لذت سیگار کشیدن در پارک بدون دخانیات!

خبرگزاری مهر: آمارها نشان می دهد که هر ۷ دقیقه یک ایرانی بر اثر استعمال مواد دخانی جان خود را از دست می دهد. این در حالی است که اقدامات کنترلی برای کاهش مصرف سیگار در کشور، آن طور که باید کارگشا نبوده اند و در حد یک طرح و برنامه نوشته شده روی کاغذ باقی مانده اند.

ایده "بوستانهای بدون دخانیات" برای اولین بار از سوی مسئولان شهرداری تهران مطرح شد. بر اساس این طرح، اداره کل سلامت شهرداری تهران در صدد بر آمد با اقدامات فرهنگی، محیط بوستانهای پایتخت را از دود سیگار پاک کند. به همین منظور در گام اول ۶ بوستان انتخاب و معرفی شدند.

در این پارکها تابلوهای هشدار‌دهنده و علائم عدم‌استعمال سیگار نصب شده و بروشورها، کتابچه‌ها و سی‌دی‌های آموزشی برای ترک سیگار به مردم اهدا می‌شود. علاوه بر این مشاورین خانه‌های سلامت برای دادن مشاوره و آموزشهای لازم به شهروندان در این بوستانها مستقر شده‌اند.

آمار مصرف دخانیات در ایران نشان می دهد که سالانه ۵۰ هزار نفر به ‌علت بیماریهای وابسته به دخانیات جان خود را از دست می‌دهند و این روند رو به رشد در آینده‌ای نه چندان دور ما را با چالش بزرگی مواجه می‌سازد.

در نگاهی گذرا به تعدادی از بوستانهای بدون دخانیات در نقاط مختلف شهر تهران، متاسفانه شاهد این واقعیت بودیم که برخی شهروندان بدون توجه به تابلوهای اطلاع رسانی و هشدار دهند، سیگار بر لب گذاشته و دود آن را در فضای پاک بوستان رها می کنند.

وقتی موضوع بوستانهای بدون دخانیات را با یکی از شهروندانی که مشغول سیگار کشیدن بود مطرح کردیم، در جواب ما نیش خندی زد و گفت: حالا همه مشکلات حل شده و فقط مونده که در پارک سیگار نکشیم!!

به گفته محمدمهدی گلمکانی مدیرکل اداره سلامت شهرداری تهران، ظرف دو سال آینده تعداد بوستانهای بدون دخانیات در شهر تهران از ۱۲۳ بوستان موجود به ۴۷۴ بوستان افزایش می‌یابد.

وی با عنوان این مطلب که درصدد بررسی چالشهای این بوستانها و برطرف ‌کردن نقاط ضعف آن با هدف توسعه اینگونه پارکها هستیم، افزود: در مرحله اول ۶ پارک را به‌ عنوان پارک بدون دخانیات درنظر گرفتیم و با اقدامات مطلوبی که صورت گرفت هم‌اکنون تعداد این پارکها را به ۱۲۳ پارک در سطح ۱۲۳ نواحی شهر تهران افزایش داده ایم.

قدم زدن در پارک قیطریه تهران، نخستین موضوعی را که به ذهن متبادر می کند، مضرات دخانیات و پرهیز از استعمال آن است. با هماهنگی های انجام شده، شما در کیوسکهای داخل یا اطراف این بوستان نمی توانید سیگاری برای خرید پیدا کنید و فکر سیگار کشیدن در هوای پاکیزه پارک را باید از سر به در کنید. همچنین، بنرها و پوسترهای این بوستان به صورت دوستانه و صمیمانه، اهمیت ترک مواد دخانی یادآوری می کند.

اجرای مسابقه های مختلف فرهنگی با طرح سئوالات عوارض مصرف سیگار، انجام تست غربالگری، اجرای سخنرانی و مشاوره درباره ترک دخانیات، از جمله اقداماتی است که پارک قیطریه را به بوستان بدون دخانیات بدل ساخته است.

شهرداری تهران از حدود دو سال پیش، اقدامات جدی تری را در حوزه مبارزه با دخانیات آغاز کرده است. این اقدامات در پی انجام پژوهشهای متعددی صورت گرفته است. پژوهشهایی از جمله طرح سنجش عدالت در سلامت که برای تعیین میزان مصرف محصولات دخانی در تهران به تفکیک ۲۲ منطقه شهرداری و با استفاده از یک پرسشنامه صورت گرفته است.

