یک چرخ رشد ۵ درصدی پنچر شد؟

روزنامه فرصت امروز: تولید خودرو در دو ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۳.۵ درصد کاهش یافت تا در کنار سقوط جایگاه صنعت خودروی ایران در رده‌بندی جهانی، یکی از چرخ‌های مورد نظر دولت برای رسیدن به رشد اقتصادی ۵ درصدی را پنچر کند.

آمار تولید منتشر شده از سوی وزارت صنعت، برای دو ماهه نخست امسال نشان می‌دهد که تولید خودروهای سواری كشور در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۹/۳ درصد کاهش داشته است.

طبق آمار منتشر شده، سه خودروساز بزرگ كشور شامل ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو، در مجموع ۱۳۳ هزار و ۸۶۳ دستگاه خودروی سوارى را طى دو ماه نخست امسال تولید کرده‌اند كه در این بین، ایرا‌ن‌خودرو بیشترین و پارس خودرو كمترین تعداد دستگاه‌هاى تولیدى را به خود اختصاص داده‌اند. این در حالی است که ایران خودرو طی دو ماه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته افت تولید را تجربه کرده است، اما پارس خودرو و سایپا به ترتیب با رشد تولید مواجه‌ شده‌اند. در هر صورت مجموع آمار خبر از کاهش رشد دارد.

از سوی دیگر، طبق آمار منتشر شده از سوی انجمن جهانی خودروسازان، صنعت خودروی ایران در سال ۲۰۱۵ با دو پله سقوط در جایگاه بیستم ایستاده که ناشی از کاهش رشد تولید ۹/۹ درصدی در سال گذشته بوده است. حالا در کنار این خبر سقوط، آمارهای سال جاری هم نشان از تداوم کاهش تولید دارند. در شرایطی سقوط آزاد صنعت خودرو ادامه دارد که دولت در حساب و کتاب‌هایش برای رشد اقتصادی ۵ درصدی سال جاری، روی خودرو حساب ویژه باز کرده و وزارت صنعت رشد تولید ۳۵ درصدی را برای این صنعت تا پایان سال جاری در نظر گرفته است. اما با این اوصاف، آیا می‌توان به تحقق برنامه رشد امیدوار بود؟

امیرحسن کاکایی، استاد دانشگاه علم و صنعت ایران، در پاسخ به این پرسش به «فرصت امروز» می‌گوید: «همانطور که ما نباید با آمارهای مثبتی که آقایان اعلام می‌کنند، هیجان‌زده شویم نباید با انتشار این آمارها نیز خیلی ناامید شویم. شرایط نشان می‌دهد خودروسازان همه توان خود را به میدان آورده‌اند؛ از بهبود کیفیت و تنوع در محصولات گرفته تا پیش گرفتن روش‌های تازه فروش که می‌توان امیدوار بود در نیمه دوم سال به بار بنشینند.»

او می‌افزاید: «تحقق چنین رشدی وابسته به بالا رفتن تقاضای خرید است. رکود اقتصادی کشور و انتظار مردم برای ورود خودروهای جدید دلیل رکودی است که بازار خودرو با آن مواجه است حالا اگر خودروهای جدید در نیمه دوم سال به بازار وارد شوند، می‌توان امیدوار بود که بخشی از تقاضا بازگردد. اما افزایش توان خرید مردم که دلیل عمده کاهش تقاضا است، راهی است که می‌تواند به رشد تولید منجر شود. اکنون می‌گویند

هزار هزار میلیارد در کشور نقدینگی وجود دارد اما مشخص نیست که دقیقا این نقدینگی کجاست، اگر واقعاً درصدی از این نقدینگی در اختیار مردم قرار بگیرد، می‌توان امیدوار بود که رشد تولید در همه بخش‌های کشور رخ بدهد، در غیر‌این صورت نمی‌توان خیلی به رشد در نظر گرفته شده امیدوار بود.»

شهرام آزادی، کارشناس صنعت خودرو نیز در این زمینه در گفت‌وگو با «فرصت امروز» اظهار می‌کند: «نمی‌توان براساس زیرساخت‌های فعلی امیدوار بود که رشد صنعت خودرو رقم بالایی باشد مگر اینکه روی زیرساخت‌ها که شامل توسعه محصولات جدید، افزایش توان تولید و تکنولوژی کار شود. اما آن چیزی که در کوتاه‌مدت می‌تواند منجر به افزایش رشد تولید شود، راضی کردن مشتری داخلی است. یعنی قیمت و کیفیت خودروهای داخلی باید به سطحی برسد که از خودروهای چینی بهتر شده و به انتخاب اول مشتری ایرانی بدل شوند.»

او ادامه می‌دهد: «اگر مشتری در کوتاه‌مدت محصول داخلی را قبول کند، رکود انتظاری به پایان برسد و ظرفیت تولید افزایش پیدا کند، می‌توان امیدوار بود که خودرو تا پایان امسال به رشد ۳۵ درصدی برسد اما اگر هیچ‌کدام از این قدم‌ها برداشته نشود، نباید به حاصل شدن رشد مورد نظر دولت امیدوار بود.»

در همه این گزارش‌ها پیش‌بینی شده بود که امکان تحقق آرزوهای دولت برای خودرو تا پایان سال جاری کم به نظر می‌رسد. حالا آمارها نیز در راستای همین ضعیف بودن گام برمی‌دارند مگر اینکه معجزه‌ای صورت بگیرد.