عدم شرکت انگلیس در حمله احتمالی به ایران

تابناک: روزنامه انگلیسی گاردین به نقل از منابع اطلاعاتی این کشور مدعی شده دولت انگلیس با درخواست ایالات متحده برای مشارکت در حمله احتمالی به ایران موافقت نکرده است. این روزنامه درخواست آمریکا را بخشی از طرح های احتیاطی این کشور در قبال برنامه هسته ای ایران دانسته است.

روزنامه انگلیسی گاردین با انتشار گزارشی مدعی شده دولت این کشور با درخواست آمریکا برای استفاده از پایگاه های انگلیسی جهت حمله به ایران موافقت نکرده است. آمریکا قصد داشته از این پایگاه ها جهت پشتیبانی نیروهایش در خلیج فارس استفاده کنند؛ اما انگلیسی ها اعلام کرده اند هرگونه حمله پیشگیرانه به ایران ناقض حقوق بین الملل است.

این گزارش می افزاید دیپلمات های اروپایی همچنین برای استفاده از پایگاه های انگلیسی در قبرس و نیز اجازه پرواز از پایگاه های این کشور در اقیانوس اطلس و اقیانوس هند با مقامات انگلیسی مذاکره کرده اند.

به نوشته گاردین، اقدامات دولت آمریکا بخشی از برنامه ریزی احتیاطی بر سر برنامه هسته ای ایران است؛ اما وزرای انگلیسی تاکنون با این پیشنهادات با سردی برخورد کرده اند. مشورت حقوقی وزرای کابینه انگلیس با دادستانی کل این کشور نیز آن ها را به این نتیجه رسانده که حمله پیشگیرانه بر خلاف حقوق بین الملل است.

بر اساس نظر دادستانی کل، ایران که تاکنون به طور پیوسته وجود هرگونه برنامه ای برای ساخت سلاح هسته ای را انکار کرده، در حال حاضر «تهدیدی آشکار و فوری» به حساب نمی آید. بر همین اساس، کمک رساندن به انجام یک حمله پیشگیرانه، نقض آشکار حقوق بین الملل به شمار می رود.

البته به نوشته این روزنامه، ایالات متحده تاکنون درخواست رسمی درباره موضوعات فوق مطرح نکرده و موارد تنها در حد رایزنی بوده است. علاوه بر این، دیپلمات های انگلیسی نیز بر این باورند که احتمال وقوع جنگ با ایران هنوز چندان زیاد نیست.

گاردین مقاومت کابینه انگلیس با درخواست آمریکا را نشانه ای از عدم تمایل این کشور به وارد شدن به هرگونه منازعه بین المللی دانسته است. با این حال، خود این روزنامه در مطلب خود اشاره می کند که یک هیئت نظامی انگلیسی اوایل تابستان امسال برای رایزنی جهت انجام اقدامات احتیاطی به آمریکا سفر کرده بود. بر این اساس، گفته می شود انگلیس تنها در صورتی که منازعه ای آغاز شود در آن وارد خواهد شد و خود تمایلی به آغاز آن ندارد.

در همین راستا، وزارت خارجه انگلیس نیز اعلام کرده اعتقادی به استفاده از گزینه نظامی ندارد؛ اما در عین حال هیچ گزینه ای را نباید از نظر دور داشت. به اعتقاد این وزارتخانه، بهترین روش در پرونده هسته ای ایران، ادامه استفاده از راهبرد فشار و مذاکره است.

اما در رابطه با انتشار این گزارش در گاردین، ذکر توضیحاتی ضروری است:

باید توجه داشت که روزنامه گاردین همواره به عنوان یکی از رسانه های همسو با سیاست های دولت انگلیس شناخته شده که در کنار «بی بی سی» و «رویترز» به عنوان بازوی رسانه ای دولت انگلیس عمل کرده و اخبار و گزارش های آن در راستای تعقیب سیاست های رسمی این کشور بوده است.

بر این اساس، نمی توان انتظار داشت که انتشار چنین گزارشی بدون اطلاع و هماهنگی دولت انگلیس انجام پذیرفته باشد؛ به ویژه آنکه اطلاعاتی از منابع محرمانه دولتی در آن بازتاب یافته است. به این ترتیب قاعدتاً انتشار این گزارش در جهت هدفی خاص صورت پذیرفته است.

در این رابطه، نخست می توان این گمانه را مطرح کرد که انگلیس با طرح این موضوع قصد دارد احتمال حمله نظامی به ایران را همچنان قوی جلوه دهد و در شرایطی که قرار است به زودی دور تازه ای از مذاکرات میان ایران و ۱+۵ برگزار شود، ابزار فشار غرب را در این زمینه بر ایران حفظ کند.

اما احتمال دیگر که با توجه به وقایع روزهای اخیر جدی تر نیز به نظر می رسد، این است که انگلیس با احساس اینکه ممکن است مذاکرات رو در روی ایران و آمریکا واقعاً اتفاق افتاده و ابتکار عمل را از دست این کشور در پرونده هسته ای خارج کند، سعی دارد ضمن بر هم زدن فضا، خود را به عنوان کشوری میانه رو و حتی مصلح معرفی کند که خیرخواهانه به دنبال حل صلح آمیز برنامه هسته ای ایران است.

بی تردید نه سابقه اقدامات خصمانه انگلیس علیه ایران از گذشته های دور تاکنون از ذهن ایرانیان پاک شده و نه سابقه همراهی این کشور با آمریکا در عراق و افغانستان. حال اینکه به یک باره این کشور هم خیرخواه ایران شده باشد و هم رعایت کننده حقوق بین الملل، امری نیست که به آسانی و بدون تأمل قابل پذیرش باشد.