معامله بزرگ سعید مرتضوی و بابک زنجانی

خبرآنلاین: ماجرای پرونده تخلفات سعید مرتضوی در تامین اجتماعی، با اظهار نظر اخیر عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان کل کشور درباره هتل‌های هما و پاسخ مدیرعامل سابق سازمان تامین اجتماعی، دوباره تازه شده است. البته، دادستان گفته پرونده مرتضوی به‌زودی به دادگاه برمی‌گردد؛ اما داستان مرتضوی و زنجانی، به هم گره خورده است.

رابطه دو سویه سعید مرتضوی و بابک زنجانی یکی از بزرگ‌ترین جرائم مالی کشور طی سال‌های گذشته را رقم زد، اگرچه پیچیدگی و گوناگونی این جرم سبب شد تا کمتر از دیگر پرونده‌های فساد مالی در اذهان عمومی نقش ببندد اما "مفقود شدن چک ۱۷ هزار میلیاردی تامین اجتماعی"، "فروش زمین ۱۰ هزار متری پارکینگ هتل همای تهران به یک دهم ارزش واقعی"، "فروش ۱۳۸ شرکت تامین اجتماعی به بابک زنجانی"، "اعطای میلیون‌ها تومان کارت هدیه به برخی نمایندگان مجلس" و ... از جمله اقداماتی است که در زمان تصدی‌گری سعید مرتضوی بر تامین اجتماعی رخ داده که جرم مالی چند وجهی را با اعداد و ارقام بزرگ رقم زده که البته بابک زنجانی در این رخدادها نقشی پررنگ و حضوری فعال داشته است.

با توجه به گزارش تحقیق و تفحص مجلس هشتم از تامین اجتماعی، بر اساس معامله‌ای که مرتضوی با شرکت سورینت قشم انجام داده هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، فولاد خوزستان، فولاد مبارکه اصفهان، بانک صادرات، هتل‌های هما، پتروشیمی غدیر، پتروشیمی تبریز، شرکت ملی نفتکش، چوب و کاغذ ایران، شرکت‌های مختلف بیمه­‌ای، (ملت، میهن، دانا، پارسیان)، کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، بانک‌های مختلف از جمله پاسارگاد، تات، پارسیان، دی و ... صنایع مس شهید باهنر و... به سورینت قشم تعلق می‌گیرد.

۲۰۰۰ میلیارد تومان چک صادر شده

تخلفات متعدد در فروش تعدادی از شرکت شستا (شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی) سبب شد تا سابقه سعید مرتضوی در مقام مدیرعامل تامین اجتماعی تیره شود. مرتضوی در اجرای این معامله ۸۲ میلیارد ین ژاپن چک به خریدار داده با احتساب این‌که هر یکصد ین ژاپن در حال حاضر ۳هزار تومان قیمت دارد ارزش روز این چک‌ها بیش از ۲ هزار میلیارد تومان است.

این مبلغ طی ۵ فقره چک و برای ضمانت معامله فروش شرکت‌های شستا صادر و در اختیار خریدار قرار گرفته و این چک‌ها از سوی خریدار در بازار خرج شده‌‌اند، در واقع سازمان تامین اجتماعی به نوعی مسئول اصلی نقدکنندگی این چک‌هاست در حالی که این چک‌ها نه برای نقد شدن که فقط و فقط به عنوان ضمانت یک معامله در اختیار خریدار قرار گرفته بود.

سورینت قشم

سورینت قشم شرکت متعلق به بابک زنجانی خریدار شرکت‌های شستا است که پس از عقد یک تفاهم‌نامه با سعید مرتضوی مدیرعامل وقت این سازمان و دریافت‌کننده‌ چک‌‌هایی به مبلغ ۸۲ میلیارد تومان است و در حال حاضر هم ادعای مالکیت ۱۳۸ شرکتی را دارد که طی یه تفاهم‌نامه از سعید مرتضوی خریده است.

بابک زنجانی مدیر عامل سورینت قشم طی نامه‌ای به سعید مرتضوی از بروز مشکلاتی که در انجام عملیات نقل و انتقال شرکت‌هایی که خریده ابراز نگرانی کرده و به مرتضوی تذکر داده که چک‌های ۸۲ میلیارد ینی را که برای ضمانت این معامله از سازمان تامین اجتماعی دریافت کرده در بازار خرج خواهد کرد. او پس از ارسال این نامه چک‌های تامین اجتماعی را در بازار خرج کرده اما با دستگیری و تشکیل جلسات دادگاه تخلفات شرکت سورینت قشم میان تخلفات این شرکت و تخلفاتی که در تامین اجتماعی رخ داده بود فصل مشترکی گشوده شد.

