بازگشت زندگی به فلوجه

روزنامه شهروند: «فلوجه به آغوش وطن بازگشت». این سخن حیدر العبادی نخست وزیر عراق پس از آزادی شهر فلوجه از چنگال داعش بود. البته نه تنها این شهر به آغوش عراق بازگشت، بلکه مردم فلوجه که طی روزهای و ماه‌های گذشته از این شهر گریخته بود تا بلکه بتوانند از چنگال داعش جان سالم بدر ببرند، حالا با پاکسازی این شهر از شر داعش بار دیگر آهنگ خانه کردند و برای بازگشت به خانه‌هایشان بی‌تابی می‌کنند.

گروه‌های امدادی اعلام کرده بود که بیش از ٥٠ هزار نفر از ساکنان فلوجه موفق به ترک شهر نشده بود و بعد از حمله همه‌جانبه ارتش عراق به فلوجه تنها ٣٠ تا ٤٢ هزار نفر موفق به فرار شدند. حالا اما فرصت مهیا است که خانواده‌های عراقی ساکن فلوجه بار دیگر دور هم جمع شوند. در کمپ‌های اطرف فلوجه که از سوی نیروهای عراقی برای اسکان دادن ساکنان فراری فلوجه تعبیه شده بود جنب‌ و جوش به وضوح دیده می‌شود و خانواده‌های خود را برای بازگشت به خانه‌ و کاشانه‌شان مهیا می‌کنند.

حیدر عبادی نخست‌وزیر عراق می‌گوید، شهر فلوجه از کنترل داعش خارج شده است. وزارت دفاع آمریکا تأیید کرده که نیروهای عراق مرکز شهر فلوجه را به تصرف خود درآورده‌ و برای بازپس‌گیری دیگر نقاط شهر تلاش می‌کنند. به گزارش خبرگزاری آلمان، دویچه وله، شهر فلوجه در ژانویه ۲۰۱۴ به تصرف داعش درآمد. این شهر که در ۷۰کیلومتری غرب بغداد قرار دارد، از اهمیت استراتژیکی برای داعش برخوردار بود. پیشروی نیروهای دولتی در فلوجه در آغاز بسیار کند بود، زیرا تروریست‌های داعش در خیابان‌ها و ساختمان‌های شهر تعداد زیادی تله‌های انفجاری کار گذاشته بودند.

علاوه بر این به گفته منابع نظامی ارتش عراق، داعش از ساکنان غیرنظامی شهر به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌کرد. حمله نیروهای دولتی عراق به فلوجه حدود ۴ هفته پیش آغاز شد و در آن علاوه بر ارتش و نیروهای پلیس، شبه‌نظامیان شیعه طرفدار دولت نیز شرکت داشتند. ائتلاف ضدداعش به رهبری ایالات متحده آمریکا با حملات هوایی از این حمله پشتیبانی می‌کرد.

ساکنان فلوجه سنی مذهب‌اند و از دست دادن آن ضربه سنگینی برای گروه داعش به شمار می‌رود. پیشتر شهر رمادی، مرکز استان انبار و تکریت از کنترل داعش خارج شده‌اند. به گزارش گاردین، حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق، شامگاه جمعه در یک سخنرانی کوتاه تلویزیونی، آزادسازی شهر فلوجه را اعلام کرد و گفت: «ما قول داده بودیم که فلوجه را [از دست داعش] آزاد کنیم و حالا این [شهر] به آغوش ملت [و کشور] بازگشته است.» همچنین العبادی خطاب به نیروهای داعش گفت: «شما هزینه تمام جنایاتتان را پرداخت خواهید کرد.»

این درحالی است که «اشتون کارتر» در وزارت دفاع آمریکا در واشنگتن گفت که نیروهای عراقی بخش‌هایی از شهر را پس گرفته‌اند. او همچنین گفت که [آزادسازی کامل شهر] «نیازمند عملیات بیشتری است». العبادی نیز ساعتی بعد از سخنرانی کوتاه در تلویزیون ملی عراق، در توییتر نوشت: «موصل، نبرد بعدی است». به گزارش بی‌بی‌سی «دولت و ارتش عراق سعى دارند با شروع عملياتى ديگر همزمان با ادامه پيشروي‌هايشان در فلوجه، فشار را بر داعش دوچندان كنند و ازسوى ديگر نشان دهند كه قادرند همزمان در دو جبهه مهم بجنگند.»

