راز خراش های مرموز دریای خزر

همشهری آنلاین: تصاویر ماهواره‌ای که از ارتفاع ۷۰۵ کیلومتری از بستر شمال دریای خزر به ثبت رسیده‌اند، چهره‌ای خراش‌خورده و پرخط و خش را از این دریا به نمایش گذاشته‌است،‌ گویی کسی بستر دریا را با سیم‌ ظرفشویی خراش داده است.

براساس گزارش لايو‌ساينس، مشاهده اين خطوط و خراش‌ها بر بستر درياي خزر پرسش‌هاي زيادي را مطرح كرد اما در نهايت دانشمندان ناسا پاسخ اين پرسش‌ها را اعلام كردند: خراش‌هاي مرموز دراثر جريان يخ‌هاي بستر دريا ايجاد شده‌اند.

دانشمندان در مركز پروازهاي فضايي گودارد ناسا پس از آنكه اين تصوير توسط ماهواره لندست ۸ متعلق به رصد‌خانه زمين به ثبت رسيد متوجه خراش‌هاي عجيب و مرموزي شدند، از اين رو تصوير را روي توئيتر قرار دادند و از مخاطبان علت وقوع اين رويداد را جويا شدند.


اكنون پاسخ آشكار شده‌است، استانيسلاف اوگورودوف دانشمند زمين‌شناس در دانشگاه لومونوسوف مسكو به رصد‌خانه زمين پاسخ داد اين پديده كاملا طبيعي است و بدون شك بيشتر اين خطوط به واسطه پديده‌اي به نام شيارزني يخي (ايجاد شيار روي بستر دريا توسط تكه‌هاي يخي) ايجاد شده‌اند.

به گفته وي عمق آب در اين بخش از دريا تنها سه متر است و ضخامت لايه‌هاي يخي كه در اين بخش تشكيل مي‌شوند تنها نيم‌متر است. اما جريان‌هاي بادي و آبي اين يخ را به شكل تپه‌هاي كوچكي روهم تلنبار مي‌كنند به شكلي كه پايين‌ترين نقطه اين تپه به بستر دريا مي‌رسد. زماني كه باد يا آب اين توده‌هاي يخي را به اطراف حركت مي‌دهند، بخش‌هاي برجسته روي بستر دريا شيارهايي را ايجاد كرده و الگويي پرخراش را از خود به جا مي‌گذارند.

اگرچه انسان‌ها نيز مي‌توانند به واسطه حركت دادن قايق‌هاي ماهيگيري خود در دريا بستر خزه‌اي را به واسطه تورهاي ماهيگيري خراش بدهند، اما به نظر مي‌آيد اصلي‌ترين عامل چهره پرخراش شمال خزر توده‌هاي يخي باشند. با مقايسه تصاويري كه در ماه ژانويه از اين منطقه به ثبت رسيده‌اند با تصوير جديدي كه در ماه آوريل ثبت شده مي‌توان توده‌هاي ضخيم يخي را در انتهاي ردهاي خراش مانند مشاهده كرد.

در اين تصاوير همچنان مي‌توان تكه‌هاي سبز تيره‌اي را مشاهده كرد كه ظاهرا خزه يا جلبك هستند.

درياي خزر بزرگترين درياي درون خشكي در جهان است كه بخشي از آن در ايران و بخشي ديگر از آن در روسيه، تركمنستان، قزاقستان و آذربايجان قرار گرفته‌است. اين دريا هيچ اتصالي به اقيانوس ندارد و سطح آب آن پايين‌تر از سطح آب درياها است.