ریشه ناآرامی ها در ایروان

بهرام امیر احمدیان کارشناس مسائل قره باغ در روزنامه ایران نوشت:
حادثه گروگانگیری در شهر ایروان پایتخت ارمنستان بحرانی کم‌سابقه را در این کشور ایجاد کرده است. یک گروه ملی‌گرای افراطی مسئول این گروگانگیری است و به همین دلیل در نگاه اول می‌توان گفت ریشه این مسأله به بحران قره‌باغ باز می‌گردد.

گروگانگیران که گفته می‌شود، سابقه نظامی دارند، بخشی از گروه‌های افراطی قره‌باغ کوهستانی هستند که خواهان آزادی یکی از همقطاران خود شده‌اند که اخیراً به اتهام‌های امنیتی بازداشت شده است.در حال حاضر طبیعی است که دولت ارمنستان نمی‌تواند به خواسته گروگانگیرها جامه عمل بپوشاند چرا که این موضوع باج‌دهی محسوب و ممکن است تبدیل به رویه‌ای برای دیگر گروه‌های مشابه شود.

نکته دیگر این است که گروه مجلس مؤسس مانند دیگر گروه‌های مشابه ارمنی در منطقه قره‌باغ کوهستانی، مخالف هرگونه صلح و دادن امتیاز به جمهوری آذربایجان هستند. این رویکرد پس از آن شدت گرفت که زمزمه برقراری نوعی تفاهم در جریان اجلاس یا نشست‌های صلح از سوی طرفین مطرح شد. این مناقشه تاریخی در اوایل دهه 90 میلادی موجب ایجاد درگیری‌های خونینی میان دو کشور شد و در منطقه قره‌باغ کوهستانی جمهوری آذربایجان و هفت شهرستان همجوار آن توسط ارتش ارمنستان، اشغال شدند.

آذربایجان می‌گوید راه‌حل بحران تنها خروج ارمنستان از این مناطق است اما گروه‌های حاضر در این منطقه که اغلب ارمنی هستند به شدت مخالف این موضوع هستند. این درحالی است که گفته می شود آذربایجان خواهان حضور نمایندگان شهرهای مختلف قره باغ کوهستانی به عنوان طرف سوم مذاکراتی است که سال‌ها است زیر نظر مجموعه‌ای شامل فرانسه، امریکا و روسیه موسوم به «گروه مینسک» صورت می‌گیرد. این مذاکرات تاکنون راه به جایی نبرده هر چند در مذاکرات اخیر تلاش‌هایی صورت گرفته که با بازگرداندن بخشی از منطقه به آذربایجان و شناسایی آن به عنوان منطقه‌ای خودمختار سرانجام این گره کور گشوده شود.

اما در واکنش، گروه‌های ملی‌گرای ارمنی از مطرح شدن زمزمه‌ها درباره دادن امتیاز به آذربایجان در مورد بحران قره‌باغ اعلام نارضایتی می‌کنند و با رفتارهایی مشابه اقدام روزهای اخیر در گروگان گرفتن چند پلیس و یک پاسگاه در ایروان، تلاش می‌کنند با متهم کردن دولت ارمنستان به انجام معامله‌ای بد در این منطقه سؤال‌های مبهم موجود در افکار عمومی درباره چرایی سال‌ها جنگ با آذربایجان و تغییر جهت یکباره به سمت صلح را بار دیگر در سطح جامعه مطرح کنند. با این وجود پس از مرگ یک افسر پلیس، مسأله گروگانگیری تبدیل به یک پرونده جنایی شده و ممکن است در ادامه تبعات بیشتری را برای قره‌باغ کوهستانی در پی داشته باشد. در این شرایط عدم کنترل وساماندهی بحران از سوی دولت می‌تواند موجب واکنش دیگر گروه‌ها از یک مسأله امنیتی در پایتخت ارمنستان به بحرانی سراسری در این کشور تبدیل شود.