در این میان، حفظ جان افراد بی‌گناه و جلوگیری از خونریزی‌های غیرضروری و همچنین محافظت از پناهجویان و مهاجران فراری، اهمیت وثیقی دارد. نماینده آیت‌الله سیستانی، مرجع بزرگ شیعه در عراق، روز جمعه از مبارزان خواست که از کشتار انتقام‌جویانه جلوگیری کنند و مراقب کشته‌شدن افراد بی‌گناه باشند. به گزارش ایسنا نوری مالکی، رئیس ائتلاف دولت قانون، خواهان کمک به آوارگان و فراهم‌سازی مقدمات بازگشت آنها به منازلشان شد.

العبادی نیز از تمامی سازمان‌های دولتی خواست برای حفظ جان غیرنظامیان آماده‌باش اعلام کرده و به آنها کمک کنند و مراقب اموال عمومی و خصوصی باشند. وی خطاب به ساکنان فلوجه گفت: «نیروهای ما به منظور حفظ امنیت و صلح برای شما جان خود را فدا کردند و امروز صلح و امنیت به فلوجه بازگشته و هدف ما حفظ حرمت تمامی عراقی‌هاست و این شهر شما سالم به شما بازخواهد گشت». پیشتر، با افزایش حملات نظامی عراق به مواضع داعش در فلوجه، آژانس پناهندگان سازمان ملل در مورد ٥٠ هزار نفر که در «خطر بزرگ» هستند، هشدار داده بود.

به گزارش سی ان ان، کمبود مواد غذایی از مدتی قبل، به دلیل قطع خطوط انتقال منابع داعش، بوجود آمده بود که نگرانی سازمان ملل از گرسنگی و قحطی را به دنبال داشت. احمد، ٤٠ ساله، که با خانواده خود در فلوجه زندگی می کرد، گفته بود «ما تقریبا برای وعده های غذایی بر خرما تکیه کرده ایم». گرسنگی و قحطی، تنها مشکل فلوجه نبوده است.

لیلا نصیف، دستیار نماینده سازمان ملل در عراق گفته: «گزارش های دردناکی از اعدام مردان و پسران بزرگ به دست ما رسیده که نیروهای داعش آنها را مجبور به جنگیدن برای آنها در مقابل نیروهای عراقی کرده بودند و آنها نپذیرفتند.» به گزارش «پی آر آی»، «شورای پناهجویان نروژ» (NRC) که کمپ‌های آوارگان درخارج از فلوجه را اداره می‌کند، از هجوم ناگهانی مردم صحبت می کند و این، به آن معناست که منابع، به سرعت در حال اتمام است. «هزاران غیرنظامی که از فلوجه به سمت کمپ های پناهجویان حرکت کرده اند، و این موضوع، تدارک خدمات و ارایه کمک های اضطراری را دشوار می کند».

گرچه داعش از این شهر عقب نشینی کرده است، اما همچنان این سفر (خروج پناهجویان به طرف کمپ ها)، بسیار خطرناک است. گزارش های متعددی از کشته یا زخمی شدن افراد به دلیل بمب های کنار جاده ای رسیده است. به گزارش گاردین، شورای پناهندگان نروژ در مورد وقوع آشکار بحران انسانی، هشدار و از کمبود غذا و آب ١٥‌هزار نفر در این کمپ‌ها خبر داد.

«جان ایگلند»، دبیرکل «شورای پناهجویان نروژ» گفت: «ما یک بحران انسانی در داخل فلوجه و بحرانی دیگر را خارج از این شهر، در کمپ‌های پناهجویان شاهد هستیم». سازمان‌های بشردوستانه، می‌گویند که هزاران خانواده، در روز پنجشنبه وارد کمپ‌های شهر «امریات الفلوجه»، در نزدیکی شهر شده‌اند که با پای پیاده، در گرمای ٥٠ درجه سانتیگراد بیابان‌های عراق، فرار کرده‌اند.