گزارش ابتکار به‌ مجلس درباره گرد و خاک

خبرگزاری ایسنا: رئیس سازمان محیط زیست گزارشی از عملکرد دولت در زمینه مقابله با گرد و غبار را به نمایندگان ارائه کرد.

معصومه ابتکار با حضور در جلسه علنی صبح امروز (یکشنبه) با بیان اینکه بیش از ۸۰ درصد کشور تحت تأثیر گردوغبار قرار دارد، ‌اظهار کرد: بسیاری از شهرهای جنوبی و غربی در موضوع گردوغبار دچار مشکلات بسیار زیادی هستند. این گردوغبار نیز دو منشأ داخلی و خارجی دارد که منشأ خارجی آن عمدتاً‌عراق و جنوب عربستان هستند.

وی با بیان اینکه عراق ۸ میلیون هکتار و عربستان ۱۱ میلیون هکتار کانون بحرانی گردوغبار دارند، اظهار کرد: از ابتدای دولت یازدهم ستاد ملی مبارزه با گردوغبار شکل گرفت که این ستاد درباره کانون‌های داخلی گردوغبار مطالعه می‌کند. تاکنون نیز ۱۵ استان به طور کامل شناسایی شده‌اند و برنامه مقابله با گردوغبار در مورد آنها انجام شده است. البته خیلی از برنامه‌های اجرایی نیز به عهده سازمان جنگل‌هاست که این امر نیازمند بودجه و اعتبارات لازم است.

رئیس سازمان محیط زیست ادامه داد: ما باید ۲.۸ میلیون هکتار را ساماندهی کنیم و حداقل به ۱۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای مالچ‌پاشی و کاشت نهال نیاز داریم.

وی با اشاره به انعقاد تفاهم‌نامه با دولت عراق برای مقابله با گردوغبار نیز گفت: در اسفند ۹۳ در عراق اقدام به کاشت درخت کردیم تا طرح‌های مقابله با گردوغبار را در این کشور کلید بزنیم اما متأسفانه دولت عراق امکان اجرای این طرح را ندارد. من با وزیر محیط زیست عراق نیز تلفنی مذاکره کردم و آنها آمادگی کامل خود را اعلام کردند اما متأسفانه کانون‌های اصلی در نقطه‌ای قرار گرفته که در اختیار دولت عراق نیست.

ابتکار در بخش دیگری از گزارش خود با بیان اینکه مسائل محیط زیستی سلامت و اقتصاد جوامع و همچنین زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده، اظهار کرد: در اسفندماه سال ۹۳ پس از سخنان رهبری در حمایت از محیط زیست دلگرمی فراوانی برای همه فعالان این حوزه و سازمان ایجاد شد و ما سال گذشته هم شاهد سیاست‌های کلی نظام در حوزه محیط زیست توسط رهبری بودیم که یک پشتوانه قوی را برای ما فراهم کرد.

وی با اشاره به ظرفیت زیستی ۱.۷ هکتاری کره زمین، یادآور شد: با این وجود مصرف سرانه بشر ۲.۶ هکتار است. در کشور ما نیز اگر ظرفیت زیستی ۰.۹ باشد میزان فشار ما به زمین ۲.۸ هکتار جهانی است.

ابتکار با بیان اینکه سازمان محیط زیست از کوچکترین دستگاه‌های اجرایی دولت است، ادامه داد: این سازمان به اندازه یک اداره کوچک آموزش و پرورش هم نیرو ندارد و بودجه و حقوق‌های مدیران ما در پایین‌ترین اشل‌های حقوقی قرار دارد.

وی در مورد مشکل آلودگی هوا نیز گفت: از ۷ مورد مرگ و میر در جهان یک مورد مربوط به آلودگی هواست و ما ۶.۵ میلیون مرگ زودرس در همین زمینه داریم. از ابتدای دولت یازدهم کارگروه‌های ملی و استانی آلودگی هوا که تعطیل شده بود فعال شدند و برنامه‌های کاهش آلودگی هوا در تهران و ۷ کلانشهر و همچنین لایحه جامع کاهش آلودگی هوا تدوین شد البته این لایحه به مجلس نهم ارائه شد اما در نوبت باقی ماند.

رئیس سازمان محیط زیست حدف بنزین پتروشیمی و عرضه بنزین یورو۴ را از اولین اقدامات دولت یازدهم عنوان و خاطرنشان کرد: این گام بزرگ وزارت نفت در حذف بنزین بود که عامل ۱۰۰ درصدی سرطان است. ما همچنین از پریروز توزیع بنزین یورو۴ را در آبادان آغاز کردیم و پایش مستمر کیفیت سوخت نیز انجام می‌شود و روند آن رو به بهبود بوده است.

