آنهایی که به یونان نرسیدند

روزنامه شهروند: روز جمعه گذشته، نیروهای امدادرسان یونانی بعد از غرق شدن قایق مهاجران در جنوب جزیره «کرت» یونان، به جست‌وجوی آنان رفتند. حادثه‌ای که گفته می‌شود در پی آن دست‌کم ٩ نفر جان خود را از دست داده و صدها نفر مفقود شده‌اند.

دو بالگرد، سه کشتی و یک کشتی گارد ساحلی به آب‌های اطراف یونان فرستاده شدند تا جست‌وجو را برای نجات افرادی آغاز کنند که قایق آنها با صدها نفر مهاجر، از آفریقا به راه افتاده بود، اما واژگون شد. به گزارش «فرانس پرس» یکی از افراد گارد ساحلی یونان در روز جمعه، بدون ذکر جزییاتی در مورد ملیت پناهجویان گفته است: تاکنون ٣٤٠ نفر نجات و ٩ نفر نیز بهبود پیدا کرده‌اند.

پیشتر سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) اعلام کرده بود که به نظر می‌رسد قایق مهاجران که آفریقا را ترک کرده است، دست‌کم ٧٠٠ مهاجر را حمل می‌کرده است. در حادثه‌ای دیگر، مقامات لیبی گفته‌اند که آنها اجساد دست‌کم ١١٧ مهاجر را در ساحل شهر زواره واقع در غرب لیبی پیدا کرده‌اند و احتمال می‌دهند که این اجساد، مربوط به یکی از سه قایقی باشد که هفته گذشته در سواحل لیبی واژگون شد. «خامس البوسفی»، هماهنگ‌کننده رسانه‌ای سازمان هلال‌احمر لیبی به خبرگزاری «فرانس پرس» گفته: اجساد دست‌کم ١١٧ پناهجو در سواحل زواره این کشور پیدا شده است و ٧٠‌درصد آنها اجساد زن و ٦ تن نیز کودک هستند، گرچه نام و ملیت این افراد هنوز نامعلوم است.

مسیر جدیدی برای مردن

غرق شدن دومین قایق مهاجران در یک هفته گذشته که در منطقه جنوبی دریای اژه پیدا شد، نشان می‌دهد که قاچاقچیان برای اجتناب از کشتی‌های ناتو، مهاجران را از مسیرهای جدیدی می‌برند. هنوز مشخص نیست که این قایق دقیقا از کجا به راه افتاده، مقصد آن کجا بوده یا ملیت افراد درون قایق چه بوده است.

«سرجیو ماتارلا»، رئیس‌جمهوری ایتالیا، در یک سخنرانی در جزیره لامپدوسا ایتالیا که برای بسیاری از مهاجران، نخستین نقطه ورود به اروپاست، گفت: «ایتالیا و اروپا، یک قدردانی به گارد ساحلی به دلیل خوشامدگویی و نجات جان افرادی که قربانیان جنگ هستند، بدهکار است». یکی از افراد سخنگوی گارد ساحلی در یونان به فرانس‌پرس گفته است: زمانی که کشتی امدادگران متوجه غرق شدن قایق مهاجران شد، به طرف صحنه حرکت کرد. وقتی امدادگران به آنجا رسیدند، تقریبا نیمی از قایق ٢٥متری، کاملا زیر آب فرو رفته بود. او گفته است تعداد افراد این قایق به صدها نفر می‌رسید.

جزایر توریستی یونان در دریای اژه شاهد ورود صدها‌هزار نفر از افرادی بوده است که با قایق‌های بی‌دوام و سست از نزدیکی ترکیه عبور کرده‌اند. بسیاری از آنها پناهجویانی بودند که از جنگ در سوریه فرار می‌کردند، اما تعداد افرادی که از این مسیر استفاده می‌کنند به دلیل قرارداد میان اتحادیه اروپا و ترکیه تا حد بسیار زیادی کاهش یافته است. قراردادی که طی آن، پناهجویانی که به جزایر می‌رسند، می‌توانند به ترکیه بازگردانده شوند؛ به همین دلیل است که کشتی‌های ناتو در دریای اژه مستقر شده‌اند.سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) اعلام کرده است که مشاهداتشان تئوری «مسیر جدید مهاجرت» را تأیید می‌کند: «بر اساس گزارش‌هایی، می‌توان موج جدیدی از ورود مهاجران به یونان را تأیید کرد که از طرف جنوب و از طریق مسیرهای دریایی که شمال آفریقا را به جزیره کرت متصل می‌کند، وارد می‌شوند».

