یک میلیون بنا و محوطه تاریخی در ایران

خبرگزاری ایلنا: نشست سفرای عضو کمیته میراث جهانی با معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به منظور توضیح اهمیت پرونده‌های ارائه شده از سوی ایران برای ثبت در فهرست میراث جهانی، برگزار شد.

در این نشست که با حضور مسعود سلطانی فر معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، محمدحسن طالبیان معاون میراث فرهنگی، مهران مقصودی رئیس گروه کویر‌شناسی دانشگاه تهران و جمعی از سفرای کشورهای عضو کمیته میراث جهانی برگزار شد، در رابطه با اهمیت پرونده‌های قنات ایرانی و بیابان لوت که از سوی جمهوری اسلامی ایران برای ثبت در فهرست میراث جهانی ارائه شده است، توضیحاتی داده شد.

در این نشست مسعود سلطانی فر معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، با اشاره به اینکه، ایران دارای سابقه تاریخی و تمدنی ۱۰ هزار ساله، دارای ۸۰۰ هزار تا یک میلیون سایت، بنا و محوطه تاریخی است، گفت: ایران به دلیل دارا بودن تعداد قابل توجهی از آثار تاریخی و فرهنگی، یک کشور موزه است.

معاون رئیس جمهور ادامه داد: حدود ۳۲ هزار اثر از آثار موجود در کشور در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است، همچنین ۱۹ اثر در فهرست میراث جهانی قرار دارد و حدود ۶۰ اثر نیز در لیست انتظار یونسکو برای ثبت در میراث جهانی است.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تاکید کرد: با حمایت علمی کار‌شناسان کشورهای عضو کمیته جهانی از پرونده‌های قنات ایرانی و بیابان لوت که در اجلاس استانبول مطرح خواهد شد، انتظار می‌رود که پرونده‌های میراث جهانی جمهوری اسلامی ایران با موفقیت روبرو گردد.

معاون میراث فرهنگی در این نشست با اشاره به اینکه قنات‌های ایران دارای پیچیدگی‌های ویژه و منحصربفردی است، گفت: این قنات‌ها یک اعجاب بشری در مدیریت و انتقال آب است که تاثیر هوش و ذکاوت انسان‌ها را می‌توان در آن‌ها مشاهده کرد.

طالبیان تاکید کرد: ایجاد این قنات‌ها به منظور تامین آب و ادامه زندگی بشر، از ۳ هزار سال پیش در ایران آغاز شده است.

وی با بیان اینکه، اشراف به محاسبات و شناسایی سفره‌های زیرزمینی نیازمند هوشمندی افراد است، ادامه داد: قنات‌ها دارای ارزش اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هستند و همچنین این ساخته‌های دست بشر از ارزش سرزمینی و منظری برخوردار هستند.

معاون میراث فرهنگی افزود: قنات‌ها هم به عنوان میراث ملموس و هم در حوزه میراث ناملموس دارای ارزش و اهمیت هستند، چراکه طریقه ایجاد قنات به صورت سینه به سینه از گذشته تا امروز انتقال یافته و موجب تداوم قنات شده است.

طالبیان اضافه کرد: قنات‌های ایرانی که برای ثبت در فهرست میراث جهانی ارائه شده است، واجد معیارهای موردنظر کمیته میراث جهانی هستند.

وی با اشاره به اینکه ۱۱ قنات ایرانی، دارای تکنولوژی متفاوتی نسبت به سایر قنات‌های موجود در ایران هستند، افزود: این قنات‌ها که سابقه تاریخی آن‌ها به ۲۵۰۰ سال تا ۲۰۰ سال پیش می‌رسد در ۶ استان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان قرار گرفته‌اند.

همچنین در این نشست، مهران مقصودی مدیر پروژه ثبت جهانی بیابان لوت و متخصص کویر‌شناسی در دانشگاه تهران به اهمیت بیابان لوت به عنوان یکی از پدیده‌های برجسته طبیعی اشاره کرد و افزود: بیابان لوت به دلیل داشتن عوارض بیابانی منحصربفرد دنیا یکی از مشهور‌ترین بیابان‌های طبیعی دنیا است که به عنوان یک پدیده طبیعی برجسته مستحق ثبت در فهرست آثار یونسکو است.

رئیس مؤسسه جغرافیای دانشگاه تهران همچنین بیابان فرا خشک و گرم لوت را در قیاس با بیابان‌های مشابه در جهان، دارای ویژگی‌های کم نظیر و منحصر بفرد دانست. به گفته او، بیابان لوت جزو مناطق بسیار خشک است که از نظر زمین‌شناختی از اشکال مختلفی برخوردار است.

وی تاکید کرد: بلند‌ترین ریگ یلان با مساحت حدود ۱۰ هزار کیلومتر مربع در شرق بیابان لوت استقرار یافته که به عنوان یکی از ویژگی‌های منحصربفرد این بیابان مطرح است. همچنین وجود بلند‌ترین کلوت‌های جهان و یکی از مرتفع‌ترین تپه‌های ماسه‌ای را می‌توان در بیابان لوت مشاهده کرد.

مدیر پرونده نامزدی ثبت جهانی بیابان لوت ادامه داد: وجود رودخانه شور، تپه‌های ستاره‌ای شکل، سنگ فرش بیابانی، بلند‌ترین کلوت‌ها و نبکا‌ها از دیگر ویژگی‌ها و عوارض منحصر بفرد این بیابان است.

این درحالی است که به گفته مقصودی، شهرخیالی لوت که به واسطه فرآیند زمین‌شناختی شکل گرفته یکی دیگر از شاخصه‌های طبیعی است که در این بیابان وجود دارد.

مقصودی اما با اشاره به اینکه بیابان لوت در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ به عنوان گرم‌ترین نقطه زمین معرفی شده است تاکید کرد: با توجه به اینکه ممکن است تمام این عوارض در بخش‌های زیادی از جهان وجود داشته باشد اما موضوعی که باعث تمایز بیابان لوت شده است وجود تمامی این ویژگی‌های طبیعی در کنار هم است که سبب برجستگی لوت نسبت به سایر مکان‌ها شده است.

به گفته معاون میراث فرهنگی این توضیحات به منظور ارائه به کار‌شناسان کشورهای عضو کمیته میراث جهانی در اختیار سفرای این کشور‌ها قرارگرفت تا امکان حمایت علمی نمایندگان این کشور‌ها از پرونده‌های نامزدی ثبت جهانی جمهوری اسلامی ایران در اجلاس استانبول که از ۱۰ تا ۲۰ جولای برگزار می‌شود، فراهم شود.