به گفته مدیرکل سلامت شهرداری تهران، این مطالعه نشان داده که جوانان پسر در مناطق جنوبی نسبتا بیشتر از مناطق شمالی سیگار می‌کشند.

این در حالی است که مصرف سیگار و قلیان روی‌هم رفته در زنان در مناطق شمالی تهران بیشتر از مناطق جنوبی است. درباره مصرف قلیان نیز پژوهش مذکور به این نتیجه رسیده که پسران بیش از دختران قلیان می کشند به‌ طوری‌ که میانگین مصرف سیگار در پسران ۰.۷ درصد است، در حالی‌ که متوسط مصرف قلیان حدود ۲ درصد است. مجموع این شرایط حاکی از آن است که ۲۵ درصد کودکان زیر ۵ سال تهرانی به ‌طور متوسط در معرض دود دخانیات هستند.

در سال ۸۷ کمیسیون سلامت شهرداری تهران گروهی از متخصصان را مامور آماده سازی مقدمات ارایه لایحه شهر بدون دخانیات تدوین به شورای اسلامی شهر تهران کرد. قانونی که همزمان با هفته سلامت سال ۸۹، در شورای اسلامی شهر تهران به تصویب رسید و مسئولیت دبیرخانه این کمیته را به‌عهده اداره کل سلامت شهرداری تهران گذاشت.

همچنین در هفته سلامت سال گذشته، شهرداری تهران اعلام کرد که مصرف دخانیات در اماکن مربوط به شهرداری ممنوع است و به این ترتیب مقدماتی فراهم شد تا این نهاد مدیریت شهری از سوی وزارت بهداشت به عنوان "فعال جامعه بدون دخانیات" شناخته شود.

گلمکانی پیرامون بوستانهای بدون دخانیات شهر تهران و افزایش آنها با توجه به استقبال شهروندان، گفته است که بر اساس مصوبه تهران شهر بدون دخانیات، ما در همه ظرفیتهای شهر و اماکن عمومی سعی بر این داریم تا در حد توانمان تلاش کنیم استعمال مواد دخانی به حداقل برسد و به این دلیل احداث پارک بدون دخانیات در دستور کار اداره سلامت شهرداری تهران قرار دارد.

دکتر غلامرضا حیدری رئیس مرکز تحقیقات کنترل دخانیات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ضمن هشدار نسبت به عوارض ناشی از استعمال مواد دخانی گفت: هر ۷ دقیقه یک ایرانی به دلیل مصرف سیگار جان خود را از دست می دهد. هر ۶ ثانیه یک نفر در دنیا به دلیل عوارض استعمال دخانیات جان خود را از دست می‌دهد.

این در حالی است که مهندس خدیجه محصلی مسئول دبیرخانه ستاد کنترل و مبارزه با دخانیات وزارت بهداشت در ارتباط با ممنوعیت عرضه مواد دخانی در اماکن عمومی گفت: طبق ماده ۱۳ قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با استعمال دخانیات، مصرف سیگار در سطح ادارات و سازمانهای دولتی ممنوع است.

وی با طرح این ادعا که در حال حاضر سیگار در مجامع عمومی استعمال نمی‌شود، افزود: اما بحث قلیان در مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی مطرح است.

دکتر حسن آذری پور عضو کمیته سیاستگذاری کنترل دخانیات وزارت بهداشت از دخانیات به عنوان یک پدیده چند وجهی نام برد و گفت: وزارت بهداشت هیچ ابزاری برای کنترل قاچاق مواد دخانی ندارد.

وی به ممنوعیت استعمال مواد دخانی در اماکن عمومی اشاره کرد و گفت: بررسیهای مختلف نشان می‌دهد که ۹۰ درصد مردم خواستار اعمال ممنوعیت استعمال مواد دخانی در اماکن عمومی هستند. اما این سئوال مطرح است که چرا این موضوع به صدای اجتماعی تبدیل نشده است.

اقدام شهرداری تهران برای اجرای طرح بوستانهای بدون دخانیات، قابل تقدیر است اما واقعیت امر این است که اجرای چنین طرحها و ایده هایی نیاز به همت و همکاری دستگاههای مختلف دارد و نمی توان انتظار داشت که وزارت بهداشت بتواند به تنهایی موفق به کاهش آمار افراد سیگاری شود.

و یا اینکه شهرداری تهران ایده بوستانهای بدون دخانیات را اجرایی کند اما برای تداوم آن، بتواند به تنهایی موفق باشد. تجربه نشان داده است که طرحهای بدون پشتوانه اجرایی، همواره روی کاغذ زیبا هستند.