زرشک اخلاق برای برنامه های صدا و سیما

پایگاه تحلیلی رصد نیوز - فاطمه تیلونتن: کسی فکر نمی‌کرد یک عروسک پشمالوی بنفش بتواند گوی سبقت را در رقابت با برنامه‌های تلویزیونی از حریفان خود بگیرد؛ اما این اتفاق افتاد. پیشی گرفتن طنز در برنامه‌های نوروزی سیما، سلیقه مخاطب را در گزینش نشان داد.

هنوز خاطره تراشیدن موهای سر میهمان در برنامه دورهمی در اذهان عموم، فراموش نشده بود که یک مجری باسابقۀ دیگر، میهمان دیگری را مورد لطف و عنایت قرار داد و موجی دوباره در فضای مجازی به راه انداخت. از کمپین‌های توهین و اخراج و عذرخواهی گرفته تا نامه‌ها و بیانه‌ها و مرثیه‌ها که واسفا از آن‌چه بر رسانه ملی ما می‌گذرد و… .

این که عموم جامعه ما در تمام موارد از هنر و سیاست و اقتصاد و فرهنگ، در هر موقعیتی آمادگی ساختن لطیفه و طنز را دارند خود قابل تأمل است اما آن چه در این بین به فراموشی رفته و می‌رود مسأله مهم "اخلاق" و سعی در به حاشیه راندن آن در افکار عمومی و طنز‌های خودساخته است. در این میان، نقش رسانه ملی از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که اگر به جای نهادینه کردن اخلاق، مروج بی‌اخلاقی‌ باشد ضربه جبران‌ناپذیری را به جامعه وارد می‌کند.

اما نقطه شروع این بی‌اخلاق‌ها را در رسانه ملی در کجا می‌توان یافت؟ وقتی در برنامه‌های رسمی و غیر رسمی به بهانه خودمانی بودن و شاد بودن، شأن میهمان رعایت نمی‌شود، مجری برنامه خیلی راحت خانم‌ها را به نام کوچک صدا می‌کند، در سریال‌ها بچه‌ها پدر و مادر و حتی دیگر بزرگترها را به نام صدا می‌کنند، جوان‌ها بر سر والدینشان داد می‌زنند، زن و شوهر به هم ناسزا می‌گویند، میهمان را قاتل جان معرفی می‌کنند نه حبیب خدا، خویشاوندان را قوم مغول، همسایگان را فضول، دوستان را حسود، همکاران را دو به هم زن و … دیگر نباید از یک مجری سابقه‌دار! انتظار رفتاری بهتر از این داشت.

نشاط در جامعه اسلامی یک ارزش است. ارزشی در کنار سایر ویژگی‌های اخلاقی که در جوامع غیر اسلامی نیز از جایگاه بالایی برخوردار است. کیفیت افکار عمومی یک جامعه بر ارزش و اعتبار آن جامعه تاثیر دارد و هر چه ارزش جمعی ریشه‌دارتر باشد افکار عمومی که بر اساس آن شکل گرفته پایدارتر و عمیق‌تر خواهد بود. قطعا رعایت این ارزش‌ها در بین عموم هوشیار و فعال جامعه که با عنوان نخبگان شناخته می‌شوند و همیشه در زیر نگاه تیزبین رسانه‌ها هستند در نهادینه شدن و استمرار آن‌ها در نسل‌های مختلف، تأثیر بسزایی دارد.

روشن است توجه به اخلاق و رواج صفات پسندیده، رعایت صادقانه حداقل‌ها و اجتناب از رفتارهای پرواکنش است. رعایت همین اصل ساده برای رسانه ملی خیلی سخت بوده است. البته این اصل در جامعة همیشه توفان زده قدرت و شهرت نیز نه از طرف سیاسیون رعایت می‌شود و نه سلبریتی‌ها. چه می‌شود کرد،‌ بالاخره باید از یک طرف بام، افتاد!