باز پس‌ گیری نیاوران به جای موزه آبگینه

روزنامه آرمان: مدیرکل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان تهران در واکنش به اظهار نظر مدیرکل موزه‌های کشور در مورد بازپس‌گیری موزه‌های فرش، آبگینه و رضا عباسی از اداره کل استان تهران گفت: ما هم تلاش می‌کنیم پیش از آنها سعدآباد و نیاوران را پس بگیریم.

رجبعلی خسروآبادی در نشستی با شهرداری تهران اظهار کرد: از حدود دو سال و نیم پیش تفاهم‌نامه‌ای را با معاونت شهرسازی شهرداری تهران امضا کردیم تا بتوانیم حریم آثار ثبتی در تهران را به صورت دقیق تعیین کنیم.او ادامه داد: در حال حاضر ۲۹۰ آثار ثبتی در تهران وجود دارد که فقط ۳۰ مورد از این آثار حریم ثبتی دقیق و مشخص دارد، بنابراین لازم است تا حریم دقیق دیگر آثار به طور دقیق مشخص شود تا شهرداری در موارد لازم استعلام‌های ضروری را انجام دهد. تاکنون حریم ۴۰ الی ۵۰ اثر تهیه شده و باقی آثار نیز در آینده تعیین حریم دقیق خواهند شد.

استخوان ها را به دیگران دادند!

او در پاسخ به اظهارنظر مدیرکل موزه‌های کشور مبنی بر تلاش برای پس گرفتن موزه‌های آبگینه و فرش از میراث فرهنگی استان تهران گفت: ما هم تلاش می‌کنیم؛ پیش از آنها کاخ سعدآباد و نیاوران را پس بگیریم. در واگذاری‌ها قرار نیست گوشت‌ها را نگه دارند و استخوان‌ها را به دیگران بدهند. این در حالی است که موزه ها طبق قانون باید زیرمجموعه سازمان میراث فرهنگی باشند و بخش غیردولتی اگر قرار است دخل و تصرفی دراین موضوع داشته باشد باید زیر نظر سازمان میراث فرهنگی این بهره برداری صورت بگیرد. با این وجود کاخ سعد آباد و نیاوران به عنوان موزه‌های اصلی پایتخت و پیشانی‌های موزه‌های کشور زیر نظر سازمان میرای فرهنگی نیستند.

رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی در این زمینه به «آرمان» می‌گوید: موزه هایی که دراستان داریم زیرمجموعه اداره کل استان نیستند و فقط چند موزه وجود دارد که زیرمجموعه اداره کل استان است. فقط موزه هایی مانند موزه فرش و یا رضا عباسی زیر نظر سازمان میاث فرهنگی و اداره کل استان هستند و موزه هایی مانند سعد اباد و نیاوران به دلایل نامشخص زیر مجموعه سازمان میراث فرهنگی نیستند. محمد بهشتی در مورد سازمان یا نهادی که این موزه به آنجا واگذار شده می‌گوید: موزه‌های دولتی قابل واگذاری به بخش غیر دولتی نیستند و قطعا این نهاد دولتی است.

همکاری شهرداری در حفظ بناهای تاریخی

او در مورد مشخص کردن جدارهای ارزشمند در تهران گفت: این مسئله به بررسی کارشناسی دقیق نیاز دارد. در شهرهایی مانند رم جدار ساختمان‌ها از مالکیت آنها جدا شده و مالک ساختمان در مورد تغییر نمای آن صاحب اختیار نیست، که این امر موجب حفظ جدارهای ارزشمند شود. خسروآبادی در مورد این مساله، که به نظر می‌آید شهرداری تهران عملیات‌های مرمت و بهسازی در حوزه میراث فرهنگی را با نظر کارشناسان خود انجام می‌دهد، درحالی که تنها بودجه مرمت‌ها باید از سوی شهرداری باشد و بخش کارشناسی آن را میراث تهران انجام دهد و قدرت اداره کل میراث فرهنگی در این زمینه کمتر از شهرداری است، اظهار کرد: این برداشت شخصی شماست و چنین مسئله‌ای درست نیست.