رئیس سازمان محیط زیست با بیان اینکه ۵۰ روز به روزهای سالم در کشور اضافه شده،‌ یادآور شد: در بحث استانداردسازی خودروسازی گام‌های خوبی برداشته شده و ما از مجلس می‌خواهیم در رابطه با این موضوعات حمایت لازم را از ما داشته باشد.

وی با اشاره به تغییرات اقلیمی در کشور گفت: ما افزایش دما،‌ کاهش بارندگی و مشکلات ناشی از تغییر اقلیم را تجربه می‌کنیم. همچنین علیرغم اینکه ۰.۸۵ افزایش دمای جهانی بوده، ایران ۱.۵ درجه افزایش دما داشته است. ما همچنین جزو ۱۰ کشور اول تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای هستیم در حالی که باید در راستای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و سیاست‌های کلی ابلاغی رهبری در مورد اصلاح الگوی مصرف، باید کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای را در دستور کار قرار دهیم.

ابتکار احیای تالاب‌ها را نیز از برنامه‌های اصلی دولت یازدهم دانست و گفت: اگر تالاب‌ها زنده باشند خدمات آنها چندین برابر زمین‌های کشاورزی است. متأسفانه سوء مدیریت در نحوه مدیریت منابع آب، سدسازی بی‌رویه بدون ارزیابی‌های محیط زیستی باعث خشکی تالاب‌ها، رودخانه‌ها و افت آب‌های زیرزمینی شده ضمن اینکه مصرف بی‌رویه آب در بخش کشاورزی را شاهد بوده‌ایم.

وی با بیان اینکه تالاب هورالعظیم در خوزستان به عنوان کانون گردوغبار احیاء شده است،‌ ادامه داد: احیای دریاچه ارومیه نیز از دیگر اقدامات موثر دولت یازدهم بوده است به نحوی که تراز این دریاچه یک متر بالاتر از وضع قبلی و مساحتش ۵ برابر شده است. ما همچنین آموزش مردم در حوزه کشاورزی را در اطراف تالاب‌ها دنبال می‌کنیم. برای هامون نیز سیاست ویژه‌ای اتخاذ کردیم و یکی از موانع ورود آب به هامون را با همکاری دولت، وزارت کشور و مرزبانی برداشتیم که این باعث شد آب وارد هامون شود و وضعیت آن نسبت به سال‌های گذشته بهرت شده اگرچه تا احیای کامل آن فاصله است.

رئیس سازمان محیط زیست با اشاره به مذاکرات دولت با افغانستان برای احیای هامون، ادامه داد: اگر حق‌آبه محیط زیست نباشد آب شرب، آب کشاورزی و آب صنعت نیز دچار مشکل خواهد شد. لذا ما باید حق‌آبه طبیعت را رعایت کنیم و بدانیم رودخانه‌ها، تالاب‌ها و آب‌های زیرزمینی حدی دارند که اگر رعایت نشود تبدیل به فروچاله می‌شوند.

وی با اشاره به احداث جاده‌های بزرگ به سمت استان‌های شمالی نیز، گفت: متأسفانه این کار در حالی صورت می‌گیرد که مدیریت پسماند و فاضلاب و بودجه لازم برای آن پیش‌بینی نشده است.

ابتکار با بیان اینکه ۲۵ درصد رشد اقتصادی اروپا از محل بازیافت خواهد بود، گفت: این امر به ویژه در صنایع الکترونیک کاربرد دارد. به طور مثال ما به زودی ۱۰ میلیون موبایل دورریختنی خواهیم داشت که از همین میزان تا ۱۰ تن طلا قابل بازیافت است.

وی جلوگیری از تأسیس ۱۵ سد غیرضرور، حضور قوی ایران در اجلاس‌های بین‌المللی محیط زیست، رشد سازمان‌های مردم‌نهاد و انعقاد تفاهم‌نامه‌های محیط زیستی را نیز از دیگر اقدامات صورت گرفته در دولت یازدهم عنوان و خاطرنشان کرد: دولت همچنین برای وضعیت محیط‌بانان اقدامات مهمی انجام داده است. اگرچه ما بودجه ناچیزی داریم و بودجه ما ۱۷/ ۰ درصد بودجه عمومی کشور است که معلوم نیست به شکل۱۰۰درصد تخصیص یابد و این با گسترده عظیم مسائل محیط زیست بسیار ناچیز است.

پس از اظهارات رئیس سازمان محیط زیست، علی لاریجانی از وی خواست در بخش دیگر سخنان خود درباره اجازه برداشت نمک از دریاچه ارومیه، انتقال آب خزر به سمنان، آتش‌سوزی زباله‌های چالوس، تدابیر سازمان محیط زیست برای امنیت و حفاظت محیط‌بانان و دریاچه نمک که باعث ریزگرد می‌شود توضیحاتی را ارائه کند.