حرکت لاک پشتی اینترنت

روزنامه فرهیختگان: دولت یازدهم از همان ابتدا در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات اولویت‌هایی را برای خود ترسیم کرد؛ توجه و بهبود به زیرساخت‌‌های فنی و ارتباطی، ایجاد انسجام در سیاست‌ها و راهبردهای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، اجتناب از نگاه سیاسی و امنیتی به این حوزه و آموزش و فرهنگ‌سازی بخشی از این اولویت‌هاست. برنامه‌ای که اگرچه بخش کوچکی از آن محقق شده است، هفت‌و‌نیم برابر شدن پهنای باند اینترنت و جلوگیری از فیلترینگ برخی پیام‌رسان‌های موبایلی ازجمله تلگرام می‌تواند نقطه‌قوتی برایش به حساب بیاید تا امیدی به بهترشدن وضعیت اینترنت و فناوری اطلاعات در آینده وجود داشته باشد.

نقطه‌قوتی که حضور مداوم و آنلاین هیات‌دولت در فضای مجازی و اظهارنظر‌ آنها درباره اتفاقات روز برای حمایت از این فضا آن را پررنگ‌تر می‌کند. با این حال به علت نبود قوانین مشخص به‌ویژه در حوزه اینترنت موبایلی، این حوزه همچنان با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کند.

بنا بر آمار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تعداد دارندگان اینترنت از بیش از ۳ میلیون نفر به بیش از ۸ میلیون نفر رسیده است. حالا محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات که به همراه هیات دولت به استان کرمانشاه سفر کرده، ضمن افتتاح اینترنت پرسرعت ۳۵۷ روستای این استان گفته ‌است: «در راستای هدف دولت برای کاهش شکاف دیجیتالی، برنامه تجهیز روستاهای بالای ۲۰ خانوار در دستور است که تاکنون ۱۸‌هزار روستا در کشور تحت‌پوشش قرار گرفته‌اند. دسترسی به اینترنت و استفاده از ظرفیت‌های آن در جهان امروز یکی از پایه‌های توسعه پایدار کشورهاست، بنابراین می‌‌توان امیدوار بود با دسترسی روستاییان به اینترنت پرسرعت برای استفاده در مواردی همچون آموزش، تجارت و دولت الکترونیک مسیر رسیدن به توسعه پایدار هموار شود.»

کارنامه موفق دولت

علیرضا آل‌‌قیس، استاد ارتباطات با اشاره به اینکه حوزه فناوری و اطلاعات در کشور همچنان نیازمند تلاش بیشتر است تا به استانداردهای جهانی نزدیک شود، در گفت‌وگو با «فرهیختگان» می‌‌گوید‌: «مدیران حوزه فناوری ارتباطات دولت فعلی علی‌رغم مشکلات بسیار کارنامه خوبی داشته‌اند.» آل‌قیس اقدامات دولت در زمینه فناوری اطلاعات را در سه حوزه موبایل، زیرساخت و شبکه‌های اجتماعی دسته‌بندی می‌کند.

او با اشاره به اینکه درحال حاضر اینترنت به ابزاری برای قدرت ملی تبدیل شده است، گفت: ‌«نمود جریان سیال اطلاعات و گسترش آن در زمان انتخابات مجلس دهم نشان این مدعاست.» او افزود:‌ «در ابتدای دولت یازدهم پهنای باند ۶۰۰ گیگا‌بیت برثانیه بود که این رقم به ۱۲هزار گیگابایت بر ثانیه رسیده که این افزایش رقم فوق‌العاده‌ای است.» او تفاهمنامه دولت با هیات چینی در حوزه زیرساخت‌های فناوری را نیز مثبت ارزیابی می‌کند. اما به اعتقاد او حوزه زیرساخت ICT همچنان چالش‌های جدی دارد. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه سر و سامان دادن به قوانین این حوزه یکی از اولویت‌های دولت یازدهم بود، می‌گوید‌: «دولت برای رسیدن به وحدت‌نظر در رابطه با حوزه‌های مختلف تصمیم‌گیری تلاش زیادی کرد.»
به نظر می‌رسد با توجه به اینکه حوزه‌های مختلفی از قوه قضائیه گرفته تا نهادهای امنیتی و دولت تصمیم‌گیرنده بخش فناوری اطلاعات در کشور هستند، سر و سامان دادن به این وضعیت و جلوگیری از موازی‌کاری در چند سال اخیر یکی از اقدامات مثبت دولت در این سال‌ها به‌شمار می‌رود.

تغییر‌نظر درباره فیلترینگ

او با اشاره به تغییر سیاست‌های دستگاه‌های مختلف به‌ویژه بعد از انتخابات مجلس می‌گوید‌: «بعد از انتخابات دستگاه‌ها به این نتیجه رسیدند که به جای فیلترینگ می‌توان از این فضا به‌عنوان ابزاری سودمند استفاده کرد.» ‌به اعتقاد او پس از حمله هکرها به برخی سایت‌های ایرانی و سرورهای اطلاعات سازمان‌های مختلف این نظام به این نتیجه رسید که باید در حوزه اینترنت قوانین مدونی را تدوین کند که همین امر باعث می‌شود حتی حریم خصوصی افراد نیز مقتدرانه حفظ شود.

با این حال به اعتقاد آل‌قیس، نبود متولی برای آموزش و فرهنگ‌سازی استفاده از فضای مجازی و اینترنت همچنان مغفول است و باید هر چه سریع‌تر فکری به حال ‌آن کرد. او با اشاره به اینکه فضای مجازی ظرفیت‌های فراوانی برای استفاده از سرمایه‌های اجتماعی و حرکت خودجوش مردم در زمینه‌های مختلف دارد، گفت:‌ «اطلاع‌رسانی آنلاین و لحظه به لحظه باعث شده است مردم نسبت به حقوق خود و جامعه آگاه و حساس شود.» این موضوعی است که باعث می‌شود مردم نگاه عاقلانه‌تری به اتفاقات پیرامون خود داشته باشند که این یکی از مظاهر توسعه پایدار است.