در روز ٧خرداد، گارد ساحلی یونان از ورود قایقی با ٦٥ پناهنده سوری، افغان و پاکستانی تحت کنترل ٢ قاچاقچی اوکراینی و مصری به جزیره کرت جلوگیری کرد.گرچه قرارداد بحث‌برانگیز میان اتحادیه اروپا و ترکیه مبنی بر ایستادگی در مقابل موج مهاجرانی که از مسیر دریای اژه استفاده می‌کنند، موجب کاهش شدید ورود مهاجران شده است، اما آژانس پناهندگان سازمان ملل می‌گوید حدود ٢٠٤‌هزار نفر از مهاجران و پناهندگان از ماه ژانویه از دریای مدیترانه به سمت اروپا عبور کرده‌اند. در بزرگترین بحران مهاجرت به اروپا، بعد از جنگ جهانی دوم، بیش از ٢٥٠٠ نفر از افرادی که برای رسیدن به اروپا تن به چنین مسیر خطرناکی دادند، جان خود را از دست داده‌اند. اکثر قریب به اتفاق آنها هنگام عبور از میان لیبی و ایتالیا غرق شده‌اند.

پناهجویان بی‌پناه

صدها‌ هزار نفر برای فرار از فقر، گرسنگی و جنگ در آسیا، خاورمیانه و آفریقا خطر چنین مسیرهایی را به جان می‌خرند. بعضی به مقصد می‌رسند، بعضی نه. به گزارش نیویورک‌تایمز، با توجه به این‌که از هفته گذشته تاکنون حدود ١٠٠٠ نفر از مهاجران در تلاش برای گذشتن از دریای مدیترانه جان خود را از دست دادند، آمار کلی مرگ‌ها در این سال، حداقل به ٢٤٤٣ نفر رسیده است. حدود ١٨٠٠ نفر از آنها در ٥ماهه اول ‌سال ٢٠١٥ جان باختند.

مهاجران برای رسیدن به اروپا از دو مسیر اصلی استفاده می‌کنند. مسیر اول از شمال آفریقا آغاز و به ایتالیا ختم می‌شود. مسیر دیگر که به‌طور موثری اوایل امسال بسته شد، از میان ترکیه آغاز و از طریق یونان به اتحادیه اروپا می‌رسد.

مهاجرت از شمال آفریقا به سمت ایتالیا بسیار طولانی‌تر و خطرناک‌تر از مسیر میان ترکیه و یونان است. آمارها نشان می‌دهد که ٤ مرگ از هر ٥ مرگ پناهجویان در مسیر شمال آفریقا به ایتالیا اتفاق می‌افتد؛ درحالی‌که جزیره سیسیلی در ایتالیا، بیش از ٢٥٠ مایل (٤٠٠ کیلومتر) تا طرابلس در لیبی فاصله دارد. به‌عنوان مثال، بسیاری از جزایر یونان، کمتر از ١٠ مایل (١٦ کیلومتر) با ساحل ترکیه فاصله دارند. ایتالیا بیش از ٤٦‌هزار و ٧٠٠ نفر از مهاجران را در ‌سال‌جاری نجات داده است. اغلب قایق‌ها از لیبی به راه افتاده‌اند، کشوری که در‌ سال ٢٠١١ وارد جنگ داخلی شد و از آن زمان به گروه‌ها و احزاب متخاصم تقسیم شده است.

مهاجران سوری، افغان و عراقی بیش از ٩٠‌درصد مهاجرانی که امسال به یونان وارد شده‌اند را تشکیل می‌دهند. بیشتر مهاجرانی که برای رسیدن به ایتالیا تلاش می‌کنند، از کشورهای آفریقایی مثل نیجریه، گامبیا، سومالی، ساحل عاج اریتره و گینه هستند.