ایران و دنیا را از دریچه اعداد معتبر ببینید

هفته نامه صدا - ریحانه یاسینی: «1.7» صرفا یک عدد است؛ عددی که به تنهایی هیچ معنای خاصی ندارد. اما اگر بدانید شاخصی وجود دارد به نام «فرار مغزها» که در این عدد به نمایش گذاشته شده، چطور؟ براساس شاخص فرار مغزها، هرچه عدد به 1 نزدیک تر باشد یعنی تعداد افراد بامهارتی که کشور خود را به قصد کار و زندگی در کشوری دیگر ترک می کنند بیشتر است و در مقابل هرچه عدد به 7 نزدیک تر باشد یعنی تعداد کسانی که فرصت های داخلی را دنبال می کنند بیشتر است.

اکنون اگر عدد «1.7» را کنار کشور میانمار قرار بدهید، با دنیایی از معانی رو به رو می شوید. در این شرایط «1.7» دیگر تنها یک عدد نیست بلکه دادهای پرمغز است که اطلاعات بسیاری را در مورد وضعیت اقتصاد میانمار به تصویر می کشد. به همین خاطر است که گاهی یک عدد ساده می تواند دنیایی از معانی را با خود منتقل کند. اما «1.7» تنها یکی از هزاران عددی است که در کتاب «جهانی از اعداد» آورده شده است.

25 سال پیش نشر اکونومیست کتابی با عنوان «جهانی از اعداد» را در قطع جیبی روانه بازار کرد تا فعالان اقتصادی و هر کسی که علاقه ای به مرور جهان در قالب عدد و رقم دارد از آن استفاده کنند. از آن زمان تاکنون، جمعیت کره زمین سر به فلک کشیده، شهرسازی به حد انفجار رسیده، نرخ باروری و تولد سقوط کرده و همزمان با آن میزان امید به زندگی نیز روندی صعودی داشته است.

در این 25 سال، پیرترین عروس های جهان نیز پیرتر شده اند و نرخ قتل افزایش نگران کننده ای داشته است. اکنون نشر اکونومیست پس از بازبینی داده های موجود در این کتاب آن را دوباره روانه بازار کرده و اتاق بازرگانی تهران ترجمه آن را در اختیار علاقه مندان قرار داده است. این کتاب همانند گنجینه ای از اعداد و ارقام است که می تواند سخت ترین و پیچیده ترین مفاهیم را در یک عدد خلاصه کند و به مخاطب خود منتقل کند.

نسخه 2016 از «جهانی از اعداد» پرفروش ترین کتاب امسال از مجموعه اکونومیست بوده و داده های آن کاملا به روز شده است.

اعداد و شاخص های جدید در زمینه هزینه اشتغال، شلوغ ترین بندرگاه ها، برندگان جام های جهانی و آلوده ترین شهرهای جهان، همگی در این نسخه به روز شده اند. در این کتاب بیش از 200 موضوع مختلف به صورت دقیق و جزیی رتبه بندی شده و آمار مربوط به بیش از 180 کشور مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر آن، پروفایل بیش از 65 اقتصاد اصلی در جهان به علاوه حوزه یورو و کل جهان نیز به طور موشکافانه ای آورده شده است.

سرمایه گذاران در سرتاسر جهان زمانی که قصد حضور در دیگر کشورها را پیدا می کنند، سعی می کنند با سرک کشیدن به آمارهای اقتصادی و زیر و رو کردن شاخص ها در مورد آن کشور با فضای اقتصادی آن کشور آشنا شوند. براساس اطلاعات موجود در کتاب «جهانی از اعداد»، مردم موناکو پیرترین مردم جهان هستند و به دنبال آن ژاپن به عنوان پیشرفته ترین اقتصاد جهان رتبه دوم را در این زمینه به خود اختصاص داده است.

طبق آمار 32.3 درصد از مردم ژاپن بالای 60 سال سن دارند. به علاوه، توکیو پایتخت این کشور 38 میلیون نفر جمعیت را در دل خود جای داده است. به این ترتیب با همین دو رقم ساده به این نتیجه می رسیم که ژاپن پیرترین و شلوغ ترین جمعیت جهان را به خود اختصاص داده است؛ سرمایه گذاران با بررسی این داده ها تصمیمات مهمی برای سرمایه گذاری در این کشور خواهند گرفت.

اعدادی که به کار همه می آیند

البته تنها سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی نیستند که می توانند از آمار و اعداد در مورد وضعیت اقتصادی و رفاهی کشورها استفاده ببرند. هر کسی با ذره ای کنجکاوی می تواند از خواندن اطلاعات موجود در این کتاب لذت ببرد. دانستن جمعیتی که بیشترین رشد را دارد، کشوری که بیشترین بار بدهی را بر دوش می کشد، کشوری که بزرگ ترین صادرکننده تجهیزات نظامی است، کسی که صاحب بیشترین خودرو در جهان است، کشوری که بیشترین هزینه را صرف گردشگری می کند یا مردمی که بیش از سایر کشورها به سینما می روند تنها برای فعالان اقتصادی جذابیت ندارد بلکه ذهن هر کسی را با خودش درگیر می کند.

بسیاری از اطلاعات این کتاب جنبه دانستنی ها را پیدا کرده: «ملبورن بهترین کیفیت را برای زندگی در جهان دارد»، «ایالات متحده آمریکا بزرگ ترین صادرکننده و چین بزرگ ترین واردکننده تجهیزات نظامی به لحاظ ارزش آن هستند»، «سهم زنان از صندلی مجلس در روآندا، بولیوی و کوبا از سایر نقاط دنبا بیشتر است»، «کرایه یک دفتر برای کار در وست اند لندن از هر جایی رد دنیا گران تر است» و «ثبت نام برای خودروی جدید در چین با نرخ 17 میلیون و 900 هزار مورد تقریبا دو برابر تعداد خودروهایی است که در ژاپن تولید می شود»؛ همه این ها حکم دانستنی هایی را دارند که نه تنها برای فعالان اقتصادی بلکه برای فعالان در دیگر حوزه ها نیز از اهمیت برخوردار است.

می توان دنیا را با مفاهیم غامض و پیچیده اقتصادی و از دریچه اندیشمندان اقتصادی مورد بررسی قرار داد. حتی می توان آن را با چاشنی «ایسم»های مختلف زیر ذره بین برد و نتیجه های سختی را از دل آن بیرون کشید. اما می توان با روشی بسیار ساده تر نیز به همان نتایج دست پیدا کرد؛ به کمک اعداد و ارقام. عددی مانند 1.7 می تواند خیلی مختصر و مفید اطلاعاتی را در مورد فرار مغزها و وضعیت اقتصادی در یک کشور به شما بدهد که گاهی یک کتاب از اندیشمند اقتصادی و اجتماعی نمی تواند آن را به درستی منتقل کند.

اقتصاد جهان

• 3.9 درصد: از تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2014 هزینه دفاع شده است.

• 91 میکروگرم: میانگین سالانه غلظت ذرات معلق در هر مترمکعب در تهران

• 10.9 نفر: در هر هزار نفر در ایران ازدواج می کنند که رتبه سوم را به این کشور داده است.

• 89.6 سال: امید به زندگی در موناکو به عنوان بیشترین امید به زندگی در جهان

• 46.8 سال: امید به زندگی در سیرالئون به عنوان کمترین امید به زندگی در جهان