اميدهای روز شنبه

روزنامه شرق - مهدی قدیمی: برگزاری جلسه هم‌اندیشی برای منتخبان مجلس دهم، بهانه‌ای شد برای وزن‌کشی بین دو طیف حاضر در این مجلس. جلسه‌ای که قرار بود طبق اعلام قبلی با حضور منتخبان لیست امید برگزار شود و از همان ابتدای اعلام خبر این جلسه، مهم‌ترین سؤال این بود که چهره‌هایی نظیر علي لاریجانی و كاظم جلالی که به عنوان اعضای لیست امید به مجلس راه یافته‌‌اند، چگونه در این جلسه و البته در سازو‌کار فراکسیون امید، حضور پیدا خواهند کرد، اما برای رسیدن به پاسخ این سؤال، نیاز نبود تا روز برگزاری جلسه صبر کنیم.

همه‌چیز به‌زودی روشن شد. روابط‌عمومی مجلس نهم اعلام کرد درست در همان روزی که قرار است جلسه لیست امید برگزار شود، می‌خواهد برنامه نشست هم‌اندیشی کل منتخبان مجلس دهم را برگزار کند. فرازوفرودهای بعدی حول این موضوع بود که برای تغییرندادن زمان برگزاری جلسه لیست امید، روابط‌عمومی مجلس همایش خود را صبح تا ظهر برگزار کند و جلسه لیست امید هم بعدازظهر برگزار شود.

به نظر می‌رسید لاریجانی ترجیح می‌دهد به جای حضور در جلسه‌ای به ریاست عارف، لیست امید را به جلسه‌ای با ریاست خود فرابخواند و معنای مستتر در این حرکت این بود که رهروانی‌هایی که در انتخابات به لیست امید پیوسته بودند، تنها در صورت حمایت لیست امید از ریاست لاریجانی بر مجلس دهم، به این ائتلاف ادامه خواهند داد.

عارف و لاریجانی در وضعیت معکوس

به‌این‌ترتیب جلسه‌ای که قرار بود محل هم‌اندیشی و وفاق همه اعضای لیست امید شود، تبدیل به محلی برای تعیین تکلیف رهروانی‌هایی شده که با لیست امید به مجلس دهم راه یافته‌‌اند و حالا برای حفظ کرسی ریاست، به طیف مخالف لیست امید چراغ سبز نشان داده‌اند. هرچند چهره‌ای مانند مهدی کوچک‌زاده می‌گوید فرقی ندارد سرلیست اصلاح‌طلبان تهران (عارف) بر کرسی ریاست مجلس دهم تکیه بزند یا سرلیست اصلاح‌طلبان قم (لاريجاني)، اما گویا این موضوع برای رهروانی‌های مجلس نهم بدون تفاوت نیست.

شاید همین مسئله باعث شده لاریجانی دست یاری به سمت طیفی دراز کند که به گفته خودش در مقطع همین انتخابات در قم، اقدام به انتشار شب‌نامه علیه او کرده بودند. او که در مجالس هشتم و نهم به دلیل هم‌گرا‌نشدن با این طیف توانسته بود خود را به عنوان یک اصولگرای میانه‌رو معرفی کند و اوج این جلوه‌نمایی را در ماجرای تصویب برجام به نمایش گذاشت، در برابر اين گزينه مخاطره‌آميز قرار دارد كه به سمت هم‌گرایی با مخالفان برجام رفته تا اندوخته‌های سیاسی خود را در همین ابتدای کار مجلس دهم، خرج کند.

کاری که او را به عنوان نوازنده ساز جدایی از فراکسیون امید، پیش از تشکیل این فراکسیون مطرح می‌کند و البته به همین‌جا ختم نخواهد شد؛ چراکه اگر اصولگرايان تندرو موفق شوند او را رئیس منتخب نمایندگان مخالف فراکسیون امید معرفی کنند، در ادامه مسیر نیز سال‌های پرچالشی پیش‌ِرو خواهد داشت. لاریجانی اگر با رأی مخالفان برجام بر کرسی ریاست تکیه بزند، نمی‌تواند لاریجانی مجلس هشتم و نهم و مدافع تمام‌قد برجام باشد و اگر بخواهد چنین کند، ناچار است دوباره از ائتلاف تاکتیکی فعلی روی برگرداند و به سمت فراکسیون امید متمایل شود و این معلق‌بودن بین دو فراکسیون، آینده مطمئنی برای او به همراه نخواهد داشت.

این دقیقا نقطه عکس وضعیت عارف است؛ چراکه در ادامه بازی ریاست، حتی اگر رأی اکثریت به نفع لاریجانی باشد، عارف همچنان در رأس فراکسیونی که برخلاف ائتلاف حامی لاریجانی، در موضوع برجام و همچنین درباره مسائل سیاست داخلی مواضع منسجم و واحد دارند، قرار خواهد داشت. فراکسیونی که لاریجانی حتی در صورت نشستن بر کرسی ریاست، نمی‌تواند از قدرت آن بی‌نیاز باشد.

آخرین وضعیت یارگیری‌‌ها

اینکه لاریجانی در ادامه ماجرا و تا فرارسیدن روز انتخاب رئیس مجلس، همین مسیر فعلی را بر‌می‌گزیند یا در آن تجدید نظر می‌کند، مشخص نیست، اما تا اینجای کار و آن‌گونه که از شواهد و اخبار پشت‌ِپرده به گوش می‌رسد، از جمع ١٦٦ نماینده‌ای که با لیست‌های امید و اعتدال به مجلس دهم راه یافته‌‌اند، حمایت ١١٠ نفر از ریاست عارف قطعی است. در سوی مقابل هم حامیان لاریجانی از قطعی‌بودن ١٢٠ رأی در سبد رئیس مجالس هشتم و نهم برای استمرار ریاستش در مجلس دهم خبر می‌دهند. روایتی که اگر صحت داشته باشد، تعیین رئیس مجلس را به رأی حدود ٦٠ نماینده مستقلی که هنوز نظر خود را آشکار نکرده‌‌اند، موکول می‌کند.

اگر شنیده‌ها مبنی بر اینکه لاریجانی با حاج‌بابایی و سالک درباره همراهی تاکتیکی در مجلس دهم به توافق رسیده، صحیح باشد، به این معناست که او تصمیم خود را گرفته است. تصمیمی که بیش از زیان‌رساندن به فراکسیون امید، در راستای سود‌رساندن به تندروهایی است که حالا در اقلیت مطلق مجلس دهم هستند، اما می‌توانند با قرارگرفتن زیر چتر لاریجانی، خود را بازسازی و سازماندهی کنند.

اینکه ایفای چنین نقشی از سوی لاریجانی، در کنار سوق‌دادنش به سمت کرسی ریاست، چه هزینه‌هایی را برای آینده سیاسی او به دنبال خواهد داشت، محاسبه‌ای است که لاریجانی و فراکسیون رهروان مجلس نهم، قبل از تصمیم‌گیری برای مسیر حرکتشان در مجلس دهم باید به‌خوبی درباره آن تأمل کنند.