سالانه ۵۰۰ هزار نفر در دنیا قاچاق می‌شوند

خبرگزاری ایرنا: دبیركل امور گذرنامه نهاد ریاست جمهوری با اعلام اینكه سالانه ۵۰۰ هزار نفر در سراسر جهان قاچاق می شوند، افزود: درآمد حاصل از این كار برای قاچاقچیان حدود ۱۵ میلیارد دلار است.

رضا لطفی در هشتمین اجلاس بین المللی ایكائو و سمینار بین المللی «شناسایی مسافر و اسناد قابل خواندن با ماشین بیومتریك و امنیت مرز» در سخنانی با محوریت 'احراز هویت و ارتباط آن با امنیت مرزها و قاچاق انسان' اضافه كرد: با افزایش ترددهای بین المللی، مسافرت، مهاجرت و مسأله مرز و امنیت آن، اهمیت بیشتری پیدا كرده است.

وی با بیان اینكه سهل انگاری در توجه به مقوله امنیت، خسارت های جبران ناپذیری برای جوامع به همراه دارد، افزود: قاچاق انسان موضوعی است كه بسیاری از كشورها درگیر آن هستند؛ از ضعیف ترین كشورهای آفریقایی به عنوان مبداء تا ضعیف ترین به عنوان مقصد قاچاق انسان، هر یك به نوعی با آن سر و كار دارند.

لطفی تصریح كرد: تفاوت سطح اقتصادی و اجتماعی بین كشورها، افراد كشورهای كمتر توسعه یافته را به عزیمت و ماندن در كشورهای توسعه یافته تشویق می كند و قاچاقچیان نیز با سوء استفاده از تمایل این افراد برای رفتن به كشورها و كسب درآمد، از تمامی ابزارها برای متقاعد كردن آنها برای مهاجرت غیر قانونی بهره می گیرند و در این راستا سود سرشاری نصیب آنها می شود.

وی به آمار سازمان ملل متحد در زمینه قاچاق انسان اشاره كرد و گفت: سالانه ۵۰۰ هزار نفر در سراسر دنیا قاچاق می شوند و حدود ۱۵ میلیارد دلار از این راه درآمد برای قاچاقچیان حاصل می شود.

لطفی در ادامه به تقسیم بندی كشورها در بحث قاچاق پرداخت و گفت: مبداء و مقصد قاچاق انسانی همچنین ترانزیت قاچاق در این زمینه مطرح است، كشورهای مبداء قاچاق به صورت عمده در فهرست كشورهای غیر برخوردار با توان اقتصادی پایین هستند كه فقیر و بیكاری در آنها رشد بالایی داشته و از نبود امنیت رنج می برند و درگیر جنگ های داخلی هستند كه كشورهای آسیایی، آفریقایی، آمریكای مركزی، مكزیك و روسیه نیز در این گروه جای می گیرند.

وی ادامه داد: كشورهای با مقصد قاچاق انسان كشورهایی هستند كه به لحاظ صنعتی و رفاه اقتصادی از پیرامون خود در درجه بالاتری قرار دارند و به دلیل رشد اقتصادی این كشورها، به نیروی كار ارزان احتیاج دارند كه كشورهای آمریكای شمالی، حاشیه خلیج فارس، اروپای غربی و ژاپن از مهمترین مراكز پذیرش قاچاق به شمار می روند.

این مسئول در مورد كشورهای واسطه ترانزیت قاچاق انسان نیز گفت: برخی كشورها به دلیل موقعیت جغرافیایی و قوانین آسان در مورد تردد های غیر مجاز به عنوان كشورهای واسط در جهت انتقال قاچاق استفاده می شوند كه تركیه، قبرس و الجزایر از جمله این كشورها هستند.

وی عوامل اقتصادی و بین المللی را از عوامل قاچاق انسان برشمرد و گفت: علت اقتصادی دایر بر قاچاق انسان، انباشت ثروت در كشورهای محدود جهان، فاصله بسیار زیاد رفاه بین كشورهای ضعیف و غنی، نبود تأمین اجتماعی مناسب برای مهاجران، سود آوری برای قاچاقچیان و فقر و بیكاری در كشورهای جهان سوم و توسعه نیافته است.

لطفی در مورد علت های بین المللی نیز گفت: پدیده جهانی شدن، جنگ، مشكلات امنیتی و نبود اراده كافی بین المللی از آن جمله است.

وی به ارائه اشكال قاچاق انسان پرداخت و گفت: قاچاق زنان و دختران، كودكان، اعضای بدن و بهره كشی نیروی كار را می توان در این راستا نام برد.

* وجود سه هزار سند در مورد قاچاق انسان در كتابخانه ملی

مدیركل امور گذرنامه نهاد ریاست جمهوری با بیان اینكه قاچاق انسان در ایران منحصر به عصر حاضر نیست، افزود: اسناد تاریخی برجای مانده حكایت از قاچاق انسان در سده های گذشته دارد؛ در اسناد كتابخانه ملی سه هزار سند در مورد قاچاق انسان وجود دارد كه حدود ۴۰ سند مربوط به دوره پهلوی دوم و سایر اسناد مربوط به دوره های قاجار و پهلوی اول است.

