دعوت از ظريف در ميان حملات پسابرجامی

روزنامه اعتماد: دستور كار جديد حمله‌هاي پسابرجامي صادر شد؛ گزارش وزارت امور خارجه. گزارشي كه حالا مخالفان توافق هسته‌اي در حمله به آن چيزي كم از خود جريان مذاكرات و اصل برجام نگذاشته‌اند. در اين ميان يك جمله ولي‌الله سيف، رييس كل بانك مركزي هم به مدد آنها آمده تا بساط‌شان براي دور جديد انتقادات از دولت و سياست خارجي دولت جور باشد.

حالا آنها در يك دست روايت تخفيف يافته خود از گزارش برجام را دارند و در دست ديگر جملات تخفيف يافته سيف از تحولات پسابرجام را تا به صراحت «توقف اجراي برجام» را به عنوان جديدترين مطالبه خود مطرح كنند. با اين دور خيز اخير بهارستان قطعا در هفته‌هاي آينده آبستن رويدادها و تنش‌هاي جديدي خواهد بود؛ تنش‌هايي كه نشانه‌هاي اوليه آن ديروز در صحن علني بروز كرد. جايي كه حميد رسايي در اخطاري مدعي شد كه «مجلس بايد گزارش برجام را برگرداند.» اين تازه اظهارنظري رقيق شده در بين انبوه اظهارنظرهاي مخالفان بود كه علاوه بر تاكيد به توقف اجراي برجام، معتقدند وزارت امور خارجه در گزارش خود امريكا را «هلو و ايران را لولو» معرفي كرده است.

استناد اين دست از منتقدان تنها به قسمت آخر بند چهارم گزارش برجام است كه عدم شفافيت و نبود فضاي رقابت در اقتصاد ايران را معضلي پيش روي اجراي كامل برجام معرفي كرده است. اما اين نوع استنادها شايد خيلي هم تعجب‌برانگيز نباشند. جريان سخنان رييس كل بانك مركزي هم با همين روش تبديل به تيتر اصلي رسانه‌هاي مخالف برجام شده است. سيف در ميان انبوه اظهارنظرهاي خود درباره دوران پسابرجام، اقدامات آمريكايي‌ها را با توجه به وجود جو رواني ساخته شده به دست آنها عليه كشورمان به «هيچ» تعبير كرده و همين تعبير توسط طيف مخالفان به تمام سخنان او بسط داده شده است.

حالا در شرايطي كه بهارستان دو هفته ديگر پاي بررسي گزارش اجراي سه ماه اول برجام مي‌رود، طيف مخالفان يكي يكي اين گزارش را زير سوال برده‌اند. نقوي حسيني، عضو كميسيون امنيت ملي گفته كه «گزارش وزارت خارجه از سر رفع تكليف تدوين شده». اسماعيل كوثري ديگر عضو اين كميسيون معتقد است: «گزارش برجام كامل نيست و معايب و محاسن در آن بررسي نشده است». صالح جوكار هم البته تاكيد كرده كه اين گزارش «كپي» همان متن برجام است. اينها تنها چند نفر از مخالفان برجام عضو كميسيون امنيت ملي مجلس هستند كه بايد دو هفته ديگر گزارش وزارت خارجه از زير دست آنها بگذرد.

گاردي كه مخالفان گرفته‌اند خبر از يك رودررويي دوباره بر سر توافق هسته‌اي دارد. شايد هم از همين روست كه كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي در چرخشي كه ديروز انجام داد، اعلام كرد كه اين گزارش را در حضور محمد جواد ظريف و همكاران او بررسي خواهد كرد. تا پيش از اين قرار نبود وزير خارجه و معاونان او در جلسه بررسي گزارش سه ماهه اجراي برجام حضور پيدا كنند. اين تصميمي بود كه تا قبل از انتشار متن اين گزارش توسط خبرگزاري فارس، گردانندگان كميسيون امنيت ملي بر آن تاكيد داشتند.

مي‌توان تصور كرد تاكيد آنها ناظر به جلوگيري از يك تنش جدي بوده باشد. اما انتشار گزارش سه‌ماهه اجراي برجام و حمله‌اي كه بلافاصله طيف مخالفان توافق هسته‌اي به آن ترتيب دادند، نشان داد كه كار بررسي اين گزارش در كميسيون امنيت ملي پيچيده و احتمالا همراه با تنش خواهد بود. ديروز نايب‌رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در گفت‌وگو با ايسنا از بررسي گزارش برجام پس از تعطيلات هفته آينده مجلس با حضور وزير امور خارجه، رييس كل بانك مركزي و ساير مسوولان مرتبط با مساله مذكور در كميسيون امنيت‌ ملي خبر داد. حسن سبحاني‌نيا اين را هم گفته كه «تا قبل از بررسي همه ابعاد وجنبه‌هاي گزارش برجام و شنيدن نظرات همه مسوولان در اين خصوص هرگونه اظهارنظر درباره گزارش مذكور صرفا يك نظر شخصي است و ارزشي ندارد.» اين موضع‌گيري دو چيز را مي‌تواند نشان دهد.

موضوع اول عدم رضايت هيات رييسه كميسيون امنيت ملي نسبت به حملاتي است كه طي ٢٤ ساعت بعد از انتشار گزارش برجام، به اين گزارش ترتيب داده شد. هيات رييسه اين كميسيون همگي از طيف موافقان و حاميان برجام هستند و چنين نگراني‌اي براي آنها طبيعي است. اما موضوع دوم را مي‌توان با كمي حدس و گمان مطرح كرد؛ اينكه آنها همزمان نگران پاسخ دادن و ايجاد توازن در برابر حملات به اين گزارش در جلسه بررسي آن هم هستند. شايد از همين روست كه بلافاصله ظريف و ديگر مقامات مرتبط با برجام به جلسه كميسيون دعوت شده‌اند تا بلكه آنها بتوانند به دليل احاطه و اشرافي كه به مسائل دارند، پاسخي را مقابل انتقادات و حملات مخالفان قرار دهند و بازي به نفع جريان مقابل دولت جلو نرود.