می‌توانند بدون اخذ روادید به آمریکا سفر کنند.

اما کنگره آمریکا دی‌ماه سال جاری بعد از مشورت با مقامات کاخ سفید طرحی را به تصویب رساند که به موجب آن اتباع هر یک از این ۳۸ کشور در صورت سفر به ایران، عراق، سوریه و سودان در ۵ سال گذشته نمی‌توانند از این امتیاز استفاده کنند و بایستی برای اخذ روادید متقاضی شوند. باراک اوباما، این طرح را امضا و آن را به قانون تبدیل کرد.

تبدیل این طرح به قانون اعتراض گسترده ایران را به همراه داشت که این اقدام را نقض سند برجام می‌داند. آمریکا و شریکان اروپایی این کشور در توافق هسته‌ای با ایران متعهد شده بودند از وضع هر گونه طرحی که عادی‌سازی روابط تجاری با تهران را دچار مشکل می‌کند خودداری کنند.

پس از این اعتراضات بود که جان کری، وزیر خارجه آمریکا در نامه‌ای به محمود جواد ظریف، وزیر خارجه ایران مدعی شد واشنگتن قوانین جدید ویزا را به گونه‌ای اعمال خواهد کرد که مخل برجام و تعهد آمریکا در این سند نباشد.

بر همین اساس دولت آمریکا چند هفته (روز ۱ بهمن‌ماه) پیش ابلاغیه‌ای صادر کرد که چگونگی اجرای مقررات جدید ویزای آمریکا را تشریح می‌کند. در یکی از بندهای این ابلاغیه به وزیر امنیت داحلی این کشور اختیار داده شده برخی از سفرکنندگان را، پس از بررسی‌های مورد به مورد از اعمال محدودیت‌های جدید در مقررات ویزا معاف کند.

در دستورالعملی که روز چهارشنبه بلومبرگ آن را منتشر کرده استدلال شده ایرانی‌های دو تابعیتی که خارج از ایران متولد شده‌اند یا کسانی که بعد از انتقلاب اسلامی مهاجرت کرده‌اند، بایستی از محدودیت‌های جدید ویزا معاف شوند.

بلومبرگ اشاره‌ای به تاریخ این دستورالعمل نکرده، اما به احتمال زیاد، این سند، قبل از تاریخ صدور ابلاغیه مشترک وزارت خارجه و وزارت امنیت داخلی در تاریخ ۱ بمهن (۲۱ ژانویه) نوشته شده است. وزارت خارجه، در سند مذکور، توجیهات و زیربناهای منطقی قائل شدن برخی استثنائات برای دسته‌ای از شهروندان ایران را عنوان کرده است.

در بخشی از آن آمده است: «ایالات متحده در اینکه ایران، با گذشت زمان از لحاظ سیاسی میانه‌رو شود، منافع دارد. تنبیه کردن کسانی که خارج از ایران متولد شده‌اند با این هدف مغایرت دارد زیرا گروهی را به حاشیه می‌راند که تا اندازه زیادی حامی هدف آمریکا برای ترغیب ایران به میانه‌روی سیاسی هستند.»

در قانون اساسی آمریکا وزیر امنیت داخلی آمریکا می‌تواند از اختیارات خود برای معاف کردن افراد یا گروه‌ها، پس از در نظر گرفتن دغدغه‌های امنیت ملی، استفاده کند. در دستورالعمل جدید، از وزیر امنیت ملی خواسته شده از اختیاراتش برای این معافیت‌ها، نه به صورت مورد به مورد، بلکه به صورت طبقه‌ای استفاده کند.

«قبل از استفاده از اختیارات معافیت امنیت ملی نیازی به یافته‌های دیگر یا تصمیمات دیگر نیست.»