وی در مورد ایران به عنوان مبداء برای مهاجرت های غیر قانونی گفت: این نوع مهاجرت از ایران در قبل و بعد انقلاب وجود داشته، پیش از انقلاب برخی ایرانیان به دلایل مختلف سیاسی تمایل به خروج از كشور داشتند و بعد از آن نیز به دلیل فضای سیاسی كشور و سازگار نبودن این افراد با فضای جدید، به خارج كشور مهاجرت كردند كه بیشتر این خروج ها به صورت غیر قانونی بوده و از روش های گوناگونی چون خروج غیرمجاز، اخذ روادید از سفارتخانه های خارجی با اسناد یا هویت جعلی و ازدواج با اتباع خارجی استفاده می كردند.

لطفی با بیان اینكه ایران به عنوان یك كشور ترانزیت قاچاق انسان مطرح و یكی از راه های رسیدن از شرق به كشورهای اروپایی است، گفت: مهاجرانی كه از شرق یا آبهای جنوبی به ایران وارد می شوند به صورت عمومی برای رفتن به اروپا مسیر ترانزیتی ایران و تركیه را انتخاب می كنند.
وی تصریح كرد: همجواری ایران با كشورهای كه بحران های سیاسی و اقتصادی طولانی مدت را تجربه می كنند، منجر به این موضوع شده كه جمهوری اسلامی به عنوان كشور مقصد قاچاق مهاجر مطرح شود و اتباع همسایگان شرقی و غربی از جمله پاكستان، افغانستان و عراق با ورود غیر قانونی، ایران را برای ادامه زندگی انتخاب می كنند.

** نیاز كشورها به شبكه فراملی از اطلاعات مسافران برای تشخیص هویت

لطفی به نقش سیستم های فنی در احراز هویت قاچاق انسان ها در كشورها اشاره كرد و افزود: بكار نگرفتن سیستم های MRTD در مرز كشورها و فقدان بانك های اطلاعاتی از مشخصات بیومتریك مسافران، راه را برای فعالیت خروج غیرقانونی هموار می سازد و عوامل سودجو با آگاهی از این معضل و شناسایی منافع موجود، براحتی افراد مورد نظر را با اسناد جعلی به كشورها وارد و خارج می كنند.

لطفی در مورد سوء استفاده گروه های تروریستی از وضع موجود، گفت: نبود همكاری مناسب منطقه ای در تكمیل بانك های اطلاعاتی در زمینه مجرمان و تروریست ها و نداشتن تبادل اطلاعات و همكاری با یكدیگر در این حوزه، مشكلات فراوانی به همراه داشته و خسارات جبران ناپذیری را به بار آورده است؛ به گونه ای كه گروههای تروریستی با استفاده از این خلاء امنیتی توانسته اند در سطح جهان تردد كرده و خود را از آفریقا و اروپا به خاورمیانه برسانند.

وی اضافه كرد: با توجه به جنگ های داخلی در سوریه، عراق و افغانستان، تروریست ها بیشترین بهره برداری را برای تردد غیرمجاز از طریق مرزهای این كشورها انجام می دهند.
لطفی با بیان اینكه قاچاق انسان برای مصارف تروریستی پدیده نوینی است كه به اشكال مختلف قاچاق انسان افزوده شده است، افزود: متأسفانه این مهم تا كنون مورد توجه جدی بین المللی قرار نگرفته است.

وی گفت: امروزه با توجه به گسترش تردد های بین المللی نیاز كشورها به ایجاد یك شبكه فرا ملی از اطلاعات مسافران به منظور تشخیص هویت بیش از پیش احساس می شود.

لطفی تصریح كرد: تجریه موفق كشورهای عضو اتحادیه اروپا در ایجاد بانك داده های مسافران وارد شده و افراد متقاضی دریافت روادید برای ورود به این منطقه به عنوان یك الگوی مناسب از همكاری های بین الملی می تواند پیش روی سایر كشورها از جمله كشورهای خاورمیانه قرار گیرد.

وی اظهار كرد: هم سطح نبودن كشورهای خاورمیانه از نظر زیرساخت های استاندارد، مهمترین مشكل برای ایجاد سیستم بیومتریك در منطقه است و كمك ایكائو به كشورهای ضعیف در این راستا ضروری است.

وی در پایان گفت: اجرای سیستم بیومتریك در سطح جهان برای مقابله با تروریسم، قاچاق انسان و حفظ صلح جهانی نیاز به عزم بین المللی دارد.

هشتمین اجلاس بین المللی ایكائو كه از روز دوشنبه در مركز همایش های بین المللی كیش آغاز شده، فردا به كار خود پایان می دهد.