کارت سوخت چه گرهی از اقتصاد باز کرد؟

خبرآنلاین: با گذشت ۹ سال از اجرای طرح کارت سوخت و در حالی که این سامانه به علت به روز نشدن قابلیت و کارآیی خود در مواردی مانند هشدار دادن و پیشگیری از خطا را از دست داده است،دولت در تنگنای باقی ماندن یا حذف کارت سوخت قرار گرفته است.

طرح بنزین تک نرخی، با پایان سهمیه بندی سوخت از سال گذشته رسما اجرا شد،اما مابه التفاوتی که دولت بابت تامین بنزین برای بازار داخلی می پردازد،با توجه به شرایط مالی دولت رقم سنگینی است.اگرچه براساس قانون هدفمند کردن یارانه ها دولت می بایست قیمت بنزین و حامل های انرژی را به صورت پلکانی هر سال افزایش می داد تا به رقم فوب خلیج فارس برسد،اما این اتفاق عملا در سالهای گذشته نیفتاد.حالا در بودجه سال ۹۵ دولت قدص داشت این طرح را اجرا کند اما آنچه مجلس مصوب کرد،دامن زدن بر بنزین چند نرخی بود که البته از دستور کار مجلس خارج شد.

این روزها لایجه اصلاحیه بودجه برای دومین بار در راه مجلس است؛ وزارت نفت پیش از این اعلام کرده که در صورت الزام به تعیین سقف برای مصرف بنزین، سقف اولیه را تا جایی در نظر خواهد گرفت که نیاز مصرف‌کنندگان تامین شود.اما هنوز مشخص نیست که سقف مورد نظر چقدر است.

کارشناسان می گویند، قیمت سوخت در ایران اگرچه به علت افت جهانی قیمت نفت همراه شده است، اما هنوز قیمت سوخت در اکثر کشورهایی که در همسایگی ما قرار دارند، بین ۲ تا ۵ برابر بیشتر قیمت داخلی ما است، بنابراین قاچاق سوخت همچنان به صرفه به نظر می‌رسد.به طور مثال هر لیتر بنزین در ترکیه ۵ هزار تومان و در عراق ۲۲۰۰ تومان و در افغانستان ۲۶۰۰ تومان است.

عددهایی که درباره قاچاق بنزین مطرح می شود،متفاوت است؛ براساس آمار در سال ۹۴ قاچاق بنزین ۸ میلیون لیتردر روز است که در مقایسه با مصرف ۹۶ میلیون لیتر روزانه اگرچه عدد قابل ملاحظه ای نیست اما سرمایه ای است که از کشور می رود و نصیب قاچاقچی ها می شود.

کارتی برای همه فصول

کارت سوخت کارایی خود را از دست داده است؟ این سئوالی است که شاید پاسخ آن برای کسانی که به جایگاههای بنزین مراجعه می کنند،پاسخ مثبتی داشته باشد.اما در عین حال حذف آن منتقدان سرسختی دارد. کارت سوخت قرار بود که جلوی قاچاق این فراورده را بگیرد،اما با چند نرخی شدن بنزین این اتفاق عملا نیفتاد.حالا جایگاه داران این کارت را ناکارآمد می خوانند و در مقابل گروهی می گویند این کارت می تواند به سیستم حسابداری وزارت نفت کمک کند که مصرف روزانه بنزین را مشخص کند.

نمایندگان دور گذشته مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه بر باقی ماندن این کارت اصرار کردند و معتقد بودند با فعال شدن این کارت ها می توان برای فروش بنزین براساس میزان مصرف سقف تعیین کرد که هم مانع از قاچاق بیشتر سوخت می شود و هم از میزان مصرف می کاهد.هنوز مشخص نیست که دولت چه تصمیمی برای کارت سوخت های موجود اخد می کند،اما همه چیز در لایحه اصلاحیه بودجه و در صحن علنی مجلس روشن خواهد شد.