باید توجه کنیم که ما در طول ۲ سال گذشته توانستیم اعتبارات استانی را ۳ برابر کنیم که در این صورت اعتبار ما به حدود ۲ میلیارد رسید، در حالی که هم‌اکنون شهرداری تهران بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان در حوزه میراث فرهنگی هزینه کرده است.او ادامه داد: باید توجه داشته باشیم که مرمت‌گران شهرداری نیز کارشناس هستند. روندی که آغاز شده روند خوبی است، ممکن است در برخی موارد مشکلاتی وجود داشته باشد که باید به صورت موردی این مسائل دیده و حل شود. به گزارش ایلنا، خسروآبادی در مورد ساختمان‌های ارزشمند تهران اظهار کرد: تلاش می‌کنیم ساختمان‌های واجد ارزش در تهران دارای شناسنامه شوند و اگر نیاز به حریم باشد حریم حداقلی برای آنها در نظر گرفته شود.

در بناهای تاریخی قلیان سرو می‌کنند

یکی از نهادهایی که شایعه واگذاری برخی بناهای تاریخی به آن توسط سازمان میراث فرهنگی مطرح شد شهرداری بود در حالی که این مساله صحت ندارد و شهرداری فقط مدیریت داخلی موزه‌ها را عهده دار است اما این دخل و تصرف هم بی‌ضرر نبوده است. قائم مقام پیشین سازمان میراث فرهنگی در مورد همکاری شهرداری با سازمان میراث فرهنگی در بازسازی بناهای تاریخی به «آرمان» می‌گوید: اهداف بهره برداری شهرداری از بناهای تاریخی در تهران با اهداف سازمان میراث فرهنگی که رویکردش حفظ این آثار است متفاوت است. مهدی حجت می‌افزاید: نگاهی که شهرداری به بناهای تاریخی دارد بهره برداری رفاهی و ابزاری از بناهاست، در حالی که سازمان میراث فرهنگی در تلاش است خدشه ای به بناهای تاریخی وارد نشود.

او می‌افزاید: سازمان میراث فرهنگی اگر اثری را نگهداری می‌کند برای معرفی فرهنگ آن اثر است و به همین دلیل به بهترین شکل آن اثر را نگهداری می‌کند. شهرداری بناهای تاریخی را به عنوان یک مکان شیک و جذاب برای مردم که می‌توانند به آنجا آمده و در کنار هم قهوه بخورند تبدیل می‌کند و نگاه شهرداری به بناهای تاریخی با سازمان متفاوت است. قائم مقام سازمان میراث فرهنگی می‌افزاید: حالا شرایطی را در نظر بگیرید که سازمان میراث فرهنگی پول نداشته باشد وظایف خودش را در مقابل بناها و حفظ میراث تاریخی انجام دهد و بنابراین وظیفه اصلی خودش که احیای فرهنگی است را کمرنگ ببیند. در این شرایط بناهای تاریخی قربانی بهره برداری شهری و خدمات سلیقه‌ای قرار گرفته و مخدوش می‌شوند.

حجت می‌گوید: این رفتار و نحوه اولویت گذاری در حفظ بناهای تاریخی با اهداف اصلی و اولویت گذاری‌های مهم کشور در حفظ میراث ملی و آثار تاریخی فاصله دارد و به هیچ وجه به آن نزدیک نیست. این کارشناس میراث فرهنگی می‌افزاید: مسئولیت و نگاه فرهنگی و معنوی سازمان میراث فرهنگی که در آن یافتن و بازگشت به کیفیت زندگی مردم و سنن و ارزش‌های بومی نهفته است با دیگر دستگاه‌ها، حتی آنها که به بهانه همکاری و حمایت در حفظ و مرمت آثار تاریخی پا پیش می‌گذارند قابل مقایسه نیست و بنابراین نباید از سازمان میراث فرهنگی در این زمینه سلب مسئولیت شود. حجت می‌گوید: آثار تاریخی محدود و به جامانده امروز که زیر نظر سازمان میراث فرهنگی است نباید دستمایه رفتارهای غلط خدماتی و رفاهی با بناهای تاریخی شود .

دیده شده در برخی بناهای تاریخی با ارزش کارهای گردشگری غلط مانند تاسیس قهوه خانه و ارائه قلیان و قهوه انجام شده و نباید اجازه دهیم از یک اثر تاریخی سوء استفاده ابزاری شود. اگر با اثر تاریخی برخورد درستی توسط سازمان میراث فرهنگی انجام نشود شهرداری وارد میدان شده و می‌خواهد در اثرتاریخی دخل و تصرف کند در حالی که این رفتار با برخورد اصولی و اهداف ما در رفتار با آثار تاریخی فاصله دارد.