۱۵ درصد سود بانکی از اول تابستان

روزنامه وقایع اتفاقیه: ماجرای کاهش نرخ سود ظاهرا این بار جدی است و بانک‌ها خودشان پیشقدم شده‌اند تا قبل از اینکه شورای پول و اعتباری تصمیمی سلبی بگیرد، آن‌طور که خودشان می‌گویند نظام بازار رقمی متناسب با وضع اقتصادی کشور اعلام کند.

به این ترتیب احتمالا از اولین روز تابستان امسال نرخ سود بانکی بر اساس توافق شبکه بانکی تا ۱۵ درصد کاهش پیدا خواهد کرد اما معلوم نیست این رقم همان عددی باشد که دولت به آن اصرار دارد و پیش‌تر هم وعده‌اش را داده بود. به عبارت دیگر از زمانی که نرخ تورم بعد از رکورد‌شکنی‌های هیجان انگیز روی مدار صعود قرار گرفت، قرار بوده که نرخ بهره بانکی هم با این افت و عقب‌نشینی همراه شود؛ حالا هم که به گفته وزیراقتصاد شاخص تورم عنقریب تک رقمی خواهد شد بانک‌ها تصمیم گرفته‌اند به نرخ سود ۱۵ درصدی رضایت بدهند که دست‌کم ۵ تا ۶ درصد از شاخص تورم بالاتر است.

به همین دلیل هم باید منتظر ماند و دید دولت و وزارت اقتصاد این میزان همسویی را دست‌کم در میان‌مدت کافی می‌دانند یا نه؟ علی طیب‌نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی در این خصوص اعلام کرده، دولت در سال جاری بنا دارد رشد را در اقتصاد ایران نهادینه کند و از وضعیت کنونی خارج و به رشد پنج درصدی برساند اما یکی از مشکلات اصلی در سال جاری که فرآیند رشد را با مشکل تنگنای اعتباری مواجه می‌کند، بالا بودن نرخ سود است.

به گفته او بالا بودن نرخ سود، میزان عرضه اندک تسهیلات بانکی و انحراف در پرداخت تسهیلات، از موانع رشد اقتصادی به شمار می‌آید و به همین دلیل در صدد هستیم نرخ مناسبی برای سود بانکی انتخاب کنیم. نظروزیر اقتصاد هم درباره رقم مناسب برای این نرخ سود پرحاشیه کاملا مشخص است. طیب‌نیا می‌گوید: نرخ مناسب برای سود بانکی، نرخی است که فاصله منطقی با تورم داشته باشد. در حال حاضر هم تورم نزدیک به ۱۰ درصد پیش‌بینی شده و طی دو ماه آتی تک‌رقمی خواهد شد.

بنابراین تلاش ما این است که نرخ سود سپرده و تسهیلات نیز سه تا چهار واحد با تورم فاصله داشته باشد. با این تفاسیر، رقم مناسب از نظر وزیر اقتصاد دست‌کم یک یا دو درصد از همین نرخ پیشنهاد شده از سوی بانک‌ها هم کمتر است به همین علت باید دید اگر طبق وعده، تا دو ماه دیگر نرخ تورم تک رقمی شود، بازهم بانک‌ها باید ارقام پیشنهادی خود را تغییر دهند یا اصولا اینکه کاهش تا مرز ۱۵ درصد در اولین روز تیرماه در شرایطی فعلی از نظر متولی اقتصادی قابل قبول است یا نه؟ کورش پرویزیان، رئیس کانون بانک‌های خصوصی هم عدد نرخ ۱۵ درصدی سود را از اول تیر اجرائی اعلام کرده و می‌گوید این اقدام داوطلبانه از سوی بانک‌ها به امید افزایش رشد اقتصادی کشور صورت گرفته است.

به گفته او بانک‌ها همچنین می‌توانند برای سپرده‌های کمتر از یک سال، نرخ سودی کمتر از ۱۵ درصد را هم تعیین کنند. نکته مهم دیگر اینکه برخلاف دوره‌‌های قبل، قرار نیست همزمان با کاهش سود سپرده سود، تسهیلات نیز کاهش پیدا کند‌ بلکه بعد از سامان یافتن سوددهی سپرده جدید در نظام بانکی و کاهش هزینه بانک‌ها در پرداخت سود سپرده، در مورد تسهیلات نیز تصمیم‌گیری خواهد شد.

این بدان معناست که تا اطلاع ثانوی بانک‌ها برای سپرده‌هایی که از مردم می‌گیرند، سود کمتری می‌دهند اما در مقابل هنوز نرخ بهره بالاتری در قبال تسهیلاتی که می‌پردازند از متقاضیان دریافت خواهند کرد. البته رئیس کانون بانک‌های خصوصی می‌گوید این شکاف در فاصله زمانی کوتاهی پرخواهد شد، با این حال زمان دقیقی هم برای آن اعلام نکرده و این بدان معناست که دست‌کم فعلا بهای این حسن‌نیت بانک‌ها و همسویی آنها با وزرات اقتصاد را باید مشتریانشان بپردازند.