شرط جریمه در قرارداد با ایرباس

روزنامه شرق: داستان پرپیچ‌وخم خرید هواپیما وارد فاز جدیدی شده است. حالا ایران که هم‌زمان با چهار شرکت هواپیماساز مذاکره می‌کند و در هفته گذشته نیز با ایرباس بر سر متن ضمانت‌نامه، به توافق رسیده، در تهران مشغول رایزنی با این غول هواپیماساز است.

آن‌گونه که قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی خبر داده، در این مذاکرات ایران تلاش می‌کند تا بند جریمه هم به قرارداد اضافه کند تا اگر ایرباس نتوانست هواپیما را در موعد مقرر تحویل دهد، مشمول جریمه شود. فخریه‌کاشان در ادامه صحبت‌ها با اشاره به مذاکرات بویینگ تأکید کرده است «اگر منافع کشورمان حفظ شود، از بویینگ هواپیما می‌خریم و در غیر‌این‌صورت، اگر شک و شبهه‌ای وجود داشته باشد، وارد قرارداد با بویینگ نخواهیم شد».

دیروز قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی از ادامه مذاکرات با ایرباس در تهران خبر داد که در آن، ایران از ایرباس می‌خواهد بند جریمه هم به قرارداد خرید هواپیما اضافه کند تا براساس آن اگر ایرباس به‌هر‌دلیلی نتواند هواپیماها را تحویل دهد یا تأخیر در تحویل هواپیما داشته باشد یا اینکه شرایط تغییر کند، مشخص باشد سرانجام این قرارداد چه می‌شود.

اصغر فخریه‌کاشان با بیان اینکه هم‌زمان با چهار شرکت هواپیماساز برای خرید هواپیماهای جدید در حال مذاکره هستیم، گفت: مذاکرات با ایرباس برای خرید هواپیما ادامه دارد و در سفر اخیرمان به ایتالیا در هفته گذشته با ایرباس برای متن ضمانت‌نامه که بخشی از قرارداد است، به توافق رسیدیم.

قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه سه ماه می‌شود که مذاکرات قراردادی با ایرباس در حال انجام است، گفت: هنوز تکلیف برخی از مفاد و بندهای این قرارداد مشخص نشده است و هریک از این بندها باید بررسی شود و به تأیید هر دو طرف برسد. فخریه‌کاشان ادامه داد: البته به‌طور قطع ما هم وارد قراردادی نمی‌شویم که شرایط آینده و تمام جوانب در آن پیش‌بینی نشده است؛ ازاین‌رو به‌طور قطع این مسائل و جوانب را بررسی می‌کنیم و حتما برای روشن‌شدن وضعیت و سرانجام قرارداد در این شرایط، بندهایی را در قرارداد می‌گنجانیم.

او تأکید کرد: حتما از ایرباس می‌خواهیم که در قرارداد بند جریمه وجود داشته باشد که اگر نتوانست هواپیما را در موعد مقرر تحویل دهد، مشمول جریمه شود. البته آنها هم می‌گویند که نمی‌توانند مقررات بین‌المللی را دور بزنند و قوانین متعدد داخل کشور و دولت‌هایشان را دارند. قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه مذاکره با بویینگ ادامه دارد، افزود: اگر منافع کشورمان حفظ شود، از بویینگ هواپیما می‌خریم و در غیر‌این‌صورت، اگر شک و شبهه‌ای وجود داشته باشد، وارد قرارداد با بویینگ نخواهیم شد. اگرچه دولت آمریکا گفته است هر تصمیمی را که ناقض برجام باشد، وتو خواهد کرد.

وی با تأکید بر اینکه در متن برجام صریحا قید شده است که فروش هواپیما به ایران آزاد است، گفت: دولت آمریکا یا بویینگ آمریکا تعهدی را که امضا شده است، نمی‌توانند نادیده بگیرند و اگر دولت آمریکا هم تغییر کند، تعهدات برجام باید اجرائی شود که یکی از این تعهدات فروش هواپیما به ایران است. قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی گفت: این تعهد فقط بین ایران و آمریکا نیست و تعهدی است بین ایران و گروه ١+٥ که در سازمان ملل ثبت شده است؛ بنابراین برجام جزء اسناد بین‌المللی است و این‌طور نیست که قراردادی که با دولتی می‌بندیم و در سطح بین‌المللی ثبت شده است، با تصمیم کنگره یک کشور لغو شود. فخریه‌کاشان در پایان صحبت‌های خود درباره مذاکرات ایران با شرکت‌های هواپیماساز اِی‌تی‌آر و میتسوبیشی گفت: بحث قرارداد با ام‌آرجِ در ژاپن برای خرید هواپیماهای کوتاه‌برد است و هنوز مراحل اولیه مذاکرات با میتسوبیشی را می‌گذرانیم، شرکت اِی‌تی‌آر هم از شرکت‌های زیرمجموعه ایرباس است و هرآنچه با ایرباس توافق کنیم، شامل حال مذاکرات با اِی‌تی‌آر هم می‌شود.

این صحبت‌ها در حالی است که تاکنون جو رسانه‌ای خبرها درباره قراردادهای خرید هواپیما، این‌گونه القا می‌کرد که در این داد‌و‌ستد، فروشندگان دست بالا را دارند و هر جور که بخواهند عمل می‌کنند. این گمانه‌ها که در هفته گذشته با تصویب چند متمم از سوی اکثریت جمهوری‌خواه کنگره آمریکا مبنی بر ممنوعیت فروش بویینگ به ایران تقویت شده بود، حالا به نظر می‌رسد چندان اعتباری ندارد.

از یک سو ایران تلاش می‌کند با گنجاندن بندی در قرارداد با ایرباس، این شرکت را متعهد کند که اگر نتوانست هواپیما را در موعد مقرر تحویل دهد، مشمول جریمه شود و از دیگر سو در خبرها آمده است مدیر شرکت بویینگ نیز در حاشیه مراسم صدمین سالگرد تأسیس این شرکت گفته در موضوع قرارداد ١٧,٦ میلیارد‌دلاری با ایران‌ایر برای فروش هواپیماهای مسافربری، تابع دولت آمریکاست.

این سخن دنیس مویلنبرگ را این‌گونه می‌توان تعبیر کرد که در قرارداد بویینگ با ایران، حرف آخر را دولت آمریکا خواهد زد. با توجه به اینکه قبلا دولت آمریکا وعده داده بود تمام آنچه اجرای برجام را به خطر می‌اندازد، وتو کند، به‌نظر می‌رسد در صحبت‌های مدیرعامل بویینگ، نوعی درخواست کمک از دولت برای وتوی مصوبه کنگره نهفته باشد.