تحقق درآمدهای نفتی با وجود بی‌ ثباتی بازار

روزنامه ایران: قیمت نفت خام از نیمه اول سال ۱۳۹۳ با روندی کاهشی مواجه شد و دچار سقوط‌های پیاپی از ۱۱۰ دلار برای هر بشکه به ارقامی پایین‌تر از تصور تولیدکنندگان شد.

به طوری که در یک مقطع حتی شاهد نفت ۲۷ دلاری نیز بودیم. این کاهش قیمت نفت که در پی افزایش مازاد عرضه در بازار رخ داد بسیاری از کشورهای تولیدکننده نفت خام را در تأمین بودجه و منابع مالی مورد نیاز آنها در تنگنا قرار داد و دکل‌های حفاری فعال در میادین نفت غیرمتعارف امریکا را به تعطیلی کشاند؛ شرایط ناگواری که در این مدت به ضرر تولیدکنندگان نفت خام و به نفع مصرف‌کنندگان انرژی بوده است.

در این میان ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان نفت متعارف بازار جهانی علاوه بر کاهش قیمت با معضل کاهش تکلیفی تولید و صادرات نفت خام به سبب تحریم‌ها نیز مواجه بود و این موضوع شرایط تأمین مالی پروژه‌های کشور را سخت‌تر می‌کرد. به طوری که ایران فقط حدود یک میلیون بشکه نفت خام با قیمت‌های بسیار پایین‌تر از رقم در نظر گرفته شده در برنامه ریزی‌ها به بازار عرضه می‌کرد و به شدت تحت فشارهای مالی قرار داشت.

با وجود این مدیریت و انضباط مالی ایران در طول دو سال اخیر باعث شد که در سخت‌ترین شرایط مثل بقیه کشورهای تولید‌کننده نفت به زانو در نیاییم و بتوانیم حیات صنعت نفت کشور و به طور کلی اقتصاد ایران را حفظ کنیم. اما اجرای برجام در ماه‌های پایانی سال ۱۳۹۴ یک آرامش نسبی را برای کشور رقم زد. در مدت کوتاهی بعد از لغو تحریم‌ها ایران توانست صادرات نفت خام خود را دو برابر کند و این موضوع تأثیر کاهش قیمت نفت را بر منابع مالی کشور تلطیف کرد.

به عبارت دیگر اگرچه اکنون قیمت نفت خام در کانال ۴۰ دلار قرار دارد اما شرایط درآمدهای نفتی ما بهتر از قبل شده است و اطمینان داریم که بودجه نفتی امسال تأمین خواهد شد.

در بودجه امسال حجم فروش نفت خام و سایر فرآورده‌های نفتی نظیر میعانات گازی رقمی حدود ۲ میلیون و ۳۵۰ هزار بشکه و قیمت نفت خام ۴۰ دلار برای هر بشکه در نظر گرفته شده که خوشبختانه از ابتدای سال تا کنون این بودجه محقق شده است و ازاین بابت مشکلی در تأمین درآمدهای نفتی بودجه وجود نداشته است.

به این ترتیب اگرچه اغلب کشورهای تولید کننده نفت خام در تنگنا قرار دارند و با اندکی کاهش یا افزایش قیمت نفت برنامه‌های توسعه‌ای خود را متوقف می‌کنند اما ایران در حاشیه امن قیمت نفت حرکت می‌کند و از این نظر از ابتدای سال مشکلی نداشته است.

در کنار این امیدواریم بزودی سرمایه‌های خارجی نیز به یمن اجرای برجام به پروژه‌های توسعه‌ای ایران تزریق شود که اگر این مهم تحقق یابد می‌توان به جرأت گفت در سال ۱۳۹۵ ایران میان کشورهای تولید کننده نفت خام تنها برنده میدان بوده است.

در روزهای اخیر قیمت نفت خام بار دیگر روندی کاهشی در پیش گرفت که البته این کاهش کمتر از دو دلار برای هر بشکه بود. قیمت هر بشکه نفت برنت دیروز با ۲۰ سنت کاهش به ۴۴ دلار و ۶۷ سنت رسید. قیمت نفت خام امریکا نیز با ۲۳ سنت کاهش به ۴۲ دلار و ۶۹ سنت رسید. این ارقام هنوز برای ایران قابل قبول است.

البته کشور ما از افزایش قیمت نفت و هر اقدام در این راستا، به صراحت حمایت می‌کند و این طور نیست که از شرایط رضایت کامل داشته باشد. همانطور که بارها بیژن نامدار زنگنه وزیرنفت کشور بر آن تأکید کرده است.

کاهش قیمت نفت به کمترین رقم ۳ ماه اخیر

در حالی که مازاد عرضه نفت و کاهش رشد اقتصادی بر بازارهای نفت سایه افکنده، قیمت نفت اوپک کاهش یافت و در نزدیکی پایین‌ترین رقم حدود ۵/۲ ماه گذشته (۴۰ دلار و ۶۲ سنت) که اوایل این هفته به ثبت رسیده بود باقی ماند. اما تحلیلگران گفتند، روند کاهشی فعلی موقتی است و قیمت‌ها در اواخر امسال شاهد ترمیم خواهند بود.

پیش بینی بانک جهانی از قیمت نفت

بانک جهانی نیز در تازه‌ترین گزارش چشم انداز بازارهای کالای این بانک که روز چهارشنبه منتشر شد، میانگین قیمت جهانی نفت در سال ۲۰۱۶ را ۴۳ دلار در هر بشکه پیش‌بینی کرد و این رقم برای بودجه ایران رقمی قابل قبول محسوب می‌شود. به گزارش ایرنا، بانک جهانی، پیش‌تر قیمت نفت خام در سال ۲۰۱۶ را ۴۱ دلار در هر بشکه پیش‌بینی کرده بود که به دلیل کاهش عرضه و افزایش تقاضا در سه ماهه دوم سال میلادی جاری، این پیش‌بینی را اصلاح کرد.

قیمت‌های نفت در سه ماهه دوم سال میلادی جاری به دلیل اختلال‌های ایجاد شده در عرضه نفت به ویژه در حادثه آتش سوزی کانادا و آسیب دیدن زیرساخت‌های نفتی در نیجریه به دست شورشیان، ۳۷ درصد بالا رفت. بانک جهانی در گزارش جدید چشم انداز بازارهای کالا، کاهش تقاضا و برطرف شدن اختلال‌های اخیر عرضه نفت را نیز در نظر گرفته است.