جلسه نخست دادگاه

سعید مرتضوی پیش از آنکه برای نخستین جلسه‌ به دادگاه وارد شود به خبرنگاران گفته بود که "واگذاری ۱۳۷ شرکت تامین اجتماعی به بابک زنجانی دروغ است."

اما دیری نپایید که یکی از چک‌های صادر شده از سوی تامین اجتماعی در وزارت نفت سردرآورد و در متن چک عبارت ضمانت "بابت واگذاری" قید شده بود،‌ این عبارت در تمامی ۸۲ میلیارد ین چکی که از سوی تامین اجتماعی صادر شده وجود داشت و بر انجام معامله ۱۳۸ شرکت شستا برای واگذاری به شرکت سورینت قشم صحه گذاشت.

معامله‌‌ ناپایدار

سعید مرتضوی در مقام مدیر عامل وقت سازمان تامین اجتماعی ۱۳۸ شرکت از شرکـت‌های شستا (شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی) را طی یک تفاهم‌نامه به شرکت سورینت قشم می‌فروشد. اگرچه انجام این‌گونه معاملات نیازمند طی مراحل قانونی است اما مرتضوی بدون طی کردن مراحل و تشریفات قانونی این معامله را انجام می‌دهد.

او در برابر این پرسش که چرا و چگونه این معامله را انجام داده در دادگاه گفته که با پشتوانه مصوبه هیات مدیره وقت تامین اجتماعی این معامله را انجام داده اما تا کنون سندی دال بر نظر مثبت هیات مدیره نسبت به این معامله به دادگاه ارائه نکرده است.

مجتبی نظری وکیل سازمان تامین اجتماعی سال گذشته در زمان تنفس دومین جلسه دادگاه سعید مرتضوی در جمع خبرنگاران گفته: در خصوص واگذاری شرکت‌های سازمان تامین اجتماعی به بابک زنجانی اهمال کاری شده و این جرم بزرگی است که این پول‌ها به آدم‌های متعدد داده شود. وقتی فردی با اطلاعات حقوقی و بعنوان دادستان سابق وارد عرصه‌ای می‌شود و ۴۴۴ هزار میلیارد ین ژاپن بدون هر نوع مزایده و کارشناسی یک شبه وارد تفاهم می‌شود از دید ما عین تبانی است. این موضوع باید برای وی منفعتی داشته باشد وگرنه نمی‌آید مهمترین شرکت های سود ده سازمان تامین اجتماعی را به دیگری بدهد.

تردید در مالکیت تامین اجتماعی

بابک زنجانی در یکی از جلسات دادگاهش مدعی شده که مالکیت تمامی ۱۳۸ شرکت شستا متعلق به سورینت قشم است و از حق مالکیت خود بر شرکت‌های شستا دفاع کرده است.

مصطفی ترک همدانی که وکیل گروهی از کارکنان تامین اجتماعی در پرونده تخلفات سعید مرتضوی است در این‌باره می‌گوید: "زنجانی مدعی مالکیت شرکت‌هاست و بر این حق خود پافشاری کرده است."

ترک‌همدانی بر این‌که معامله بین مرتضوی و سورینت قشم هنوز از سوی مراجع قانونی فسخ و بی‌اعتبار نشده تاکید می‌کند، به این ترتیب مالکیت شستا بر این ۱۳۸ شرکت محل اختلاف است؛ بنابراین ممکن است بخشی از اموالشان را از دست بدهند.

حیف و میل بودجه غیر شمول

پرداخت مبالغی به نمایندگان مجلس، معاون اول رئیس‌جمهور وقت از سوی سعید مرتضوی هم برای او و هم برای دریافت‌کنندگان سبب بروز مشکلاتی شده، این مبالغ که از بودجه غیر شمول یا خارج از شمول تامین اجتماعی انجام می‌شده اگر چه به بهانه پرداخت به خانواده‌های نیازمند بوده اما پای گروه زیادی از نمایندگان مجلس را به ماجرای تخلفات مالی مرتضوی باز کرده‌ است.

مرتضوی هرگز حاضر نشد که فهرست کامل دریافت‌کنندگان این مبالغ را به دادگاه ارائه دهد و اما از گوشه و کنار فهرست‌هایی هر چند ناقص در این زمینه منتشر شده است.